Rusya Nakit İşlemlerde Kontrolü Sıkılaştırdı
HABERRUS - Rusya Merkez Bankası, 26 Ekim'de kredi kuruluşlarına yönelik nakit işlemlerinde fon kaynağının belirlenmesine ilişkin yeni metodolojik tavsiyeleri yayımladı. Mayıs ayında yayımlanan önceki versiyonun yürürlükten kaldırıldığı belirtildi. İki belge arasındaki farklar dikkat çekici.
Tüzel kişiler ve bireysel girişimciler için eşik kaldırıldı
Yeni tavsiyelere göre, tüzel kişiler ve bireysel girişimciler için nakit işlemlerinde kontrol, işlem tutarından bağımsız olarak yapılacak. Önceki versiyonda kontrol, aylık 30 milyon ruble ve üzeri işlemlerde başlıyordu. Artık her nakit işlemi potansiyel olarak şüpheli kabul edilebilecek.
Bireyler için 5 milyon ruble eşiği korundu
Bireyler için kontrol kriteri olarak, tek seferde veya aylık 5 milyon ruble ve üzeri işlem hacmi korundu. Eski tavsiyelerde ayrıca, 30 gün içinde her biri en az 100 bin ruble olan en az on nakit işlem yapılması ve bu fonların önemli bir kısmının yurt dışına çıkarılması gibi durumlarda da bankaların kaynak araştırması yapması gerekiyordu. Yeni versiyonda bu tür ek kriterler yer almıyor.
Hangi işlemler mercek altında?
Uzmanlara göre yeni tavsiyelerde, yatırım amaçlı değerli metaller ve bunlardan yapılmış sikkelerin, işlenmiş doğal elmasların nakit alımı, nakit döviz alım-satımı gibi işlemler de kontrol kapsamına giriyor. RANEPA'dan Aleksey Voylukov, "Nakit paranın gölge dolaşımdan çıkarılmasına yönelik şemalar bu kanallara kaydı" değerlendirmesini yaptı.
Bankalar ne yapacak?
Merkez Bankası tavsiyelerine göre bankalar, işlem öncesinde müşterinin mali durumunu ve fon kaynağını belgeleyerek teyit etmek zorunda olacak. Ayrıca işlemlerin beyan edilen faaliyet amacına uygunluğu ve ATM'ler dahil gerçekleştirilen işlem tutarları da izlenecek.
Nakit kullanımı ve para arzı
Merkez Bankası verilerine göre 2026'nın ikinci çeyreğinde, uzun yıllar sonra ilk kez vatandaşların toplam ödemeleri içinde nakit ödemelerin payı azaldı. Bu oran 2018'de %55,6 iken 2025'te %88'e yükselmişti. 2026'nın ilk çeyreğinde %88,9'a çıkan oran, ikinci çeyrekte %88,4'e geriledi. Ekonomideki nakit para hacmi ise artmaya devam ediyor: 1 Ocak 2025'te 18,7 trilyon ruble olan bu tutar, 1 Ocak 2026'da 19,7 trilyon rubleye, 1 Temmuz 2026'da ise 21,3 trilyon rubleye ulaştı.
Uzmanlar: "Evrenselleştirme girişimi"
Uzmanlar, yeni tavsiyelerin önceki versiyondan yalnızca beş ay sonra yayımlanmasını, denetim yaklaşımının yön değiştirmesi değil, ayarlanması olarak değerlendiriyor. NRA'dan Pavel Jolobov, mayıs tavsiyelerinin tüzel kişiler için 30 milyon ruble eşiği gibi biçimsel kriterlere dayandığını hatırlatarak, yeni kurallarla izleme mantığının basitleşeceğini ancak potansiyel olarak dikkat gerektiren işlem yelpazesinin genişleyeceğini söyledi. "Expert RA"dan Yuri Belikov ise "Neredeyse her nakit işlemi potansiyel olarak şüpheli hale gelebilir" dedi. Voylukov'a göre, her nakit işleminde fon kaynağını açıklama zorunluluğu, dürüst işletmeleri nakitsiz ödemelere yönlendirebilir.
Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.
