Trump ve Zelensky’den Kapalı Kapılar Ardında Kritik Görüşme
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 28 Temmuz’da Beyaz Saray’ın Oval Ofisi’nde yaklaşık bir saat süren kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. Basına tamamen kapalı olarak yapılan toplantıdan ana gündem maddeleri, iki liderin açıklamaları ve Beyaz Saray’dan yapılan bilgilendirmelerle netleşti.
Patriot Füzeleri Yerli Üretilecek mi?
Görüşmenin en dikkat çeken başlığı, Ukrayna’nın hava savunma kapasitesini güçlendirme çabaları oldu. Zelenskiy, ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerine ait önleyici füzelerin Ukrayna’da lisans altında üretilmesi teklifini masaya yatırdı. Trump’ın daha önceki bir NATO zirvesinde bu konuya sıcak baktığını belirtmesi, görüşmede bu fikrin somut adımlara dönüştürülmesi için çalışıldığını gösteriyor.
Taraflar, bu sayede Ukrayna’nın balistik füze tehdidine karşı daha hızlı ve etkin bir savunma hattı oluşturabileceğini değerlendiriyor.
Diplomatik Cephe: Barış İçin Diplomasi Şart
Zelenskiy, görüşme sonrası yaptığı açıklamada, Rusya-Ukrayna savaşının diplomatik yollarla sona erdirilmesi için müzakere sürecinin canlandırılması gerektiğini vurguladı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada da Trump’ın bu süreçte yapıcı rol oynamaya istekli olduğu belirtildi. Görüşmeden önce CNN’e konuşan bir Beyaz Saray yetkilisinin “Savaşı sona erdirmenin zamanı geldi” ifadesi, Washington’un diplomatik çözüme verdiği önemi bir kez daha ortaya koydu.
Zelenskiy’in Washington ziyaretinin bir diğer ayağı da, kısa süre önce hayatını kaybeden ABD’li Senatör Lindsey Graham için düzenlenen cenaze törenine katılmaktı. Zelenskiy, Trump’a taziyelerini ileterek Graham’ı “Ukrayna’nın gerçek bir dostu” olarak nitelendirdi. İki liderin, Graham’ın anısına ve onun Ukrayna’ya verdiği desteğin önemine de değindiği öğrenildi.
Trump ve Zelenskiy arasındaki ilişkiler, Şubat 2025’te Oval Ofis’te yaşanan sert tartışmanın ardından önemli bir dönüşüm geçirdi. O dönemde Trump, Zelenskiy’i “nankörlük” ve “saygısızlık” ile suçlamış ve görüşmeyi erken sonlandırmıştı. Ancak aradan geçen sürede, özellikle Nisan 2025’te Vatikan’da Papa Franciscus’un cenazesinde yapılan kısa görüşmenin ardından iki lider arasındaki diyalog yeniden rayına oturdu. Trump’ın, Ukrayna’nın insansız hava araçları (İHA) alanındaki başarılarından ve bu teknolojinin İran’a karşı ABD’nin ihtiyaç duyduğu kapasiteye benzerliğinden etkilendiği belirtiliyor.
Kongre’de Yeni Yaptırım Rüzgarı
Zelenskiy’nin ziyareti, ABD Senatosu’nun Rusya’ya yönelik yeni ve ağır yaptırımları öngören “Lindsey O. Graham Yaptırım Yasası” üzerinde ilk oylamayı yapmaya hazırlandığı bir döneme denk geldi. Tasarı, Başkan Trump’a şu yetkileri veriyor:
Rusya ile iş yapan ülkelere ceza: Rus petrolü, uranyumu veya doğalgazını satın alan ya da mevcut yaptırımların aşılmasına yardımcı olan ülkelerin ithalatına %100’e varan gümrük vergisi uygulanması.
Rus ithalatına dev vergi: Rusya’dan ithal edilen ürünlere %500’e kadar ek gümrük tarifesi getirilmesi.
Tasarının hazırlayıcıları arasında, Rusya tarafından *“aşırılık yanlıları ve teröristler listesi”*ne alınan merhum Senatör Graham’ın da bulunması dikkat çekiyor.
Zelenskiy’nin Washington programı kapsamında ayrıca ABD Kongresi’ndeki iki partili senatörlerle de görüşmeleri bekleniyor.
Taraflar, önümüzdeki dönemde özellikle hava savunma sistemleri lisansı, askeri yardım paketleri ve barış sürecine yönelik atılacak adımları belirlemek için temasları sürdürecek.
Öte yandan, Ukrayna liderinin üçlü bir zirve (Trump-Zelenskiy-Putin) için sonbahar öncesi bir takvim önerdiği de gelen bilgiler arasında.