Rusya'da Bütçe Açığı 5,8 Milyon Rubleye Geriledi
MOSKOVA - Rusya Maliye Bakanlığı'nın ön verilerine göre, federal bütçe Ağustos 2026'da yaklaşık 660 milyar ruble fazla verdi. Bu, Temmuz ayındaki 706 milyar rublelik açığın ardından gelen güçlü bir iyileşme. Ancak Ocak-Ağustos dönemi toplamında açık hâlâ 5,8 trilyon ruble (GSYH’nin %2,5’i) seviyesinde bulunuyor. Peki bu iyileşmenin ardında ne var ve bu durum kalıcı bir eğilim olarak görülebilir mi?
Ağustos Fazlasının Arkasındaki Ana Faktör: Devlet Şirketlerinden Gelen Temettüler
Uzmanlar, Ağustos ayındaki bu sıçramayı mevsimsel bir faktöre, yani devlete ait büyük şirketlerden alınan temettü gelirlerine bağlıyor.
Moskova Devlet Üniversitesi İktisat Politikası Araştırma Merkezi Direktörü Oleg Buklemişev, bunun her Ağustos ayında yaşanan olağan bir durum olduğunu belirtti: “Ağustos ayında bütçenin sahip olduğu hisselerden temettü almasıyla ilgili bir durum yaşanıyor. Bu genellikle büyük devlet şirketlerinden gelir ve bu meblağ fazla vermeyi sağlıyor. Bu mevsimsel bir olgudur.”
Petrol Gelirleri Beklentileri Karşılamadı
Ağustos ayındaki fazlaya rağmen, petrol ve gaz gelirleri beklenenin altında kaldı.
Alfa-Bank Başekonomisti Nataliya Orlova, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaya rağmen gelirlerde büyük bir sürpriz yaşanmadığını vurguladı: “Ortadoğu çatışması nedeniyle petrol ve gaz gelirlerinde önemli bir fazlalık oluştuğu söylenemez. ... Ağustos ayında petrol ve gaz gelirleri aylık 700-800 milyar rubleden 400 milyar rubleye geriledi.”
Harcamalar Kontrol Altında mı?
Bütçe performansındaki belirleyici faktörün gelirlerden çok harcamaların kontrolü olduğu ifade ediliyor.
Buklemişev, esas sorunun Aralık ayında ortaya çıkabileceğini belirterek uyarıyor: “Bütçe sonuçlarının ana belirleyicisi büyük ölçüde gelirlerden çok harcamalardır... Aralık ayı en çok endişe verici olanı, çünkü Aralık ayında harcamalarda keskin bir sıçrama yaşanmaması gibi bir emsal yok.”
Orlova da harcamalardaki artışa dikkat çekiyor: “Yedi ayın sonuçlarına göre harcama artışı %15 oldu. Şu anda harcamalar, yıl için öngörülen %5’lik büyüme tahmininden önemli ölçüde sapıyor.”
Kremlin’den Sakinleştirici Mesaj
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, artan açığa rağmen vergi artışı gibi bir adımın düşünülmediğini belirterek, “Bu rakam, ciddi bir endişe kaynağı olması gereken bir gösterge değil” dedi.
Geçici Bir İyileşme mi, Kalıcı Bir Trend mi?
Uzmanların ortak görüşü, Ağustos ayındaki fazlanın mevsimsel temettü ödemelerinden kaynaklanan geçici bir iyileşme olduğu yönünde.
Yılın geri kalanında, özellikle yıl sonu harcamalarının artmasıyla birlikte bütçe üzerindeki baskının devam etmesi bekleniyor.
Ocak-Ağustos dönemindeki 5,8 trilyon rublelik açık, yılsonu hedefi olan GSYH’nin %1,6’sının (3,8 trilyon ruble) oldukça üzerinde.
Mevsimsel bir sıçrama olarak değerlendirilen Ağustos fazlasının, yılın geri kalanında bütçe disiplininin ne ölçüde sağlanabileceği konusunda belirleyici bir gösterge olmadığı ifade ediliyor.