NATO'nun Ukrayna ve Gürcistan'ı  da kapsayacak şekilde genişleyememesi ve füze kalkanı projesinde değişikliğe gidilmesi doğu avrupa ülkelerinde olumsuz karşılandı. Rusya'nın askeri gücünde modernizasyona gitmesi ve NATO'yu yeni askeri doktrinde düşman unsur olarak tanımlaması, Baltık ülkeleri başta olmak üzere batı yanlısı eski Sovyet ülkelerinde tedirginliğe yol açıyor.

Bölge ülkelerini teskin anlamında ilk adım NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen'den geldi. NATO Genel Sekreteri Kiev ve Tiflis'i de içine alacak şekilde genişleme perspektifinden vaz geçmediklerini açıkladı. Ardından ABD, Romanya ve Bulgaristan'la yeni füze kalkanı konusunda görüşmelere başladı. İran nükleer programının sonlandırılması ve Afganistan operasyonlarında Moskova'nın desteğine ihtiyaç duyan batı ülkeleri Kremlin'i kızdırmadan daha yumuşak adımlar atmaya devam ediyor.

Rusya ile 8 Ağustos savaşının ardından parçalanan Gürcistan'a ABD'den askeri tatbikat desteği geldi. ABD deniz birlikleri Gürcistan'ın Karadeniz sahili boyunca Gürcü birliklerinin de katılımı ile iki günlük askeri tatbikata başladı. Rusya'nın ayrılıkçı bölgede Abhazya'da askeri yapılanmasını tamamlaması, Moskova'nın elini güçlendiriyor.

Son olarak NATO, Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya'da bir askeri tatbikat hazırlığı  yapıyor. Haziran ayında NATO'nun Estonya'da start vereceği tatbikata bölge ülkeleri askeri birliklerinin yanısıra 500 Amerikan deniz komandosu katılacak. Baltık ülkelerinin 2004'de NATO'ya üye olduklarından bu yana bölgedeki en büyük askeri tatbikat Moskova'nın yakın takibinde.

Russia in Global Affairs Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Fyodr Lukyanov, ortak tatbikatların amacının, Moskova'dan endişe  eden Baltık cumhuriyetleri ve Gürcistan'ı rahatlatmak olarak nitelendirdi. Lukyanov,  "Yapılacak tatbikat, NATO'ya sürekli sitemde bulunan Baltık cumhuriyetlerine yönelik yanıt eylemi şeklinde. Kendilerini korumak sorumluluğunu ciddiye almadığı için sık sık Brüksel'e ateş püskürüyorlar." değerlendirmesinde bulundu. Rus uzmana göre Baltık ülkeleri NATO'ya yeterince güvenmiyor ve Avrupa'lı müttefiklerinin olası tehlike durumunda Rusya ile ilişkilerini bozmayı riske atamayacaklarına inanıyor.

Rusya her ne kadar ABD ile yeni bir sayfa açsa da askeri anlamda yeniden yapılanmanın zorunlu olduğuna inanıyor. Generallerden erlere kadar her kademede yeni bir yapılanma öngören Rusya ordusu, teknik açıdan da daha modern hale gelecek. İlk kez bir NATO ülkesi olan Fransa'dan her biri 600 milyon dolar değerinde dört adet Mistral tipi savaş gemisi satın alacak Moskova, 2020 yılına kadar bin 500 uçak ve helikopter ve 200 adet de füze sistemi satın almayı planlıyor. Rusya Başbakanı Vladimir Putin'in onayını alan Rusya'nın yeni nesil savaş uçağı T-50'ler test aşamasının tamamlamasının ardından gelecek ay göreve başlayacak.

Faruk Akkan, Fuad Seferov, Moskova, Cihan