Lavrov: “Ekonomi savaş alanına çevrildi, ama dünya çok kutupluluğa gidiyor”
MOSKOVA - Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD’de yapılan G20 Dışişleri Bakanları toplantısının ardından kaleme aldığı değerlendirmede, Batı’nın ekonomiyi jeopolitik baskı aracı olarak kullandığını savundu. Lavrov’a göre ticaret savaşları, yaptırımlar ve kritik altyapıya saldırılar küresel ekonomiyi parçalıyor; buna karşılık Küresel Güney ve Doğu ülkeleri çok kutuplu bir düzene yöneliyor.
“Ekonomi, jeopolitik hesaplaşmanın arenası oldu”
Lavrov, dünya ekonomisi ile uluslararası güvenliğin birbirini tamamlaması gerekirken ekonominin giderek bir çatışma alanına dönüştüğünü belirtti. Ona göre Batı, “sıcak” savaşların ardından ticaret savaşlarıyla jeopolitik rakiplerini bastırmaya çalışıyor. Lavrov, Ukrayna’daki savaşın da bu çerçevede Batı tarafından Kiev yönetimi eliyle Rusya’ya karşı organize edildiğini öne sürdü. Çok kutuplu dünya düzeninin oluşumunun Batı’da tepkiyle karşılandığını savunan Lavrov, Küresel Güney ve Doğu’nun artan ağırlığına rağmen küresel yönetimde hak ettiği yeri alamadığını söyledi.
Ticaret bariyerleri ve yaptırımlar eleştirisi
Lavrov, ileri teknolojilerin yayılmasının önüne korumacı bariyerler çıkarıldığını, rezerv para statüsünün, sigorta, navlun ve borsa hizmetlerinin kötüye kullanıldığını belirtti. Tek taraflı kısıtlayıcı önlemlerin üçüncü ülkelere de yayıldığını, egemen varlıkların çalındığını ve kritik altyapıya terör saldırıları düzenlendiğini savundu. Lavrov, Nord Stream gaz boru hatlarına yönelik sabotajın “Londra’daki koordinatörler” tarafından yönetildiğini iddia etti. AB’yi askeri bir bloğa dönüşmekle suçlayan Lavrov, “gölge filo” ve “fiyat tavanı” gibi uygulamaların uluslararası hukukta yeri olmadığını söyledi.
Küresel ekonomi parçalanıyor
Lavrov’a göre Batı’nın bu adımları uluslararası hukuka aykırı ve küresel ekonominin uzun vadeli istikrarını bozuyor. Batı’nın kendi kurduğu küreselleşme modelinin çöktüğünü savunan Lavrov, dünya ekonomisinin parçalandığını, mal, sermaye ve hizmet akışlarının bölgeselleştiğini belirtti. Uluslararası hesaplamalara göre ticaret akışlarının yalnızca yüzde 70’inin DTÖ çerçevesinde gerçekleştiğini aktardı.
Enerji ve gıda güvenliği: “Siyasetten arındırılmalı”
Lavrov, enerji piyasalarının jeopolitik gerilim, tedarik zinciri kopmaları, korumacılık, yaptırımlar ve tankerlere el koyma gibi faktörlerle bozulduğunu söyledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın tahminine göre 2030’da yapay zekânın bugünkü Japonya kadar enerji tüketebileceğine dikkat çekti. Kiev yönetiminin kritik altyapıya saldırılarını sürdürdüğünü, Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’na defalarca saldırı düzenlendiğini öne sürdü. İran’a yönelik saldırının Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açtığını belirten Lavrov, denizcilik özgürlüğünün her yerde ve tüm ülkeler için geçerli olması gerektiğini vurguladı. Gıda güvenliğinde sorunun kaynak eksikliği değil yaptırımlar ve bariyerler olduğunu, dünyada 600 milyondan fazla insanın açlık çektiğini ifade etti. Karadeniz tahıl girişiminin Rusya’nın çıkarlarını koruyamadığını savundu.
Rusya ekonomisi: “Batı’dan kopmadık, yönümüzü değiştirdik”
Lavrov, AB’nin Rusya dış ticaretinde yüzde 40’a varan paya sahip olduğunu, Brüksel’in bu bağları kopardığını söyledi. Yaptırımların Rusya’dan çok Avrupa’ya zarar verdiğini savunan Lavrov, Rusya’nın Küresel Çoğunluk pazarlarına yöneldiğini belirtti. Ona göre Rus ihracatının yüzde 80’i, Asya’ya giden kısmın ise yüzde 70’i bu ülkelere ulaşıyor. Rusya’nın enerji, gıda, gübre ve dijital teknoloji alanlarında güvenilir tedarikçi olduğunu söyleyen Lavrov, 2022’den bu yana Avrupa’ya 320 milyar dolar değerinde enerji kaynağı sevk edildiğini aktardı. Rus dizel ihracatına yönelik kısıtlamaların ABD ile mutabakatla askıya alınmasının fiyatları düşürdüğünü belirtti. Lavrov, Rusya’nın ASEAN ülkelerine petrol ve mineral hammadde sevkiyatının bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 40 arttığını, nükleer enerjide küçük modüler reaktörler ve yüzen nükleer santraller gibi projeleri sürdürdüğünü kaydetti.
Kuzey Deniz Rotası ve yeni ulaşım koridorları
Lavrov, Kuzey Deniz Rotası’nın güvenli ve kârlı bir alternatif haline geldiğini söyledi. 2026 başında bu rotadaki sefer sayısının geçen yılın aynı dönemine göre 1,5 kat, yük hacminin yüzde 25 arttığını belirtti; 2026 için 40 milyon tonluk yük öngörüsüne işaret etti. Kuzey-Güney uluslararası ulaşım koridorunda ve Doğu Poligonu’nda ticaretin arttığını ifade etti. BRICS bünyesinde bağımsız ödeme, sigorta ve borsa platformları geliştirildiğini, Büyük Avrasya Ortaklığı girişiminin ŞİÖ, ASEAN ve AEB gibi yapıları birleştirmeyi amaçladığını aktardı.
Sonuç: “Bretton Woods reformu ve eşitlik çağrısı”
Lavrov, geleceğin uluslararası ekonomik ilişkilerin demokratikleşmesinde ve küresel ekonominin gerçek anlamda çok kutuplu temelde yeniden kurulmasında olduğunu savundu. Piyasaların ve tedarik zincirlerinin açık, rekabetçi ve kapsayıcı olması gerektiğini belirten Lavrov, Bretton Woods kurumlarının Küresel Çoğunluk ülkelerinin gerçek ekonomik ağırlığını yansıtacak şekilde reforme edilmesini istedi. G20’nin bu görevi 2008’de Washington zirvesinde belirlediğini hatırlatan Lavrov, Rusya’nın BRICS, ŞİÖ, AEB ve BDT ortaklarıyla daha adil bir dünya için çalışmaya devam edeceğini söyledi.
Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.
