Antarktika'da Buzullar Alttan Beklenenden Hızlı Eriyor

HABERRUS- Bilim insanları, Antarktika'daki buz raflarının alt kısımlarının daha önce düşünülenden çok daha hızlı eridiğini tespit etti. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, buzun altındaki derin kanallar sıcak okyanus suyunu hapsederek erimeyi hızlandırıyor.

Sıcak su tuzakları erimeyi artırıyor

Araştırmacılar, buz raflarının alt yüzeyinde oluşan uzun kanalların, daha sıcak okyanus suyunu tutarak alttan erimeyi önemli ölçüde hızlandırdığını keşfetti. Bu durum, özellikle daha önce nispeten istikrarlı olduğu düşünülen Doğu Antarktika bölgelerinin bile sanıldığından çok daha kırılgan olabileceğini gösteriyor.

Buz rafları ne işe yarıyor?

Buz rafları, kıtasal buzulların okyanusa doğru hareketini yavaşlatan doğal bariyerler olarak işlev görüyor. Bu raflar incelip zayıfladıkça, iç kesimlerdeki buzulları tutma kapasiteleri azalıyor. Bunun sonucunda okyanusa daha fazla buz akışı gerçekleşiyor ve küresel deniz seviyesindeki yükselme hızlanıyor.

Fimbulisen Buz Rafı'nda bulgular

Norveç'in Tromsø kentindeki iC3 Kutup Araştırmaları merkezinden Dr. Tore Hattermann liderliğindeki ekip, Doğu Antarktika'daki Fimbulisen Buz Rafı'nı inceledi. Araştırmacılar, buzun alt yüzeyinin şeklinin altındaki deniz suyu sirkülasyonunu doğrudan etkilediğini ortaya koydu.

Buzun altındaki derin kanallarda okyanus akıntıları, sıcak suyu buzun yüzeyinde tutan küçük sirkülasyon yapıları oluşturuyor. Bu mekanizma, sıcak suyun hızla uzaklaşmasını engelliyor ve erimeyi önemli ölçüde artırıyor.

Hattermann, "Buz rafının alt yüzeyinin şekli pasif bir özellik değil. Tam olarak ek erimenin en önemli olduğu noktalarda okyanusun sıcaklığını aktif olarak hapsedebilir" açıklamasında bulundu.

Doğu Antarktika düşünülenden daha kırılgan

Araştırma ekibi, daha soğuk ve diğer bölgelere kıyasla daha az savunmasız olduğu düşünülen Doğu Antarktika'daki bu rafın bile küçük miktarlardaki ılık su girdisine karşı ne kadar hassas olduğunu gözler önüne serdi. Hattermann'a göre kanallar içindeki bu ilave erime, kanalların genişlemesine ve en kötü senaryoda tüm buz rafının stabilitesini kaybetmesine neden olabilir.

Geri bildirim döngüsü tehlikesi

Bilim insanları, kanallar içindeki erimenin tehlikeli bir geri bildirim döngüsü yaratabileceği konusunda uyarıyor: Kanallar derinleştikçe ve genişledikçe, buz rafları eşit olmayan şekilde inceliyor. Bu da genel yapısal istikrarsızlığı artırıyor.

İklim modellerinde eksik parametre

Hattermann, mevcut iklim modellerinin bu etkiyi hesaba katmadığına dikkat çekiyor:

"Bu, mevcut modellerin Doğu Antarktika kıyı şeridindeki soğuk buz raflarının, kıyı sularındaki küçük sıcaklık değişimlerine veya ısınmaya karşı hassasiyetini olduğundan az tahmin etme riski taşıdığı anlamına geliyor. Bu tür değişiklikler zaten gözlemlenmiş durumda ve gelecekte daha da artacağı öngörülüyor."

Araştırmacılar, bu değişikliklerin aynı zamanda okyanus sirkülasyonunu ve eriyen suyun Güney Okyanusu'na karışmasıyla Antarktika çevresindeki deniz ekosistemlerini de etkileyebileceğini söylüyor.