Trump'tan Rusya ve Çin'e Nükleer Silah Çağrısı
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'daki G7 Zirvesi'nde Rusya ve Çin'i de kapsayan üçlü bir nükleer silah kontrol anlaşması yapılması çağrısında bulundu. Ancak uzmanlar, özellikle Çin'in mevcut nükleer kapasitesindeki açığı yasal olarak kabul etmeye istekli olmaması nedeniyle bu girişimin gerçekçiliğinden şüphe duyuyor.
Trump'ın G7 Çıkışı: "Nükleer Silahları Azaltmalıyız"
Donald Trump, Évian-les-Bains'deki G7 Zirvesi'nde yaptığı açıklamada, Washington'un Moskova ve Pekin ile nükleer cephaneliklerin azaltılması konusunda bir anlaşmaya varmak istediğini söyledi. Trump, olası bir anlaşmanın ayrıntılarına girmese de, bu çağrıyı seçim kampanyası döneminde sıkça dile getirdiği "nükleer silahlardan arındırma" söyleminin bir devamı olarak değerlendirildi.
Bu hamle, Rusya ile ABD arasındaki son kapsamlı nükleer silah kontrol anlaşması olan Yeni START (DSNV-3) anlaşmasının bu yıl Şubat ayında sona ermesinin ardından geldi. Anlaşma, iki ülkenin konuşlandırdığı stratejik nükleer savaş başlıkları, kıtalararası balistik füzeler, denizaltından fırlatılan balistik füzeler ve ağır bombardıman uçaklarının sayısını sınırlandırıyordu.
Uzmanlardan Şüpheci Yaklaşım: "Bu Bir Propaganda Hamlesi"
Rusya Bilimler Akademisi Akademisyeni ve Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Uluslararası Güvenlik Merkezi Başkanı Aleksey Arbatov, Trump'ın önerisini gerçekçi bulmadığını belirtti. Arbatov'a göre Trump, konu hakkında "çok belirsiz" bir fikre sahip ve bu öneri, seçim vaatlerini hatırlatmak için yapılan "tamamen propagandistik bir söylemden" ibaret.
Arbatov, girişimin önündeki en büyük engelin Çin olduğunu vurguladı. Pekin yönetiminin, nükleer cephanelik açısından hem Rusya'dan hem de ABD'den "onlarca kat" geride olduğunu ve bu durumu yasal bir anlaşmayla sabitlemeye yanaşmayacağını ifade etti. Arbatov, "Çin, şu anda bu müzakerelere katılmayı reddediyor çünkü geri kalmışlığını herhangi bir anlaşmada yasal olarak sabitlemek istemiyor" dedi.
Trump'ın Geçmişteki Benzer Girişimi
Trump'ın bu üçlü anlaşma fikri ilk kez gündeme gelmiyor. Geçen yıl Ocak ayında da benzer bir öneride bulunan Trump, o dönemde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bu fikri desteklediğini ve Çin ile "iyi bir görüşme" yaptığını iddia etmişti. Arbatov ise Trump'ın Yeni START anlaşmasının süresini uzatma teklifini daha önce reddettiğini hatırlatarak, mevcut çağrının arkasında ciddi bir niyet olmadığını savundu.
Gelişmeler, nükleer silahların kontrolü konusunda yeni bir dönemin kapıda olup olmadığı sorusunu akıllara getirirken, uzmanlar özellikle Çin'in bu tür çok taraflı bir anlaşmaya ne kadar sıcak bakacağının belirleyici olacağını düşünüyor.