Emekli Maaşlarının Çalışanların Kazancına Oranı Rekor Seviyede Düştü
HABERRUS - Rusya'da emekli maaşları ile ortalama ücretler arasındaki makas giderek açılıyor. Resmi verilere göre, 2025 yılında ortalama emekli maaşının ortalama aylık kazanca oranı yaklaşık %24'e geriledi. Bu oran, emeklilik döneminde yaşam standardında ciddi bir düşüş anlamına geliyor. Uzmanlar, özel önlemler alınmazsa bu dengesizliğin 2026'da daha da kötüleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Çalışan Emeklilere Kısmi İyileştirme
Sistemdeki sorunlardan biri olan çalışan emeklilerin maaş artışı alamaması kuralı, 1 Ocak 2025 itibarıyla kaldırıldı. 2016'dan 2024'e kadar bu kural yüzünden çalışan emekliler, emekli maaşlarında yapılan genel artışlardan yararlanamıyordu. Ancak, bu olumlu adım beklenen tam etkiyi yaratmadı.
- Eşitsizlik Sürüyor: Yeni düzenlemeyle çalışan emeklilerin maaşları artırılmaya başlandı, ancak bu artış mevcut düşük seviyeden uygulanıyor. Rusya Sosyal Sigortalar Fonu (SFR) verilerine göre, çalışan emekliler ortalama 22.4 bin ruble alırken, çalışmayan emeklilerin ortalama maaşı 25.8 bin ruble civarında seyrediyor. Aradaki 3.5 bin rublelik fark devam ediyor.
Asıl Sorun: Maaşlarla Açılan Uçurum
Daha büyük ve yapısal sorun ise, emekli maaşlarının genel ücret artışlarının gerisinde kalması. Rosstat verileri, tüm emekli maaşlarının ortalamasının ortalama aylık kazancın sadece %24'ü seviyesinde olduğunu gösteriyor. Yalnızca yaşlılık maaşları baz alındığında bu oran SFR'ye göre %26 civarında.
- Somut Rakamlar: 2025 sonbaharında ortalama yaşlılık maaşı 25.2 bin ruble, ortalama aylık ücret ise 96.2 bin ruble olarak kaydedildi.
- 2026 Tahminleri Endişe Verici: Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'nın temel senaryosuna göre, 2026'da ortalama maaşın 108 bin rubleye çıkması beklenirken, ortalama yaşlılık maaşının 27 bin rubleyi biraz aşması öngörülüyor. Bu, oranın yaklaşık %25'e düşeceğini gösteriyor. Bu oran, 10 yıl önceki %33-35'lik seviyenin de oldukça altında.
Hedeflenen Oran ve Gelecek Kaygıları
Daha önce Başbakan ve Devlet Başkanı olarak Vladimir Putin, emekli maaşının, üzerinden hesaplandığı ortalama kazancın en az %40'ı olması gerektiğini ifade etmişti. Mevcut durum, bu hedefin oldukça uzağında. Uzmanlar, bütçe kaynaklarının kısıtlı olması nedeniyle sorunun kendi haline bırakıldığı takdirde, emeklilerin finansal olarak geri kalmış bir nüfus grubuna dönüşme riski taşıdığını ve bunun "gizli bir emeklilik krizi" olarak nitelendirilebileceğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Rus emeklilik sisteminde çalışan emekliler lehine atılan adım olumlu olmakla birlikte, emekli maaşlarının satın alma gücünün genel ücret artışlarına yetişememesi, sistemin önündeki en büyük zorluk olarak öne çıkıyor. Emekli maaş/ücret oranındaki tarihi düşüş, emeklilerin yaşam kalitesi üzerinde baskı oluşturmaya devam edecek gibi görünüyor.