Putin’den Ermenistan’a ‘Yumuşak Boşanma’ Çağrısı: Önce Referandum
HABERRUS - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik hedefi karşısında, öncelikle halkın iradesinin sandığa yansıtılması gerektiğini söyledi. Aksi takdirde, Moskova’nın “yumuşak, entelektüel ve karşılıklı yarar sağlayan bir boşanma” sürecine hazır olduğunu belirtti.**
Referandum şartı: “Erken karar verin”
Başkentte düzenlenen basın toplantısında konuşan Putin, Ermenistan yönetimine doğrudan bir çağrıda bulunarak, ülkenin Avrasya Ekonomik Birliği (EAEK) ile AB arasındaki stratejik tercihini bir an önce netleştirmesi gerektiğini vurguladı.
“Ermenistan yetkilileri, Avrupa Birliği’ne katılım konusunda ve gelecekteki ilişkiler açısından, olabildiğince erken bir şekilde net bir karar vermeli” diyen Putin, bu kararın halk oylamasıyla alınması gerektiğini ekledi:
“Biz de gerekli sonuçları çıkarır ve yumuşak, entelektüel ve karşılıklı yarar sağlayan bir boşanma yoluna giderdik.”
EAEK zirvesinde masaya yatırılacak
Rus lider, Ermenistan’ın AB ile yakınlaşma iradesini 28-29 Mayıs’ta Astana’da (Kazakistan) yapılacak EAEK zirvesinde ele almaya hazır olduklarını ifade etti.
Putin’in bu sözleri, Moskova ile Erivan arasında son dönemde gerilimli bir hal alan ilişkilerde yeni bir dönemin eşiğinde olunabileceğine yorumlandı.
“Aynı anda iki birlik olmaz”
Putin, Aralık 2025’te Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile yaptığı görüşmede de net bir mesaj vermişti:
“Bir ülkenin aynı anda hem Avrasya Ekonomik Birliği hem de Avrupa Birliği üyesi olması mümkün değildir.”
Ancak bugünkü açıklamaları, Moskova’nın Erivan’ı tamamen kaybetmeye hazırlandığı şeklinde değil, daha ziyade kuralları önceden belirlenmiş bir “medeni ayrılık” ihtimalini güçlendiriyor. Putin’in “entelektüel” ve “yumuşak” ifadeleri, taraflar arasında ekonomik bağların tamamen kopmayacağı, ancak hukuki çerçevenin yeniden tanımlanabileceği sinyalini veriyor.
Arka plan: Stratejik ortaklık mı, yön değişikliği mi?
Aralık 2025’te Ermenistan ile AB arasında Stratejik Ortaklık Gündemi imzalanmıştı. Bu belge, Erivan’ın Batı ile ilişkilerinde somut bir adım olarak yorumlanmış, Moskova’da ise rahatsızlık yaratmıştı.
Ermenistan, hâlâ EAEK üyesi olmasına karşın, son yıllarda Batı yönelimli politikalarını artırmış, ABD ve Fransa ile askerî tatbikatlar düzenlemişti. Moskova ise bu hamleleri “dostane uyarılarla” karşılamıştı. Putin’in bugünkü “boşanma” ifadeleri, artık uyarı aşamasının geride kaldığını gösteriyor.
Sonuç: Erivan’ın seçimi, bölgenin kaderi
Putin, Ermenistan halkının kararını önceleyen bir dil kullanarak, muhtemel bir ayrılıkta suçlayıcı olmaktan kaçındı. Ancak alt metin oldukça açık: AB ile derinleşen bağlar, EAEK içindeki ayrıcalıkları sona erdirebilir.
Ermenistan ise hem batıyla hem doğuyla denklem kurmaya çalışan bir dış politika izlerken, şimdi daha net bir tercih yapması gereken bir yol ayrımında duruyor. Putin’in “yumuşak boşanma” ifadesi, kapıyı tamamen kapatmamakla birlikte, kararı artık Erivan’ın alması gerektiğinin altını çiziyor.