Uluslararası Mahkemelere Karşı İttifak: Rusya ve Belarus İadeyi Yasaklıyor

HABERRUS - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Beyaz Rusya (Belarus) ile imzalanan ve iki ülke vatandaşlarını üçüncü ülkelerin ve uluslararası mahkemelerin taleplerine karşı korumayı amaçlayan anlaşmanın onaylanması için yasa tasarısını Devlet Duması'na (Federal Meclis Alt Kanadı) sundu.

İki ülke arasında Mart 2025'te imzalanan anlaşma, "korunan kişiler" olarak adlandırılan vatandaşları kapsıyor. Anlaşmanın öne çıkan hükümleri şunlar:

• İade ve Tutuklamada Red Hakkı: Taraflar, yabancı devletlerin veya mahkemelerin taleplerini, söz konusu kişilerin işkence veya zalimane muamele riski altında kalabileceği gerekçesiyle reddetme hakkını saklı tutuyor.
• Karşılıklı Bilgilendirme ve İşbirliği: İki ülke, vatandaşlarının özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik yasadışı girişimler hakkında birbirini derhal bilgilendirmeyi ve bu girişimlere karşı birlikte önlem almayı taahhüt ediyor.

Bu adım, Putin'in Aralık 2025 sonunda imzaladığı daha kapsamlı bir yasanın mantıksal bir devamı niteliğinde. Söz konusu yasa, Rusya'da yabancı ceza mahkemelerinin ve uluslararası mahkemelerin (Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi - UCM gibi) kararlarının tanınmasını ve infazını yasaklıyor.

Olası Sonuçları

Bu gelişmeler, Rusya ve müttefiki Beyaz Rusya'nın, Batılı ülkeler ve uluslararası yargı kurumlarıyla artan hukuki ve diplomatik gerilimler bağlamında değerlendiriliyor.

Anlaşma, özellikle UCM'nin Rus yetkililer hakkındaki tutuklama kararlarına ve Batılı ülkelerin yargı taleplerine karşı hukuki bir kalkan oluşturmayı amaçlıyor. İki ülke, vatandaşlarını "siyasi motivasyonlu" olarak gördükleri kovuşturmalardan korumak için stratejilerini birleştiriyor.

Anlaşmada geçen bu esnek terim, pratikte siyasi ve askeri seçkinlerin yanı sıra, istenen herhangi bir vatandaşın bu korumadan yararlanabileceği anlamına gelebilir.

Bu tür ikili anlaşmalar, suçluların iadesi (extradition) gibi uluslararası hukuk normlarıyla ve çok taraflı yargı sistemleriyle çelişebilir. Batılı ülkeler, bunu adaletin engellenmesi olarak değerlendirebilir.

Hukuki işbirliği, Rusya ve Beyaz Rusya arasındaki askeri ve ekonomik entegrasyona (Devlet Birliği) ek olarak, hukuk ve güvenlik alanında da derinleşen bir ittifakın işareti.

Sonuç olarak, Putin'in meclise sunduğu bu tasarı, Rusya'nın Batı ile hukuki çatışmada "egemenlik" ve "yargı yetkisi" iddiasını güçlendirme stratejisinin bir parçası.

Beyaz Rusya ile kurulan bu ortak hukuki koruma sistemi, iki ülkenin dış baskılara karşı ortak direnişini kurumsallaştırıyor ve uluslararası yargı mekanizmalarını etkisizleştirmeye yönelik çabalarını somutlaştırıyor.

Bu durum, Rus ve Belarus vatandaşları hakkındaki uluslararası davalarda yeni diplomatik ve hukuki gerilimlere yol açabilir.