Karadeniz'de Ticaret Alarmı: Türkiye'nin Rusya'dan İthalatı %41 Düştü
HABERRUS - Türkiye'nin Rusya'dan yaptığı mal ithalatı ağustos ayında bir önceki aya göre yaklaşık %41 azalarak 3,23 milyar dolardan 1,93 milyar dolara geriledi. Bu, 2022'den bu yana aylık bazda en düşük seviye olarak kaydedildi. Düşüşte Karadeniz'deki deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar ve karşılıklı liman saldırıları etkili oldu.
İthalattaki düşüş yıl başından bu yana hızlanıyor
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Rusya'dan ithalattaki düşüş yılın başında başladı ve mayıs ayından itibaren hız kazandı. Haziran ayında 3,67 milyar dolar olan ithalat, temmuzda 3,23 milyar dolara, ağustosta ise 1,93 milyar dolara kadar indi. Bu rakam, 2022'den bu yana görülen en düşük aylık ithalat değeri oldu.
Karadeniz'de deniz taşımacılığı neredeyse durdu
Düşüşün arkasındaki temel neden, Karadeniz'de deniz taşımacılığının bozulması. Rusya ve Ukrayna'nın karşılıklı olarak gemi ve liman altyapısına yönelik saldırıları, bölgedeki ticaret hatlarını ciddi biçimde sekteye uğrattı. Ukrayna makamları, 22 Temmuz'dan itibaren Odessa limanlarına yabancı gemilerin giriş yapmadığını bildirdi. Rusya'nın Taman ve Novorossiysk limanlarındaki bazı gıda, yağ ve tahıl terminalleri de saldırılar nedeniyle faaliyetlerini durdurdu. Azak Denizi'nde deniz taşımacılığı ise 11 Temmuz'da tamamen kesildi.
Lojistik maliyetleri arttı, konteyner bulmak zorlaştı
Vedomosti'ye konuşan uzmanlara göre güney Rusya limanları üzerinden Türkiye ile yapılan yük taşımacılığı eylül ayında neredeyse durma noktasına geldi. Lojistiğin bir bölümü Kafkasya üzerinden veya Rusya'nın kuzeybatısındaki limanlardan geçen daha uzun ve pahalı kara güzergâhlarına kaydırıldı. Karadeniz'deki aksaklıklar lojistik maliyetlerini artırırken konteyner bulmayı da zorlaştırdı.
Fidan: Moskova ve Kiev'e mutabakat taslağı gönderildi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül'de Moskova ve Kiev'e deniz taşımacılığına yönelik saldırıların durdurulmasını öngören bir mutabakat taslağı gönderdiğini açıkladı. Taslak, Karadeniz'de gemi ve liman saldırılarının sona erdirilmesini ve tahıl koridorunun yeniden işler hale getirilmesini amaçlıyor.
Tahıl ve kömür ithalatı da geriledi
Ağustos ayında Rusya'dan Türkiye'ye tahıl sevkiyatı hiç gerçekleşmedi. 2025/26 tarım sezonunda Türkiye, 10,2 milyon tonla Rus tahılının en büyük alıcısı konumundaydı. Rus kömürü ithalatı da temmuzda yıllık bazda 1 milyon ton azalarak 2,1 milyon tona, ağustosta ise yaklaşık 1,5 milyon tona geriledi. Uzmanlar, ithalattaki düşüşün bu yaz temel nedeninin lojistik olduğunu belirtirken, enerji kaynakları, metaller ve tahıl sevkiyatındaki gerilemenin de toplam ticareti olumsuz etkilediğini kaydediyor.
Ticaret hacmi 2022'den bu yana en düşük seviyede
Rusya'dan Türkiye'ye ithalatın ağustos ayında 1,93 milyar dolara gerilemesi, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2022'den bu yana en düşük seviyeye indiğini gösteriyor. Karadeniz'deki güvenlik sorunları ve lojistik aksaklıklar devam ederse, önümüzdeki aylarda da ticaret hacminin baskı altında kalması bekleniyor. Türkiye'nin Rusya ile Ukrayna arasında deniz taşımacılığına yönelik saldırıların durdurulması için yürüttüğü diplomatik girişimler ise sürecin seyrini belirleyecek.