Rusya, Avrupa İşkenceyi Önleme Sözleşmesi'nden Çekiliyor
HABERRUS - Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, ülkesinin Avrupa İşkencesini Önleme Sözleşmesi'nden (European Convention for the Prevention of Torture - CPT) çekilmesine ilişkin kararnameyi imzaladı.
Bu karar, Rusya'nın Avrupa Konseyi (AK) ile olan bağlarını koparma sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Rusya'nın bu adımı "insan haklarına karşı bir tutum" olarak yorumlansa da, söz konusu sözleşme 1987 yılında imzalanmış ve 1993 yılında ek protokollerle güncellenmiş bir belgedir.
Rusya, 1996 yılında bu sözleşmeye taraf olmuş, ancak 2022 yılında Avrupa Konseyi'nden çekilmesinin ardından sözleşmenin mekanizmalarına katılımı mümkün olmamıştı.
Avrupa Konseyi ile İlişkilerin Adım Adım Sonlandırılması
Rusya, Avrupa Konseyi'nden çekilmesinin ardından, bu kuruma bağlı olan ve artık işlevsel olmayan anlaşmaları tek tek feshetmeye devam ediyor. Daha önce, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) de Rusya tarafından feshedilmişti.
Rusya'nın Avrupa İşkencesini Önleme Sözleşmesi'nden çekilmesi, Avrupa Konseyi ile olan son hukuki bağların koparılması olarak görülüyor. Bu sözleşme, tutuklu ve gözaltındaki kişilerin işkenceye, insanlık dışı veya onur kırıcı muamelelere karşı korunmasını amaçlayan bir mekanizma sunuyordu. Ancak, Rusya'nın 2022 yılında Avrupa Konseyi'nden çekilmesi, bu sözleşmenin uygulanmasını imkansız hale getirmişti.
Rusya'nın Avrupa Konseyi'nden Çekilmesinin Ardındaki Nedenler
Rusya, Ukrayna'daki askeri operasyonların ardından Avrupa Konseyi'nden ihraç edilmişti. Bu ihraç, Rusya'nın Avrupa Konseyi ile olan tüm hukuki ve siyasi ilişkilerini sonlandırma sürecini başlatmıştı. Rusya, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını tanımayacağını açıklamış ve Avrupa Konseyi'nin mekanizmalarına katılımını durdurmuştu.
Bu bağlamda, Avrupa İşkencesini Önleme Sözleşmesi'nden çekilme kararı, Rusya'nın Avrupa Konseyi ile olan tüm bağlarını koparma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Rusya, kendi iç hukuk sistemini ve uluslararası ilişkilerini yeniden yapılandırma sürecinde, Batı ile olan hukuki bağlarını azaltmayı hedefliyor.
Sözleşmenin Önemi ve Rusya'nın Çekilmesinin Sonuçları
Avrupa İşkencesini Önleme Sözleşmesi, Avrupa Konseyi'nin insan hakları alanındaki en önemli belgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu sözleşme, tutuklu ve gözaltındaki kişilerin işkenceye karşı korunmasını sağlayan bir mekanizma sunuyor. Sözleşme, bağımsız uzmanların cezaevleri ve gözaltı merkezlerini denetleme yetkisi vererek, insan hakları ihlallerinin önlenmesine katkıda bulunuyor.
Rusya'nın bu sözleşmeden çekilmesi, ülke içindeki insan hakları denetim mekanizmalarının zayıflamasına yol açabilir.
Ancak, Rusya yetkilileri, kendi iç hukuk sistemleri ve ulusal mekanizmalarının, insan haklarının korunmasında yeterli olduğunu savunuyor.
Rusya'nın Uluslararası İlişkilerdeki Yeni Yönelimi
Rusya, Avrupa Konseyi'nden çekilmesinin ardından, Asya, Afrika ve Latin Amerika'daki ülkelerle ilişkilerini güçlendirme stratejisi izliyor. Bu bağlamda, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi alternatif uluslararası platformlara ağırlık veriyor.
Rusya'nın Avrupa İşkencesini Önleme Sözleşmesi'nden çekilmesi, Batı ile olan ilişkilerini daha da azaltma yönündeki adımlarından biri olarak görülüyor. Bu karar, Rusya'nın uluslararası hukuk ve insan hakları alanındaki konumunu yeniden tanımlama çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.