Almanya Şansölyesi'nden Kiev'e Sürpriz Ziyaret

HABERRUS - Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, 4 Ekim Pazar sabahı Kiev'e sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Merz'in bu ziyareti, göreve geldikten sonra Ukrayna başkentine ikinci, toplamda ise dördüncü ziyareti oldu. Ancak bu ziyaret, hem Ukrayna'daki güvenlik durumu hem de Almanya'daki iç siyasi tablo açısından önceki ziyaretlerden önemli ölçüde farklı bir bağlamda gerçekleşti.

Kiev'de güvenlik durumu giderek kötüleşiyor

Merz'in ziyareti sırasında Kiev'de güvenlik durumu son derece gergindi. Rusya'nın saldırılarını yoğunlaştırması ve hava savunma sistemleri için önleyici füze kıtlığı, şehirdeki yaşamı ciddi şekilde etkilemiş durumda. 3 Ekim'de Rusya Dışişleri Bakanlığı, diplomatlar da dahil olmak üzere yabancı vatandaşları Ukrayna'da bulunmamaları konusunda uyardı. Bakanlık, Rus ordusunun Kiev ve diğer şehirlerdeki askeri hedeflere saldırılarını sürdüreceğini belirtti. Alman basınına göre şu anki durum Mayıs 2026'daki uyarı döneminden çok daha gergin ve Merz'in Kiev ziyaretini güvenli olarak nitelendirmek mümkün değil.

Merz'in ziyareti sırasında Rus insansız hava araçları Kiev'de bir köprüyü vurdu ve iki kişi yaralandı. Merz, ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, "Moskova'dan gelen tehditlere rağmen bugün buradayım. Bu, bizim kendimizi korkutmamıza izin vermeyeceğimizi gösteriyor" dedi. Rusya'nın ziyaret sırasında gerçekleştirdiği insansız hava aracı saldırısının da tutumlarını değiştirmediğini belirten Merz, "Bu saldırı aynı zamanda Rusya'nın Ukrayna'ya karşı ne kadar acımasız davranmaya devam ettiğini gösteriyor" ifadelerini kullandı.

1,35 milyar euroluk yardım paketi

Merz, Kiev'de yaptığı görüşmelerde Almanya'nın Ukrayna'ya yönelik yeni yardım paketini açıkladı. Paket kapsamında 1 milyar euro askeri yardım ve 350 milyon euro enerji sektörü desteği sağlanacak. Merz, "Yaklaşık 1 milyar euro değerinde yeni bir askeri destek paketi başlatıyoruz" dedi.

Askeri yardımın önemli bir bölümünü, Rus insansız hava araçlarına karşı kullanılacak önleyici İHA'ların ortak üretimi oluşturuyor. Merz, 1.000 kilometrenin üzerinde menzile sahip füzelerin ortak üretimi ve Ukrayna ordusunun hedef tespitine yardımcı olacak uydu teknolojisi konularında da anlaşmalar sağlandığını belirtti. Hükümet çevrelerine göre 15.000'den fazla önleyici İHA tedarik edilecek. Ziyaret sırasında toplam 15 anlaşma imzalandı; bunlar arasında saldırı İHA'ları ve füzelerle ilgili anlaşmalar da bulunuyor.

Merz, Almanya'nın Ukrayna'ya yaptığı yardımın Almanya ve Avrupa'nın kendi çıkarlarına da hizmet ettiğini vurguladı. "Bugün benimle gelen savunma sanayii temsilcileri Ukrayna'nın savaş deneyiminden öğreniyor, aynı şekilde Ukraynalılar da bizden öğreniyor. Alman ve Ukraynalı şirketler son derece yenilikçi ortak girişimler kuruyor" dedi.

Ekonomi Bakanı ve savunma sanayii yöneticileri Merz'e eşlik etti

Merz'in ziyaretine Ekonomi Bakanı Katerina Reiche ve on Alman savunma ve enerji şirketinin yöneticisi eşlik etti. Heyette Siemens Energy, Hensoldt, Diehl Defence ve Quantum Systems gibi önemli şirketlerin temsilcileri yer aldı. Bu katılım tesadüfi değil: Almanya daha önce Ukrayna'nın en önemli bağışçılarından biriydi ve silahlarını ağırlıklı olarak kendi stoklarından sağlıyordu. Şimdi ise tam kapsamlı bir savunma ortaklığına geçiş söz konusu. Bu ortaklığın ana aktörleri arasında İHA üreticisi Quantum Systems ve Avrupa hava savunma sisteminin yaratıcısı IRIS-T Diehl Defence yer alıyor.

Merz'in iç siyasi krizi: Tarihi düşük rekorlar

Merz'in Kiev ziyareti, Almanya'daki iç siyasi sorunlarını gölgede bırakma çabası olarak da yorumlanıyor. Son hafta Merz için rekor düşüklerle geçti. INSA'nın 1 Ekim tarihli anketine göre kişisel onay oranı %10'a düştü; bu, 1997'den bu yana araştırma grubunun anketlerinde bir Alman lider için kaydedilen en düşük seviye. Merz'in partisi Hristiyan Demokratlar (CDU) için de durum parlak değil: CDU'nun desteği %18'de kalırken, sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin desteği %30'a yükseldi. Bu, INSA anketlerinde kaydedilen en yüksek AfD desteği ve CDU için en düşük seviye. İki parti arasındaki fark 12 puanla rekor seviyeye ulaştı. Ankete katılanların %79'u Merz'in çalışmalarından memnun olmadığını belirtti.

Koalisyon krizi ve Cumhurbaşkanı'nın müdahalesi

Bu tablo, Hristiyan Birlik (CDU/CSU) ile Sosyal Demokratlar (SPD) arasındaki iktidar koalisyonundaki derin krizle daha da kötüleşiyor. Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, koalisyonun geleceğinden endişe duyarak Maliye Bakanı Lars Klingbeil ve İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'i arayarak tarafları uzlaşmaya çağırdı. Cumhurbaşkanının bu müdahalesi olağanüstü bir adım olarak değerlendiriliyor ve hükümet koalisyonundaki durumun ciddiyetini gösteriyor. En büyük anlaşmazlıklar Şansölye Merz ile Klingbeil arasında yaşanıyor; emeklilik reformu ve olası "şeker vergisi" gibi konularda taraflar bir türlü uzlaşamıyor.

AfD'den sert eleştiri

Ziyaretin tarihi de tesadüfi değil: Merz, Berlin Duvarı'nın yıkılışının anısına kutlanan Almanya Ulusal Birlik Günü'nün hemen ardından Kiev'e geldi. Bu adım herkes tarafından olumlu karşılanmadı. AfD eş başkanı Alice Weidel, Şansölye'yi Almanya için anlamlı bir tarihte Kiev'de bulunmakla eleştirdi ve Ukrayna'ya milyarlarca euroluk yardımın, Şansölye'nin kendi ülkesindeki enerji krizi sırasında yapıldığına dikkat çekti. Bu eleştirilerin dayanağı da yok değil: Merz, Kiev'e eli boş gelmedi. Daha önce onaylanan bütçe fonlarından savunma sanayii işbirliği projelerinin geliştirilmesi için 1 milyar euro, kış sezonu öncesinde termik santrallerin onarımı ve restorasyonu için ise 350 milyon euro tahsis edildi.

Rusya'dan "provokasyon" suçlaması

Merz, Kiev'de yaptığı konuşmada Almanya'nın güvenliğinin doğrudan Ukrayna'daki duruma bağlı olduğunu vurguladı ve Ukrayna'ya yapılan yardımın Almanya'nın ulusal çıkarlarına hizmet ettiğini savundu. Eylül ayında Berlin'in Moskova'yı Leipzig Havalimanı'ndaki İHA olayıyla suçlamasını hatırlatan Merz, Alman şirketlerine ve kurumlarına yönelik günlük siber saldırıların yaşandığını belirtti. Almanya'nın Ukrayna'ya desteği kesmesi halinde ülkedeki güvenlik durumunun daha da kötüleşeceğini savunan Merz, hükümetin bu politikayı savunmaya devam edeceğini söyledi.

Merz, Rusya'yı Ukrayna'ya yönelik saldırıları durdurmaya çağırdı ve saldırılar durduktan sonra müzakere masasına oturmaya hazır olduklarını belirtti. Ancak bu çağrısının duyulacağını pek beklemiyordu. Nitekim aynı gün Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in Rus rafinerilerine yönelik saldırıları artırma niyetini açıklamasına yanıt olarak Kiev ve Ukrayna'nın diğer bölgelerindeki askeri ve askeri-sanayi tesislerine yönelik saldırıları yoğunlaştırma planlarını duyurdu.