Ukrayna Bir Ayda Üçüncü Kez Tuapse'yi Vurdu: Ekolojik Felaket Kapıda
HABERRUS - Rusya'nın Krasnodar Bölgesi'nin Karadeniz kıyısındaki stratejik liman kenti Tuapse, nisan ayında üçüncü kez Ukrayna insansız hava araçlarının hedefi oldu.
28 Nisan gecesi düzenlenen saldırı, kentteki petrol rafinerisinde büyük bir yangın çıkardı ve yetkilileri çevre yerleşimleri tahliye etmeye zorladı.
Saldırıların sıklığı ve yol açtığı çevre kirliliği, bölgeyi adım adım bir ekolojik felakete sürüklüyor.
Saldırıların Kronolojisi
Ukrayna'ya ait insansız hava araçları ilk olarak 16 Nisan gecesi Tuapse'yi vurdu. Liman bölgesine isabet eden dronlar, ihracata yönelik fuel oil, nafta ve motorin gibi petrol ürünlerinin depolandığı terminallerde yangına yol açtı. Saldırıda 2 kişi hayatını kaybetti, 7 kişi yaralandı. Kent genelinde 24 müstakil ev, 6 apartman, iki okul ve bir müzik okulu hasar gördü; ayrıca Varvarka bölgesinde su şebekesi parçalandı. Şehirde olağanüstü hal ilan edilerek geçici barınma merkezleri kuruldu.
20 Nisan'daki ikinci dalga çok daha yıkıcı oldu. Yeniden limanı hedef alan İHA'lar bu kez 1 can aldı, 2 kişiyi yaraladı. İlkokul, anaokulu, müze, kilise ve bir apartmanın yanı sıra doğalgaz borusu da enkazdan nasibini aldı. Limandaki ulaşım altyapısı ağır hasar gördü. Yangın ancak dört gün sonra, 24 Nisan akşamı tamamen kontrol altına alınabildi.
Üçüncü ve son saldırı ise 28 Nisan'da gerçekleşti. Bu kez doğrudan Tuapse Petrol Rafinerisi'ni (NPZ) vuran dronlar, tesiste yangın çıkardı. Alevler, rafineri sınırları içindeki su pompa istasyonunun enerji beslemesini tahrip edince, Tuapse kenti ve Şepsin kırsal bölgesinde su kesintisi yaşandı. Belediye Başkanı Sergey Boyko, çevredeki evlerin tahliye edildiğini duyurdu. Açık alevler, Acil Durumlar Bakanlığı (MÇS) ekiplerince 29 Nisan itibarıyla söndürüldü.
Ekolojik Durum: Nehir, Deniz ve Hava Zehirlendi
İlk saldırının ardından 19 Nisan'da bölgesel kriz masası, liman terminalindeki yangın sonucu petrol ürünlerinin Tuapse Nehri'ne sızdığını doğruladı. Bariyerler ve petrol tutucularla müdahale edilse de, ertesi gün limana 2 kilometre mesafede 10 bin metrekarelik bir petrol tabakası tespit edildi. Karadeniz'e yayılımın önüne geçmek için zamanla yarış başladı.
22 Nisan'da Tüketici Hakları ve İnsan Sağlığı Denetleme Servisi (Rospotrebnadzor), kentin dört ayrı noktasında havada benzen, ksilen ve is konsantrasyonlarının sınır değerlerin üzerine çıktığını açıkladı. Halka, zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları, pencereleri kapalı tutmaları, sık sık ıslak temizlik yapmaları, kontakt lens yerine gözlük kullanmaları, burun-göz-boğaz temizliğine dikkat etmeleri ve dışarıda maske takmaları tavsiye edildi.
Saldırıların en çarpıcı çevresel sonucu ise "siyah yağmur" oldu. Bölge sakinleri, yağışla birlikte binaların ve araçların üzerine siyah, yağlı bir tabakanın çöktüğünü sosyal medyada paylaştı. Kriz masası, şiddetli yangından atmosfere karışan yanma ürünlerinin yağmurla birlikte yeryüzüne indiğini doğruladı. Çevre uzmanı Yevgeniy Vitişko'ya göre kirlenme resmî açıklamalardan çok daha önce başladı ve çok daha geniş bir alana yayıldı; yağmurdan önce de yüzeylerde petrol izlerine rastlanmıştı ve "siyah yağmur" etkisi Tuapse'nin 20 kilometre ötesindeki Krivenkovskaya ve Georgiyevskaya'da dahi görüldü. Vitişko, kirlenen alanın 15 bin hektarı aştığını, Tuapse Nehri, kıyısal deniz alanı, toprak, ormanlar ve yaban hayatının zincirleme biçimde zarar gördüğünü belirtti.
Bölgede temizlik çalışmaları aralıksız sürüyor. Son verilere göre 29 Nisan itibarıyla 9.793 metreküp kirlenmiş toprak ve su-mazot karışımı bölgeden uzaklaştırıldı; yalnızca son 24 saatte toplanan miktar 2.523 metreküp oldu. Plajlarda gönüllüler de küreklerle temizliğe katılıyor.
Yetkililerden Peş Peşe Açıklamalar
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Başkan Vladimir Putin'in bizzat talimatıyla Acil Durumlar Bakanı Aleksandr Kurenkov'un Tuapse'ye giderek yangın söndürme ve sonuçları giderme çalışmalarını yerinde denetlediğini duyurdu. Peskov, Kiev yönetiminin Tuapse limanına yönelik saldırılarının küresel petrol piyasasında arz açığını büyüttüğünü ve istikrarsızlığı derinleştirdiğini vurguladı.
Rospotrebnadzor Başkanı Anna Popova ise bölge sakinlerine güvence vererek, yangından kaynaklanan emisyonların insan sağlığı açısından risk oluşturmadığını iddia etti. Buna karşın yerel halk, yoğun dumanın ve keskin petrol kokusunun kenti terk etmeyi düşündürecek boyutta olduğunu aktarıyor. Tuapse Belediye Başkanı Boyko, hasar tespit ve temizlik çalışmalarının 360 personel ve 60'tan fazla iş makinesiyle sürdürüldüğünü, önceliğin enerji ve su altyapısının onarımı olduğunu ifade etti.