HABERRUS - Rusya'da taksi sektörü, hem yeni yerelleşme yasasının hem de devam eden ekonomik zorlukların etkisiyle büyük bir dönüşümün eşiğinde. Sektör temsilcileri, önümüzdeki dönemde fiyatların artacağını, piyasanın ise köklü bir değişime gideceğini belirtiyor.

Yerelleşme Yasası: Beklenen Etki Henüz Gelmedi

Taksi taşımacılığında kullanılan araçların yerli üretim olmasını zorunlu kılan yasa, 1 Mart 2026'da yürürlüğe girmişti . Taksi Sektörü Geliştirme Kamu Konseyi Başkanı İrina Zaripova, yasanın şu ana kadar beklenen etkiyi yaratmadığını söylüyor.

Zaripova, "Taksicilerin en çok tercih ettiği markalar ilk listede yoktu. Daha sonra bazıları eklendi, bu da biraz rahatlama sağladı. Ancak yerli üreticiler için henüz tam tersi bir etki var. AvtoVAZ'ın satışları arttı, tam tersine düştü" dedi.

Yasanın gerçek etkisinin 1-2 yıl içinde görülebileceğini belirten Zaripova, taksicilerin şu an için yeni araç almaktan ziyade ellerindeki mevcut araçları kullanmaya devam ettiğini ifade etti.

Yolcuları Zor Günler Bekliyor: Fiyatlar Yüzde 30 Artabilir

Zaripova'ya göre, taksicilerin karşı karşıya olduğu sıkıntıların en büyük faturası yolculara kesilecek. Merkez Bankası'nın yüksek faiz politikası, artan araç fiyatları ve ciddi şoför açığı, ücretlerin yükselmesine neden oluyor.

"Taksi fiyatları artmaya devam edecek. Yıl genelinde enflasyonel bir artış olacak, ancak asıl sıçrama sonbaharda başlayacak ve aralık ayında zirve yapacak. Tüm faktörler göz önüne alındığında bu yıl fiyatlarda yüzde 30'a varan bir artış beklenebilir" dedi.

Şoför Açığı ve Kayıt Dışı Çalışanlar

Yerelleşme yasasının en büyük risklerinden birinin, şoförleri kayıt dışına itmesi olduğunu belirten Zaripova, şu anda Krasnodar ve Rostov gibi bölgelerde illegal taşımacılığın oldukça yaygın olduğunu söylüyor.

"Vatandaşlar cüzdanlarıyla oy kullanıyor. Yasal bir taksiyi çağırmak her zaman daha pahalı. Devlet düzenlemesi ne kadar sert olursa, kayıt dışı sektör o kadar büyür" uyarısında bulundu.

Devlet Destekli Taksi Modeli

Türkiye'de de sıkça tartışılan ancak Rusya'da geçtiğimiz yasa ile zorunlu hale getirilen 'taksilerde yerli araç zorunluluğu' modelini eleştiren Zaripova, bu durumun ancak devlet desteğiyle sürdürülebileceğini belirterek Almanya örneğini verdi:

"Almanya'da taksi olarak kullanılan Mercedes araçların alımında yüzde 50'ye varan devlet desteği var. Biz de benzer bir model uygulayabiliriz. Örneğin, yerli araç alan taksi işletmecilerine ya sübvansiyon sağlanabilir ya da ruhsat ücreti alınmayabilir."

Sürücü Takip Sistemi Geliyor

Zaripova, GLONASS ile yaptıkları ortak çalışma hakkında da bilgi verdi. Yeni sistemle sürücülerin göz bebeklerinden yorgunluk seviyesinin tespit edilmesi hedefleniyor.

"Sistem, sürücünün ne sıklıkta göz kırptığını analiz ederek yorgun olduğunu tespit edecek. Bu veriler, anlık olarak ilgili birimlere iletilecek ve gerekirse sürücü trafikten çekilebilecek" diyen Zaripova, projenin henüz konsept aşamasında olduğunu ve finansmanının devlet tarafından karşılanması gerektiğini vurguladı.

Elektrikli Taksi Israrcılığı: "Ekonomik Değil"

Son dönemde taksilerde elektrikli araç kullanımı zorunluluğu getirilmesi yönündeki tartışmalara da değinen Zaripova, bu ısrarın anlamsız olduğunu söyledi.

"Moskova, Kazan ve St. Petersburg gibi büyük şehirler elektrikli araç altyapısını kurabilir. Ancak Novosibirsk veya Kırım'da bu mümkün değil. Daha önce Krasnodar'da kurulan elektrikli taksi parkı, ekonomik olmadığı gerekçesiyle kısa sürede kapanmak zorunda kaldı."

Zaripova, elektrikli araçların ikinci el değerinin düşük olmasının da taksiciler için büyük bir dezavantaj olduğunu sözlerine ekledi.

Takside Çalışan Kimdir?

Zaripova, taksicilerin artık eski usul bir şirkete bağlı maaşlı çalışanlar olmadığını, sektörde artık iki tip şoför bulunduğunu belirtiyor:

1. Serbest Meslek Sahipleri (Self-Employed): Kendi aracıyla çalışır, vergisini uygulama üzerinden öder.
2. Profesyonel Şoförler: Araç kiralar, kazancının bir kısmını taksi parkına (borsa) bırakır.

Taksi parklarının artık sadece araç kiralayan yerler değil, aynı zamanda bakım, oto yıkama ve teknik destek de sunan birer merkez haline geldiğini söylüyor.