Trump’tan Yeni Nükleer Anlaşma Önerisi: "Yeni ve Modern Bir Anlaşma Gerekli"
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump, Stratejik Saldırı Silahlarının Azaltılması Anlaşması’nın (START) süresinin uzatılmasına karşı çıktığını ve bunun yerine yeni, uzun vadeli bir anlaşmanın geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda, "Yeni START anlaşması ABD tarafından kötü müzakere edilmiş ve birçok yönden ihlal edilen bir anlaşma yerine, nükleer enerji uzmanlarımıza yeni, geliştirilmiş ve modernize edilmiş, uzun süreli geçerliliği olan bir anlaşma hazırlama görevini vermeliyiz" ifadelerini kullandı.
Trump: "ABD'nin Askeri Gücü Benim Dönemimde Güçlendi"
Trump, aynı paylaşımda ABD'nin askeri gücünün kendi başkanlığı döneminde önemli ölçüde arttığını vurguladı. Trump, "Şu anda, ABD'nin II. Dünya Savaşı'ndaki gemilerden 100 kat daha güçlü savaş gemileri var" dedi. Anlaşmanın süresi, 5 Şubat 2026 tarihinde doldu.
Bu anlaşma, Rusya ve ABD'nin nükleer cephanelerini sınırlayan tek belge olma özelliğini taşıyor.
START Nedir? Tarihçesi ve Önemi
START Rusya ve ABD arasında 8 Nisan 2010 tarihinde, o dönemdeki liderler Dmitri Medvedev ve Barack Obama tarafından imzalandı. Anlaşma, 5 Şubat 2011 tarihinde yürürlüğe girdi ve 1991 tarihli Stratejik Saldırı Silahları Anlaşması ile 2002 tarihli Stratejik Saldırı Potansiyelinin Azaltılması Anlaşması'nın yerine geçti.
Anlaşma, kara ve denizaltı bazlı balistik füzeleri, ağır bombardıman uçaklarını, bu silahların taşıdığı savaş başlıklarını ve fırlatma ünitelerini kapsıyor. Anlaşmaya göre, tarafların sahip olduğu stratejik saldırı silahlarının toplam miktarı, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden yedi yıl sonra (5 Şubat 2018) ve sonrasında aşağıdaki sınırları aşmamalı:
- Dağıtılmış kara ve denizaltı bazlı balistik füzeler ile ağır bombardıman uçaklarının toplamı 700 adedi geçmemeli.
- Dağıtılmış füzelerdeki ve ağır bombardıman uçaklarındaki savaş başlıklarının toplamı 1550 adedi aşmamalı.
- Dağıtılmış ve dağıtılmamış fırlatma üniteleri ile ağır bombardıman uçaklarının toplamı 800 adedi geçmemeli.
Rusya ve ABD Arasındaki Tartışmalar
Anlaşma, tarafların kendi stratejik saldırı silahlarının bileşimini ve yapısını bağımsız olarak belirleme hakkını tanıyor. Ayrıca, bu silahların ulusal topraklar dışında konuşlandırılmasını yasaklıyor. 2018 yılındaki kontrol tarihine gelindiğinde, Rusya anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini açıkladı. ABD de benzer şekilde, anlaşma kapsamındaki sınırlara ulaştığını belirtti. Ancak, Rusya, ABD'nin bazı silahları tek taraflı olarak anlaşma kapsamı dışına çıkardığını iddia ederek bu durumu tartışmalı hale getirdi.
Süresi Doldu: Taraflar Ne Yapacak?
START, 2021 yılında beş yıllık uzatma seçeneği kullanılarak uzatılmıştı. Ancak, anlaşmada ikinci bir uzatma seçeneği bulunmuyor. 2023 yılından beri DŞNV, sadece nominal olarak yürürlükte (taraflar anlaşma kapsamındaki sınırlamalara uymaya devam ediyor). ABD ve Rusya, Abu Dabi'deki görüşmelerde anlaşmanın koşullarını en az altı ay daha uygulamayı kararlaştırdı. Bu süre zarfında, yeni bir anlaşma için müzakereler sürdürülecek.
Kremlin'den Üzüntü Açıklaması
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in basın sözcüsü Dmitri Peskov, Anlaşmanın süresinin dolmasından dolayı üzüntülerini dile getirdi. Peskov, Rusya'nın anlaşmanın devamı için çaba gösterdiğini, ancak ABD'nin bu çabalara yanıt vermediğini belirtti.
Yeni Bir Nükleer Anlaşma Mümkün mü?
Trump'ın yeni bir anlaşma önerisi, ABD ve Rusya arasındaki nükleer silahların kontrolü konusunda yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Ancak, iki ülke arasındaki güven eksikliği ve farklı stratejik öncelikler, yeni bir anlaşmanın müzakere edilmesini zorlaştırabilir. Tarafların, altı ay boyunca DŞNV'nin koşullarını uygulamaya devam etmesi, yeni bir anlaşma için müzakerelerde ilerleme kaydedilmesi açısından kritik öneme sahip.