Trump: Rusya-Ukrayna Savaşı “Çok Yakında” Sona Erecek
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, Kuzey Carolina’daki bir mitingde yaptığı konuşmada Rusya-Ukrayna savaşının “çok yakında” sona ereceğini söyledi. Trump, “Rusya ve Ukrayna’nın anlaşmaya varması için çok yoğun çalışıyoruz. Sekiz savaşı sona erdirdim ve en zoru Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, çünkü liderler birbirlerinden nefret ediyor” dedi.
Trump, savaşın ABD’de dizel yakıt fiyatlarını yükselttiğini belirterek “Ama bu çok yakında sona erecek” ifadelerini kullandı. Konuşmasında ABD ekonomisine de değinen Trump, ülkede tarihte hiç olmadığı kadar çok iş imkânı yaratıldığını ve fabrika kurulduğunu savundu.
Enerji ateşkesi: Trump duyurdu, Kremlin’den “iyi fikir” yanıtı
14 Eylül’de Trump, Moskova ve Kiev’in enerji tesislerine yönelik saldırılara karşılıklı olarak durdurma taahhüdü verdiğini açıklamıştı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, bu girişimi “çok iyi bir fikir” olarak nitelendirdi. Peskov, “Amerikalılarla temas halindeyiz. Onlarla görüşmeye devam edeceğiz. Barışçıl çözümlerden yanayız” dedi.
Ancak Peskov, enerji ateşkesinin tek başına yeterli olmadığını vurguladı: “Petrol rafinerilerinin güvenli çalışmasının sağlanması ve üretimin artırılması küresel sorunları çözmeyecek. Ana sorun, petrol ürünlerinin dünya pazarlarına ulaştırılması”. Peskov ayrıca Ukrayna ordusunun gece Rusya’nın enerji tesislerine saldırı girişiminde bulunduğunu belirterek, Rusya’daki rafinerilerin güvenliğine yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Putin-Trump telefon görüşmesi: Üçlü zirve sinyali
Trump, 9 Eylül’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile “harika” bir telefon görüşmesi yaptığını açıkladı. Trump, “Putin anlaşmak istiyor. Eğer Zelenski de anlaşmak isterse bu çok iyi olur” dedi. Trump, Putin ve Zelenski ile üçlü bir zirve düzenlenebileceğini de ima etti: “Bu olabilir. İyi bir görüşme yaptık. Bu olabilir. Bu savaşta çok fazla insan ölüyor – geçen ay 25.000 kişi”.
Görüşme, ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in Moskova ve Kiev’e yaptığı ziyaretlerin ardından gerçekleşti.
Kremlin: “Barışçıl çözümlerden yanayız”
Kremlin, Trump’ın enerji ateşkesi teklifini desteklediğini açıklamıştı. Peskov, Rusya’nın barışçıl çözümlerden yana olduğunu ve ABD ile temasların sürdüğünü belirtti. Ancak Peskov, Ukrayna’nın seyrüsefer güvenliğini garanti etmeye hazır olmadığını da sözlerine ekledi: “Bundan dolayı sadece bizim gemilerimiz değil, diğer ülkelerin de gemileri zarar görüyor. Çeşitli ülke vatandaşları hayatını kaybediyor”.
Moskova: “Müzakereye hazırız ama sahadaki gerçekler temelinde”
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Moskova’nın Ukrayna konusunda yeni bir müzakere turuna hazır olduğunu ve “söyleyecek sözü bulunduğunu” açıklamıştı. Lavrov, Avrupa Birliği’nde dondurulan Rus rezervlerinin iadesini sağlayacaklarını da söyledi.
Putin’in barış koşulları değişmedi
Putin, Haziran 2024’te açıkladığı barış koşullarını yinelemişti: Ukrayna birliklerinin Donetsk, Lugansk, Zaporojye ve Herson bölgelerinin idari sınırlarından tamamen çekilmesi ve Kiev’in NATO üyeliğinden resmen vazgeçmesi. Putin, Ağustos 2026’da Rusya’ya gelen bazı önerileri “egzotik” ve “kabul edilemez” olarak nitelendirmiş, “Barış için diyaloğa her zaman hazırız, ancak yalnızca sahada oluşan gerçekler temelinde” demişti.
Sahadaki durum: Çatışmalar sürüyor
Diplomatik girişimler sürerken, çatışmalar devam ediyor. Rusya Savunma Bakanlığı’na göre 14 Eylül itibarıyla Harkov ve Zaporojye bölgelerinde bazı yerleşim yerleri kontrol altına alındı. Ukrayna’nın son 24 saatte 1.375 asker ve 10 zırhlı savaş aracı kaybettiği iddia edildi. Rus hava savunmasının 4 güdümlü uçak bombası, 4 HIMARS roketi, 2 Neptun füzesi ve 1.025 İHA’yı düşürdüğü bildirildi.
ABD Temsilciler Meclisi’nden yaptırım tasarısı geçti
Öte yandan ABD Temsilciler Meclisi, Rusya’ya yönelik yaptırımları ve Rus enerji kaynaklarının büyük alıcılarına uygulanabilecek gümrük vergilerini öngören yasa tasarısını 262’ye karşı 159 oyla kabul etti. Senato’dan 86-11 oyla geçen tasarı, Başkan Trump’ın imzasına sunulacak. Düzenleme, Rus enerji ve savunma sektörlerini, “gölge filo” tankerlerini hedef alıyor ve Rus petrol ve doğal gazının en büyük alıcılarından bazılarına yüzde 100’e kadar gümrük vergisi uygulanması için başkanlık yetkisi veriyor.