İsveç Ukrayna'ya 16 Adet Savaş Uçağı Verecek ← →

İsveç Ukrayna'ya 16 Adet Savaş Uçağı Verecek

HABERRUS - İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Uppsala Hava Üssü’nde yapılan görüşmede tarihi bir savunma anlaşmasına imza atıldı. Buna göre İsveç, Ukrayna’ya 16 adet JAS 39 Gripen C/D savaş uçağını hibe edecek; Ukrayna ise 20 adet yeni nesil Gripen E/F tipi uçağı satın alacak.

28 Mayıs’ta Uppsala’da düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, “Gripen, Ukrayna için en iyi ve en optimal seçimdir. Bugün bu ortak yolculukta bir sonraki büyük adımı atıyoruz” dedi.

Anlaşma kapsamında:

  • Hibe: İsveç, kendi envanterindeki 16 adet JAS 39 Gripen C/D tipi savaş uçağını Ukrayna’ya devredecek. Bu uçaklarla birlikte IRIS-T, AMRAAM ve uzun menzilli Meteor hava-hava füzeleri de teslim edilecek.
  • Satın Alma: Ukrayna, AB’nin Ukrayna Destek Kredisi mekanizması aracılığıyla 20 adet yeni nesil JAS 39 Gripen E/F tipi uçak satın alacak.

Hedef: 150 Uçak

Kristersson ve Zelenskiy daha önce 22 Ekim 2025’te bir niyet mektubu imzalamıştı. Bu mektup, İsveç’in Ukrayna’ya 150’ye kadar Saab Gripen model E savaş uçağı satmasının önünü açıyordu. Zelenskiy, basın toplantısında tüm 150 uçağı satın almayı hedeflediklerini belirterek, “İnşallah bunun için yeterli finansmanı bulacağız” dedi.

Eğitim ve Teslimat Süreci

İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, Ukraynalı pilotların ve teknisyenlerin Gripen uçakları üzerindeki eğitimlerine çoktan başladığını duyurdu. Eğitimlerin sonbaharda daha da genişletilmesi planlanıyor.

Teslimat takvimine göre:

  • 16 adet Gripen C/D uçağı: Tüm onayların alınmasının ardından 2027 başında Ukrayna’ya ulaşacak.
  • 20 adet Gripen E/F uçağı: Teslimatların 2030 yılından önce başlaması öngörülüyor.

Mali Boyut ve Destek Paketi

Anlaşma, İsveç’in Ukrayna’ya bugüne kadar sağladığı en büyük askeri yardım paketi olma özelliği taşıyor.

  • Toplam paket değeri: 25,2 milyar İsveç Kronu (yaklaşık 2,7 milyar dolar).
  • 16 uçağın hibesi ve mühimmat: 22,2 milyar SEK değerinde.
  • Ukrayna’nın satın alma bütçesi: AB kredisinden 2,5 milyar Euro ayrılacak.
  • İsveç, savaşın başından bu yana Ukrayna’ya toplamda yaklaşık 11,8 milyar Euro değerinde askeri yardım sağladı.

Stratejik Önem

Zelenskiy, Uppsala’daki görüşmede “Gripen’ler bizim için yeni bir sayfa. Bu uçaklar, muharip havacılığımızı çok daha etkili hale getirecek” değerlendirmesinde bulundu.

Gripen savaş uçakları, özellikle dağınık üslerden operasyon yapabilme ve normal yollardan kalkış-iniş yetenekleriyle öne çıkıyor. Bu özellikleri, sahadaki lojistik zorluklar göz önüne alındığında Ukrayna için büyük avantaj sağlıyor.

Anlaşma, Saab hisselerine de olumlu yansıdı. Saab CEO’su Micael Johansson, “Gripen’i seçen ülke sayısı arttıkça, bu yeteneğin ne kadar olağanüstü olduğu daha iyi anlaşılıyor” dedi. Aynı gün Saab hisseleri yüzde 4,4 değer kazandı.

İsveç, halihazırda Ukrayna’nın en büyük bağışçılarından biri konumunda bulunuyor. Ülke daha önce askeri yardımlarını F-16 eğitimleri ve Patriot hava savunma sistemlerine odaklamış, 2024 yılında Gripen gönderme planlarını geçici olarak askıya almıştı. Bu anlaşma, İsveç’in Ukrayna’ya yönelik savunma işbirliğinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.