Uzmanlar İran'da Uzun Vadeli Çevre Felaketi Uyarısı Yapıyor
HABERRUS - ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları kapsamında vurulan petrol depolama tesisleri, büyük bir çevre felaketini tetikleyebilir. Tahran'da gökyüzünü kaplayan siyah duman bulutlarının ardından 'siyah yağmur' yağdığı bildirilirken, İran Kızılay'ı zehirli asit yağmurlarına karşı halkı uyardı. Uzmanlar, atmosfere, toprağa ve suya karışan toksik maddelerin onlarca yıl sürecek ekolojik bir tahribata yol açabileceğini belirtiyor.
Dört Petrol Deposu Vuruldu, Gökyüzü Siyaha Büründü
İran parlamentosu enerji komisyonu üyesi İsmail Hüseyni'nin açıklamasına göre, 7 Mart'ı 8 Mart'a bağlayan gece ülke genelinde dört büyük petrol deposu ve bir petrol ürünleri transfer merkezi hava saldırılarında hedef alındı . Saldırıların odak noktasında başkent Tahran ve komşusu Elburz eyaletindeki tesisler vardı .
Saldırıların ardından Tahran semalarını yoğun siyah duman bulutları kaplarken, bazı bölgelerde halk arasında "siyah yağmur" olarak adlandırılan, petrol ve kimyasal kalıntıları içeren yağışlar kaydedildi . Görgü tanıkları ve yerel basın, havada keskin bir koku olduğunu ve birçok kişinin nefes almakta zorluk çektiğini bildirdi .
Kızılay'dan Asit Yağmuru Uyarısı: 'Deride Yanığa Neden Olabilir'
İran Kızılayı, patlamalar ve yangınlar sonucu atmosfere salınan devasa miktardaki zehirli maddeye karşı halkı acilen uyardı. Açıklamada, petrol ürünlerinin yanmasıyla ortaya çıkan hidrokarbonlar, kükürt oksitler ve azot oksitlerin havadaki su buharıyla birleşerek son derece tehlikeli asit yağmurlarına yol açabileceği belirtildi .
Kızılay yetkilileri, bu tür bir yağmura maruz kalmanın ciltte kimyasal yanıklara neden olabileceği ve solunması halinde akciğerlere ciddi hasar verebileceği konusunda uyardı . Vatandaşlara, yağış anında kesinlikle dışarı çıkmamaları çağrısı yapılırken, yağmura yakalanmaları halinde ise derhal kıyafetlerini değiştirip çıplak deriyi bol soğuk suyla yıkamaları tavsiye edildi .
'Felaket Onlarca Yıl Sürecek'
Uzmanlar, yaşanan durumun sadece anlık bir hava kirliliğinden ibaret olmadığını, bölge ekosistemi için uzun vadeli bir felaketin başlangıcı olduğunu vurguluyor.
Rusya Federasyonu Onursal Ekoloğu Andrey Peşkov, saldırıların yol açtığı kirliliğin boyutlarını şu sözlerle değerlendirdi.
"Tüm bu ortamlar (hava, toprak, su) zehirli maddelerle yoğun bir şekilde kirleniyor. Ekosistem, yıllar boyunca yüksek konsantrasyonda zararlı kimyasallar barındıracak. Bu maddeler dönüşecek, biyolojik olarak birikecek, göç edecek ve farklı ortamlarda birikecek. Bir kısmı dip tortularında birikecek, bir kısmı her türlü yüzeye çökerek birikecek, bir kısmı da bölgedeki hayvanların yağ dokusunda birikecek. Yani şu an gözlemlediğimiz ani toksik etkinin yanı sıra, bu görsel ve duyusal algı ortadan kalktıktan sonra da uzun vadeli sonuçlar ortaya çıkacak ki bunlar çoğu zaman yangınların yarattığı hızlı toksik etkiden çok daha tehlikeli ve ortadan kaldırılması zor sonuçlardır."
Peşkov, rüzgar akımlarının taşıdığı zehirli bulutların sadece İran'ı değil, komşu ülkeleri de etkileyeceğini belirterek, "Etkiyi Azerbaycan, Ermenistan, Kafkas sıradağlarının güney yamaçları, Karadeniz ve Türkiye üzerinden doğuya, İran ve Irak'a kadar takip etmek gerekir. Bunun Arap ülkelerini de etkileyeceğini düşünüyorum" dedi.
İran: 'Bu Kimyasal Savaşla Eşdeğer'
Tahran yönetimi de saldırıların çevresel boyutuna dikkat çekerek sert tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada, petrol depolarına yapılan saldırıyı kınayarak, bu eylemin "havaya tehlikeli ve zehirli maddeler salarak sivilleri zehirlediğini, çevreyi tahrip ettiğini ve büyük bir can kaybı tehdidi oluşturduğunu" ifade etti . İranlı yetkililer bu tür saldırıları "kimyasal savaşla eşdeğer" olarak nitelendirdi .
Norveç Güneydoğu Üniversitesi'nden Profesör Glenn Diesen de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda durumu "felaket" olarak nitelendirerek, "ABD, onlarca yıl boyunca kansere ve diğer hastalıklara yol açacak bir ekolojik felaketi başlattı" ifadelerini kullandı .
Bölgesel Yayılım ve Alınan Önlemler
Tahran ve çevresinde yaşayanlara kapalı alanlarda kalmaları, mecbur kalmadıkça dışarı çıkmamaları çağrısı yapılırken, hava kalitesi istasyonları sürekli olarak izleniyor . Yetkililer, kirlilik seviyesinde herhangi bir değişiklik olması durumunda halkın resmi kanallardan bilgilendirileceğini duyurdu . Şimdilik etkinin en yoğun olduğu bölgeler başkent Tahran ve çevresi olsa da, uzmanlar zehirli bulutların hakim rüzgarlarla birlikte komşu ülkelere de sıçrayabileceği konusunda uyarıyor .