Putin'den Uzakdoğu Ekonomi Formunda Piyasaya Önemli Mesajlar
HABERRUS - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 3 Eylül'de Vladivostok'ta düzenlenen Doğu Ekonomik Forumu'nun (VEF) genel oturumunda kapsamlı bir konuşma yaptı. Putin, Uzak Doğu'nun kalkınmasından Ukrayna'daki savaşa, enflasyon hedeflerinden nüfus politikalarına kadar geniş bir yelpazede değerlendirmelerde bulundu.
Konuşmasında Rusya'nın mevcut ekonomik durumunu "Scylla ve Charybdis arasında" yol almak olarak tanımlayan Putin, hükümet ve Merkez Bankası'nın bu dengeyi şimdilik başarıyla koruduğunu söyledi.
Uzak Doğu ve Arktik: Tek Tip Teşvik ve 25 Trilyon Rublelik Yatırım
Putin, Uzak Doğu'nun Rusya için stratejik önemine vurgu yaparak, bölgenin bir "ekonomik büyüme merkezi" haline gelmesi gerektiğini belirtti. Son 11 yılda bölgeye çekilen toplam sermaye yatırımının 25 trilyon rubleye ulaştığını ve Gayri Safi Bölgesel Hasıla'nın (GSYİH) üç kattan fazla arttığını açıkladı.
Putin, 1 Ocak 2027'den itibaren Uzak Doğu ve Arktik bölgesinde işletmeler için tek tip bir teşvik rejimi uygulanacağını duyurdu. Ayrıca, üçüncü çocuğun doğumuyla ilgili artırılmış sosyal ödemelerin 2030 yılına kadar uzatılacağını ve bölgede yeni teknolojilerin hızla test edilebilmesi için özel bir yasal rejim devreye sokulacağını söyledi. Bölgede işsizlik oranının 2,2'ye gerilediğini, konut inşaatının ise son altı yılda iki katına çıktığını belirten Putin, bölgenin kalkınması için 200'den fazla master plan hazırlanacağını da sözlerine ekledi.
Ukrayna ve "Devlet Terörizmi" Vurgusu
Ukrayna'daki savaşa değinen Putin, çatışmanın çözümü için hala şanslar olduğunu ancak barış girişimlerinin Ukrayna'nın "devlet terörizmi" uygulamaları nedeniyle zorlaştığını savundu. Bu terörizmin Batılı müttefikler tarafından da desteklendiğini iddia eden Putin, örnek olarak Rus sivil uçaklarına yönelik tehditleri gösterdi. Bununla birlikte, tarafların özellikle istihbarat servisleri aracılığıyla temaslarını sürdürdüğünü de doğruladı.
Ekonomi: Enflasyon, Bütçe ve "Aşırı Soğutma" Endişesi
Ekonomik göstergelere ilişkin Putin, Rusya'da yıllık enflasyonun %6,3 seviyesinde olduğunu belirtti. Enflasyonu düşürme hedefinin tutturulduğunu ancak ekonominin "aşırı soğutulmaması" gerektiğinin altını çizdi. Putin, "Rusya'da hiperenflasyon tehdidi vardı, ancak buna izin vermedik" dedi.
Rusya'nın dünyanın en düşük kamu borç oranlarından birine sahip olduğunu vurgulayan Putin, bütçe açığının bu düşük borç seviyesi karşısında kritik olmadığını ifade etti. Hükümete "tasarruf değil, rasyonel harcama" çağrısı yapan Putin, bürokratik engellerin kaldırılması ve iş dünyası üzerindeki idari yükün azaltılması gerektiğini söyledi.
Yatırım ve İş Dünyası: "Özel Sektör Esas"
Putin, yatırımların özel sektör tarafından yapılması gerektiğinin altını çizerek, devletin sadece bunun için koşulları yaratması gerektiğini belirtti. Ekim ayından itibaren pazaryerleri (marketplace) üzerinden basitleştirilmiş tedarik sisteminin devreye gireceğini duyurdu. Ayrıca, Doğu Borsası temelinde modern bir finans merkezi oluşturulması ve imtiyazlı tahvil modelinin pratikte test edilmesi talimatını verdi.
Ulaşım ve Enerji: Kuzey Deniz Rotası ve "Vostok Oil"
Putin, Kuzey Deniz Rotası da dahil olmak üzere Transarktik Ulaşım Koridoru'nda navigasyonun tüm yıl boyunca yapılması hedefini açıkladı. Arktik deniz terminallerinin iç su yollarıyla entegre edileceğini ve sivil kargo taşımacılığında insansız hava araçlarının standartlarının belirleneceğini söyledi.
Enerji alanında ise Rosneft'in "Vostok Oil" projesinden ilk petrolün yakında sevk edileceğini müjdeledi. Rusya'nın sadece küçük nükleer santrallerin (SMR) öneminden bahsetmekle kalmayıp, bunları dünyada fiilen inşa eden tek ülke olduğunu vurguladı.
Demografi: "Savaş Değil, Bilinç Değişimi"
Putin, Rusya'daki demografik durumu "ulusal güvenlik meselesi" olarak nitelendirirken, doğum oranlarını artırmak için toplumsal bilinçte ve bilgi politikasında değişiklikler gerektiğini belirtti. İlginç bir şekilde, doğum oranlarındaki düşüşü özel askerî operasyona (SVO) bağlamadı ve karşılaştırma yaparak, "Japonya'da ve Güney Kore'de SVO yok, ancak doğum oranları bizden daha düşük" dedi. Putin, 1990'ların ardından demografik durumu iyileştirme konusunda Rusya'nın deneyimi olduğunu ve bunu tekrarlayacağını ifade etti.