Rusya'da Tavuk Fiyatları Alarm Veriyor
MOSKOVA - Rusya'da tavuk eti fiyatları son bir yılda keskin bir artış gösterdi. Kommersant'ın piyasa katılımcılarından derlediği verilere göre, Ekim 2026 sonu itibarıyla (44. hafta) piliç etinin toptan satış fiyatı yıllık bazda %37 artışla kilogram başına 250 rubleye yükseldi. Artış sadece tüm piliçle sınırlı kalmadı; tavuk filetosu %42 artışla 458 rubleye, but %38 artışla 190 rubleye, baget %31 artışla 205 rubleye, incik ise %22 artışla 200 rubleye çıktı. Toptan fiyatlardaki bu yükselişin perakende raflara yansıması ise daha sınırlı oldu. Rosstat verilerine göre Eylül 2026'da soğutulmuş ve dondurulmuş tavuk perakendede ortalama %15,8 artışla 267,8 ruble seviyesinde işlem gördü; baget ise %12,3 artışla 310,5 rubleye yükseldi.
"Düşük baz etkisi" ve maliyet baskısı
Uzmanlar, bu sert artışın tek bir nedene bağlanamayacağını vurguluyor. Ulusal Et Birliği Başkanı Sergey Yuşin, fiyat artışını büyük ölçüde "düşük baz etkisi" ile açıklıyor. Yuşin'e göre, Eylül 2025'te piyasada oluşan arz fazlası nedeniyle tavuk fiyatları hızla düşmüş, hatta bazı üreticiler ürünlerini maliyetinin altında satmak zorunda kalmıştı. Dolayısıyla mevcut fiyatlar, geçen yılın anormal derecede düşük seviyelerine kıyasla çok daha yüksek görünüyor.
Ancak tablo bundan ibaret değil. Yuşin, fiyat artışında kanatlı hayvan hastalıklarının (kuş gribi gibi) yarattığı risklerin ve ihracat kaybının da etkili olduğunu belirtiyor. İhracatın üreticileri daha fazla üretmeye teşvik ettiğini, ihracat kaybının ise bu motivasyonu zayıflattığını ifade ediyor.
Üretim düştü, ithalat frenleyemedi
Fiyat artışının arz tarafındaki en önemli nedeni, üretimdeki daralma. Rosstat verilerine göre, 2026'nın ilk dokuz ayında kümes hayvanı eti ve yenilebilir sakatat üretimi yıllık %5,7 azalarak 3,8 milyon tona geriledi. Artan talebe karşılık arzın düşmesi, fiyatları yukarı iten temel faktör oldu. Hükümet, artan fiyatları dengelemek için ithalatı artırdı; Ocak-Eylül döneminde ithalat %26,4 artışla 283,9 bin tona ulaştı. Ancak bu artış, üretimdeki düşüşü ve artan talebi karşılamaya yetmedi.
Üretici maliyetleri ve "koruma" stratejisi
Tüketici fiyatlarındaki artışın bir diğer nedeni de üreticilerin artık maliyetlerini fiyatlara yansıtma zorunluluğu hissetmesi. Uzmanlara göre, üretici fiyatları 2022'den Eylül 2026'ya kadar %42 artarak ton başına 145,5 bin rubleye ulaştı. Yem, lojistik, enerji ve iş gücü maliyetlerindeki artış, sektörün kârlılığını uzun süre baskı altında tutmuştu. Neo danışmanlık şirketinden Albina Koryagina, üreticilerin yıllarca düşük kârlılıkla çalıştığını ve şimdi biriken maliyetleri fiyatlara yansıttığını belirtiyor.
Perakende ile toptan arasındaki makas
Dikkat çeken bir diğer nokta, toptan ve perakende fiyatlar arasındaki farkın giderek açılması. Yuşin, toptan fiyatlar yaklaşık %33 artarken perakende fiyatların %10-13 seviyesinde kaldığını, bunun da üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının açıldığını gösterdiğini söylüyor. Bu durum, tüketicinin raflarda hissettiği zam oranının, üreticinin yaşadığı maliyet artışının altında kaldığını ortaya koyuyor.
Tüketiciye öneri: Dondurulmuş ürün
Yuşin, tüketicilere ve gıda işleyicilerine dondurulmuş tavuk etine yönelmelerini öneriyor. Dondurulmuş ürünün soğutulmuş ürüne göre önemli ölçüde daha ucuz olduğunu, ancak tüketicilerin geleneksel olarak soğutulmuş eti tercih ettiğini belirtiyor.
Önümüzdeki dönemde ne bekleniyor?
Piyasa uzmanları, kısa vadede fiyatlarda bir miktar gevşeme olabileceğini, ancak bunun sınırlı kalacağını öngörüyor. Yuşin, geçen yıl yaşanan arz fazlası benzeri bir durumun tekrarlanması halinde fiyatların yeniden düşebileceğini kabul ediyor, ancak mevcut koşullarda bunun yakın vadede pek olası görünmediğini ima ediyor. Üretimdeki toparlanma, ihracat pazarlarındaki gelişmeler ve kuş gribi risklerinin seyri, önümüzdeki aylarda fiyatların yönünü belirleyecek ana etkenler olacak.
Özetle, Rusya'da "en erişilebilir et" olarak bilinen tavuk, artık bu unvanını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Toptan fiyatlardaki %37'lik artış, üreticinin yıllardır biriktirdiği maliyet baskısının ve arz kısıtlamalarının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Tüketici ise raflarda henüz aynı oranda hissetmese de, fiyatların yönü yukarı doğru.
Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.
