Moskova Libya’daki Askeri Varlığını Genişletiyor
MOSKOVA - Rusya’nın Libya’daki askeri varlığını genişletme planları, Doğu Libya’nın fiili lideri Halife Hafter’in oğlu ve Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutan Yardımcısı Saddam Hafter’in Moskova ziyaretiyle somut bir hal aldı.
Saddam Hafter, 19 Ağustos’ta Kremlin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildi.
Görüşme, Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığını yeniden yapılandırmasının hemen ardından geldi ve Moskova’nın Akdeniz’deki stratejik ağırlık merkezini Libya’ya kaydırdığı yorumlarına yol açtı.
Kremlin’de Stratejik Görüşme
Libya Ulusal Ordusu’nun (LUO) basın açıklamasına göre Saddam Hafter, resmi ziyareti kapsamında Moskova’daki Kremlin Sarayı’nda Putin ile bir araya geldi. Görüşmede Hafter, babası Mareşal Halife Hafter’in selamlarını Putin’e ileterek, iki ülke arasındaki “derin kardeşlik bağlarını” vurguladı ve “Rusya Federasyonu ile işbirliğini güçlendirme kararlılığını” teyit etti.
Saddam Hafter’in ziyareti sırasında ayrıca Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov ile de görüşmeler gerçekleştirildi. Görüşmelerde, Kuzey Afrika’da istikrarın korunmasına yönelik ikili işbirliği ve Doğu Libya ile Rusya arasındaki savunma ortaklığının güçlendirilmesi yolları ele alındı. LUO, görüşmeyi “verimli” olarak nitelendirirken, tarafların ortak çıkarlar ve bölgesel güvenlik konularında mutabık kaldığını duyurdu.
Suriye’den Libya’ya Yeni Stratejik Eksen
Ziyaretin en önemli arka plan unsurlarından biri, Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığını yeniden yapılandırması oldu. 9 Ağustos’ta imzalanan Rusya-Suriye mutabakatıyla, Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Deniz Üssü’nün statüsü değiştirilerek ortak eğitim merkezlerine dönüştürülmesi kararlaştırıldı. Bu hamle, Moskova’nın Akdeniz’deki lojistik ve askeri ağırlığını Libya’ya kaydırdığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Nitekim bu gelişmenin ardından, ABD Afrika Komutanlığı’na bağlı Africa Defense Forum, Rusya’nın Libya’daki altı hava üssündeki askeri varlığını hızla genişlettiğini duyurdu. Tobruk, Al-Khadim ve Jufra gibi stratejik üslerde altyapı çalışmalarının sürdüğü, yeni hangarlar, iletişim kuleleri ve konaklama tesislerinin inşa edildiği belirtiliyor. Ayrıca, Rusya Savunma Bakanlığı bünyesindeki resmi yapı olan “Afrika Kolordusu”nun bölgedeki faaliyetlerini artırdığı gözlemleniyor.
Bölgesel Rekabet ve Türkiye Faktörü
Uzmanlar, Rusya’nın Libya’daki bu hamlesini bölgedeki diğer aktörlerin manevralarıyla ilişkilendiriyor. Ortadoğu uzmanı Anton Mardasov’a göre, Suriye’deki Hmeymim Üssü, Libya’daki üslere malzeme aktarımı için bir “sıçrama tahtası” işlevi görüyor. Bu nedenle Suriye’deki değişikliklerin Libya’daki Rus varlığını doğrudan etkilemesi kaçınılmaz.
Mardasov, Saddam Hafter’in Moskova ziyaretinin, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Bingazi’yi ziyaret etmesinin ardından gerçekleşmesine dikkat çekerek, Rusya’nın Doğu Libya’daki varlığını Türkiye’nin bölgedeki etkinliğine karşı dengelemeye çalıştığını belirtiyor. Libya’daki mevcut durumun “sürekli bir koordinasyon ve diğer oyuncuların girişimlerine cevap vermeyi” gerektirdiğini vurguluyor.
Saddam Hafter’in Putin ile görüşmesi, Rusya’nın Libya’daki askeri ve siyasi varlığını derinleştirme kararlılığının bir göstergesi. Moskova, Suriye’deki varlığını yeniden yapılandırırken, Akdeniz’deki stratejik çıkarlarını korumak ve Afrika’daki nüfuzunu genişletmek için Libya’yı yeni bir merkez üssü olarak konumlandırıyor. Bu hamle, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip ve Türkiye başta olmak üzere diğer bölgesel aktörlerin tepkisini yakından takip edecek.