HABERRUS - Rusya Devlet Nükleer Enerji Kurumu Rosatom’un Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne ait bir kamikaze insansız hava aracının Zaporijye Nükleer Santrali’nin 6’ncı güç ünitesine ait türbin binasını hedef aldığını ve saldırı sonucunda yapıda hasar meydana geldiğini açıkladı.

Avrupa’nın en büyük nükleer enerji tesisi olan Zaporijye Nükleer Santrali’ne düzenlenen bu son saldırı, uluslararası camiada büyük endişe yaratırken, tırmanan gerilimin nükleer güvenlik açısından yarattığı riskleri bir kez daha gün yüzüne çıkardı.

Detayları: Reaktöre Sadece Birkaç Metre

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev’in aktardığına göre, saldırıda kullanılan kamikaze İHA, santralin 6’ncı güç ünitesinin türbin binasını hedef aldı. Patlama sonucunda türbin salonunun duvarında bir delik oluştu. Lihaçev, İHA’nın fiber optik kabloyla yönlendirildiğini öne sürerek, olayın kazara gerçekleşmiş olabileceği yönündeki ihtimalleri reddetti.

Santralin iletişim direktörü Yevgeniya Yaşina ise açıklamasında çok daha çarpıcı bir ayrıntıya yer verdi. Yaşina, İHA’nın vurduğu noktanın reaktöre yalnızca birkaç metre uzaklıkta bulunduğunu söyledi. Bu durum, olası bir nükleer felakete ne kadar yaklaşıldığının altını çizen önemli bir detay olarak kayıtlara geçti.

Neyse ki, yetkililer santralin ana ekipmanlarının zarar görmediğini ve radyasyon seviyesinin doğal sınırlar içinde kaldığını bildirdi. Santral yönetimi tüm sistemlerin normal çalıştığını ve teknolojik süreçlerde herhangi bir aksama yaşanmadığını duyurdu.

UAEA’dan Sert Tepki: “Yedi ve Beş İlke Birden İhlal Edildi”

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), saldırının ardından derin endişelerini dile getiren ilk kurumlardan biri oldu. UAEA Başkanı Rafael Grossi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Zaporijye Nükleer Santrali’ne düzenlenen saldırının, çatışma koşullarında nükleer güvenliğe ilişkin yedi temel ilke ile tesise özel beş ilkeyi birden ihlal riski taşıdığını belirtti.

Grossi, “Bildirilen olay, hem çatışma sırasında nükleer güvenliğin sağlanmasına yönelik yedi temel ilkeyi hem de Zaporijye Nükleer Santrali'ni korumayı amaçlayan ve santralden veya santrale yönelik 'hiçbir saldırı düzenlenmemesi gerektiğini' açıkça belirten beş somut ilkeyi tehlikeye atmaktadır” ifadelerini kullandı.

Ajans, santralde görev yapan uzmanlarının hasar gören bölgeyi doğrudan incelemek için erişim talep ettiğini duyurdu. UAEA ayrıca bunun, Nisan 2024’ten bu yana santral sahasına yönelik ilk doğrudan İHA saldırısı olabileceğine dikkat çekti.

Medvedev’den “Simetrik Karşılık” Tehdidi

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitry Medvedev, Zaporijye Nükleer Santrali’ne yönelik saldırının çok ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Medvedev, Kiev’in saldırıları nedeniyle santralde bir felaket yaşanması halinde Rusya’nın Ukrayna’daki ve NATO ülkelerindeki nükleer tesislere yönelik “simetrik” bir karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu söyledi.

Bu açıklama, nükleer altyapının hedef alınmasının çatışmayı çok daha tehlikeli ve öngörülemez bir boyuta taşıyabileceği yönündeki endişeleri artırdı. Zira böyle bir senaryo, daha önce hiç yaşanmamış bir nükleer çatışma riskini gündeme getiriyor.

Zelenskiy: "Geniş Çaplı Saldırı İhtimali Yüksek"

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik yeni ve geniş çaplı füze ile İHA saldırıları düzenleme ihtimalinin hâlâ yüksek olduğunu belirterek vatandaşları hava saldırısı alarmlarını dikkatle takip etmeye çağırdı. Zelenskiy, Ukrayna istihbaratının olası saldırılara ilişkin bilgilerinin geçerliliğini koruduğunu söylerken, Kiev’in bazı uluslararası ortaklarının bu konuyu Moskova ile görüştüğünü de açıkladı.

Bu açıklamalar, Zaporijye Nükleer Santrali’ne yönelik saldırının aslında daha büyük bir saldırı dalgasının sadece bir parçası olabileceğini ve çatışmanın önümüzdeki günlerde daha da şiddetleneceğini gösteriyor.

Rusya’dan Misilleme: Enerji ve Askeri Tesisler Vuruldu

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna ve Donbass’ta sürdürdüğü özel askeri operasyonun son 24 saatine ilişkin gelişmeleri paylaştı. Bakanlığın açıklamasına göre, Rus Silahlı Kuvvetleri Ukrayna’nın Rusya’daki sivil hedeflere yönelik terör saldırılarına karşılık olarak, yüksek hassasiyetli silahlar ve insansız hava araçları ile bu ülkedeki askeri havalimanlarına, ayrıca enerji, yakıt ve ulaşım altyapı tesislerine kapsamlı bir saldırı düzenledi.

Rusya Savunma Bakanlığı ayrıca, Rus Silahlı Kuvvetleri’nin son 24 saat içinde toplam 1.320 Ukrayna askerini etkisiz hale getirdiğini ve Ukrayna ordusunun aralarında tankların da bulunduğu 12 zırhlı savaş aracını imha ettiğini duyurdu.

Zaporijye Nükleer Santrali: Kronik Bir Risk

Avrupa'nın en büyük nükleer enerji tesisi olan Zaporijye Nükleer Santrali, Dinyeper Nehri kıyısındaki Enerhodar kentinde bulunuyor ve altı reaktörüyle Ukrayna'nın elektrik üretiminde kritik bir rol oynuyordu. Rus birlikleri, özel askeri operasyonun ilk haftalarında Mart 2022’de santral sahasının kontrolünü ele geçirdi. Tesis o tarihten bu yana Rusya kontrolünde faaliyet gösterirken, personelin büyük bölümü Ukraynalı çalışanlardan oluşmaya devam etti.

Santral çevresi savaş boyunca defalarca topçu ve İHA saldırılarının hedefi olurken, olası bir nükleer kazanın yalnızca Ukrayna ve Rusya’yı değil, Karadeniz havzası ile Avrupa’nın geniş bir bölümünü etkileyebileceği uyarıları nedeniyle UAEA bölgede sürekli uzman bulunduruyor.

Geçmiş Saldırılar:

• 7 Nisan 2024: Ukrayna güçleri, Zaporijye Nükleer Santrali’ni iki kamikaze İHA ile hedef aldı. Saldırılarda bir kamyon hasar gördü ve üç santral çalışanı yaralandı. Rosatom, saldırıda kullanılan dronlardan birinin altıncı güç ünitesinin kubbe kısmını vurduğunu duyurdu. UAEA Başkanı Grossi, olayı “ciddi bir olay” olarak nitelendirerek, reaktör korumasında hasar meydana geldiğini ve bunun Kasım 2022’den bu yana ilk kez yaşandığını söyledi.
• Önceki Saldırılar: Santral, daha önce de Kasım 2022 ve Temmuz 2023’te yoğun topçu saldırılarına maruz kalmış, bu saldırılar nükleer felaket endişelerini doruk noktasına taşımıştı.

Nükleer Bir Felaketin Eşiğinde miyiz?

Zaporijye Nükleer Santrali’ne düzenlenen bu son saldırı, tırmanan gerilimin nükleer güvenlik açısından yarattığı riskleri bir kez daha gözler önüne serdi. Yetkililer şu an için santralde acil bir tehlike bulunmadığını açıklamış olsa da, reaktöre sadece birkaç metre mesafedeki bir isabetin yaratabileceği potansiyel felaket, tüm tarafları ve uluslararası toplumu derinden endişelendiriyor.

UAEA’nın bölgedeki varlığı ve sürekli uyarıları, bu kritik tesisin korunması için uluslararası bir farkındalık yaratmaya çalışsa da, çatışmanın dinamikleri içinde santralin bir hedef haline gelmeye devam etmesi, dünyayı bir nükleer felaketin eşiğinde tutmaya devam ediyor.