MOSKOVA – Rusya'nın en büyük konut geliştiricisi Samolot Grubu'nun devletten 50 milyar ruble kredi talebi, sadece kendi hisselerini değil tüm inşaat sektörünü olumsuz etkiledi. Şirketin artan borç yükü ve erteleme projeleri yatırımcıları tedirgin ederken, uzmanlar sektördeki risklere dikkat çekiyor.

Samolot'un Devletten Kredi Talepi Piyasaları Sarstı

4 Şubat'ta Samolot Grubu'nun hükümete başvurarak 50 milyar ruble kredi talep ettiği ve karşılığında yüzde 25 hissesini teminat olarak göstermeyi teklif ettiği haberi geldi. Şirket ayrıca 10 milyar rubleye kadar dış hissedar finansmanı arayışında olduğunu açıkladı.

Bu gelişme, Samolot hisselerinin yüzde 5 değer kaybetmesine neden oldu. Hisseler 903,2 rubleye kadar gerileyerek iki ayın en düşük seviyesini gördü. Şu anda hisseler 845 ruble seviyesinde işlem görüyor.

Samolot'un düşüşü diğer inşaat şirketlerini de olumsuz etkiledi. Etalon hisseleri yüzde 7'den fazla, APRI hisseleri yüzde 6, LSR hisseleri ise yüzde 3,5 değer kaybetti.

Samolot'un Borç Yükü ve Proje Gecikmeleri Artıyor

Samolot, Rusya'nın en büyük konut geliştiricisi konumunda. Şirketin inşaat halindeki konut alanı 4,5 milyon metrekareye ulaşıyor. Ancak 2025'in ilk yarısında net karı yıllık bazda 2,6 kat azalarak 1,8 milyar rubleye geriledi. Satışlar sadece yüzde 4 düşerken, metrekare fiyatları yüzde 10 arttı.

Şirketin projelerini zamanında tamamlama oranı da giderek düşüyor. 2023'te yüzde 10,6 olan gecikmeli teslim oranı, 2024'te yüzde 42,9'a, 2025'te ise yüzde 71,7'ye yükseldi. Teslim edilen konut alanı ise 1,5 milyon metrekareden 1,1 milyon metrekareye geriledi.

Şirketin net borcu 700 milyar rubleyi aşmış durumda. Borcun FAVÖK'e oranı 2,67'den 3,1'e yükseldi. Bu oran diğer şirketlerde daha yüksek: Etalon'da 3,1, LSR'de 5,4, APRI'de ise 4,5 seviyesinde.

Yüksek Faizler ve Mortgage Düzenlemeleri Sektörü Zorluyor

Rusya Merkez Bankası'nın faiz indirimlerine rağmen krediler hâlâ pahalı. İnşaat şirketleri, proje finansmanı maliyetleri, ipotek oranları, satış hızı ve inşaat hazırlık oranları arasında denge kurmakta zorlanıyor.

Satışlar şimdilik dayanıyor. 2025'te yeni konut satışları alan bazında yüzde 1 artarken, değer bazında yüzde 11 yükseldi. İnşaat halindeki 120,1 milyon metrekarenin 37,9 milyon metresi satılmış durumda.

Satış oranının inşaat hazırlık oranına bölünmesiyle hesaplanan denge göstergesi, 2025 başında yüzde 77 iken ekimde yüzde 69'a geriledi. Uzmanlar, bu oranın yüzde 60'ın altına düşmesi halinde arz fazlası oluşacağı ve satışların daha da yavaşlayacağı uyarısında yapıyor.

Samolot, diğer şirketlerden daha fazla mortgage satışlarına bağımlı. Geçen yılın son çeyreğinde satışların yüzde 70'inden fazlası ipotekli konut kredileriyle gerçekleşti. Etalon'da bu oran yüzde 50 civarında.

Uzmanlar: Durum Kritik Ama Kurtarılabilir

Garda Capital yatırım stratejisti Aleksandr Bahtin, Samolot'un borç yükünün şimdilik kritik olmadığını, şirketin devlet yardımı olmadan da başa çıkabileceğini belirtiyor. Ancak bunun için kurumsal borcun artmaması ve mevcut yükümlülüklerin yeniden finanse edilmesi gerekiyor. Yüksek faiz oranları nedeniyle yeniden finansmanın zor olabileceğini de ekliyor.

Tsifra Broker analisti İvan Yefanov, şirketin en büyük güvencesinin 41,5 milyon metrekarelik arazi bankası olduğunu vurguluyor. Şirket geçen yıl bu arazilerin bir kısmını sattı ve 9 milyar ruble daha satmayı planlıyor.

Alor Broker analisti Andrey Zatsepin, şirketin devletten talep ettiği 50 milyar rublenin aslında borç yeniden finansmanı için kullanılacağını belirtiyor. Şirket yönetimi, mevcut likiditeyi banka faizlerine değil, kârlı projelere yönlendirmek istiyor.

İnşaat Bakanlığı'ndan Sektör Güvencesi

İnşaat Bakanlığı, Samolot'un durumunun tüm sektörü yansıtmadığını açıkladı. Bakanlık açıklamasında, inşaat sektörünün kısmen atalet ve önceden başlatılan projeler sayesinde dayanıklılık gösterdiği belirtildi.

Federal kurumların sistemik öneme sahip şirketlerle düzenli temas halinde olduğu, devlet desteği konularının ise Merkez Bankası ile birlikte kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Yatırımcılar İçin Uyarılar

BCS Mir Investitsiy kıdemli analisti Artöom Perminov, Samolot hisselerinin yüksek risk taşıdığını ancak sektördeki en büyük büyüme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Ancak bu hisselerin sadece yüksek risk toleransı olan yatırımcılar için uygun olduğu uyarısında bulunuyor.

AKRA, Aralık ayında Samolot'a A– kredi notu vermişti. Bu düşük güvenilirlik seviyesi olmakla birlikte iflas seviyesinde değil. Şirket, tüm kupon ödemelerini yapacağını ve iş planlarının devam ettiğini açıkladı.

Uzmanlar, Samolot'un devletten talep ettiği 50 milyar rublenin aslında faiz oranlarının sübvanse edilmesi için olduğunu, hisse devri gibi bir durumun söz konusu olmadığını vurguluyor. Bu nedenle yatırımcıların paniğe kapılmaması gerektiği belirtiliyor.