Rusya Bütçe Harcamalarında Kesintiye Gidiyor
HABERRUS - Rusya Maliye Bakanlığı, artan bütçe açığı nedeniyle tüm federal harcamalarda yüzde 10 oranında kesinti yapılması planını devreye sokuyor. İki ayda yıllık hedefin yüzde 90'ına ulaşan bütçe açığı, hükümeti acil önlem almaya zorladı. Ancak sosyal politika, savunma ve güvenlik harcamaları ile özel askeri operasyonun ihtiyaçları kesintilerden muaf tutulacak.
3,5 Trilyon Rublelik Açık Alarm Veriyor
Maliye Bakanlığı verilerine göre, Ocak-Şubat 2026 döneminde federal bütçe açığı 3,449 trilyon rubleye (yaklaşık 43,5 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam, GSYH'nin yüzde 1,5'ine karşılık gelirken, yıl geneli için planlanan 3,786 trilyon rublelik açık hedefinin yüzde 90'ına sadece iki ayda ulaşıldığı anlamına geliyor .
Bütçe açığındaki bu sert yükselişin temel nedeni, enerji gelirlerindeki dramatik düşüş. İlk iki ayda petrol ve gaz gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47 oranında azalarak 826 milyar rubleye geriledi . Bu düşüşte, Rus petrolünün fiyatındaki gerileme ve petrol şirketlerinin üretim kesintileri etkili oldu .
Tüm Bakanlıklara 'Kemer Sıkma' Talimatı
'Vedomosti' gazetesinin haberine göre, Maliye Bakanlığı yılbaşından itibaren tüm federal bakanlıkları yüzde 10'luk harcama kesintisine hazırlanmaları konusunda bilgilendirdi . Reuters'a konuşan hükümet kaynakları da kesinti planının doğrularken, nihai kararın İran'daki çatışmanın petrol fiyatlarına etkisinin ne kadar süreceğine bağlı olduğunu belirtti .
Ekonomi uzmanı Oleg Buklemişev, kesintilerin kaçınılmaz olduğunu şu sözlerle açıklıyor: "Maliye Bakanlığı, mevcut petrol fiyatlarındaki yükselişi geçici ve konjonktürel olarak görüyor. Bu nedenle bütçeyi uzun vadeli parametrelerle düşünmek zorundalar. Rusya bütçesi yapısal olarak dengesiz ve bu, açığı azaltmak için yapılan bir girişim" [user_input].
Korunan ve Kesilecek Kalemler
Maliye Bakanlığı yetkilileri, kesintilerin "sosyal politika, savunma, güvenlik ve özel askeri operasyon ihtiyaçlarını" etkilemeyeceğini vurguluyor . Bu alanlar 'korunmuş' statüsünde kalacak.
Kesintilerin hedefinde ise şunlar olabilir: - Ulusal projelerin savunma ve sosyal politika dışında kalan kısımları - Yeni inşaat projeleri - Yol yapım ve onarım çalışmaları - Uzun vadeli altyapı yatırımları
Bütçe Kuralı Değişiyor: Petrol Fiyatı Eşiği Düşecek
Maliye Bakanı Anton Siluanov, bütçe açığını kapatmak için bir diğer önlemin de bütçe kuralında değişiklik olduğunu duyurdu. Halihazırda Ural petrolü için varil başına 59 dolar olan kesinti fiyatının düşürülmesi planlanıyor .
Şubat ayında Rus petrolünün ortalama fiyatı kesinti fiyatının yüzde 24 altında kaldığı için hükümet, açığı kapatmak için Ulusal Refah Fonu'ndan kullanmak zorunda kalmıştı . Yeni düzenleme, daha düşük bir petrol fiyatı eşiği belirleyerek bütçenin daha az dış etkiye maruz kalmasını hedefliyor.
Uzmanlar: 'Bütçe Parçalandı'
Center for European Policy Analysis uzmanı Aleksandr Kolyandr, durumu "Yıl başından sadece iki ay geçti ve bütçe çoktan paramparça oldu" sözleriyle değerlendirdi . Kolyandr'a göre, askeri harcamaların kesilmesi mümkün görülmediği için 'bıçak altına yatacak' olan esas olarak sivil ekonominin finansmanı olacak .
Oxford Institute for Energy Studies'den James Henderson ise İran savaşı nedeniyle artan petrol fiyatlarının yaratacağı ek gelirin büyük olasılıkla Ukrayna'daki savaşın finansmanına aktarılacağı uyarısında bulundu: "Kimse bu durumun askeri harcamaları artıracağına şaşırmayacak. Daha fazla para olacak ve bu da varsayılan olarak askeri ihtiyaçlara tahsis edilecek" .
Merkez Bankası'ndan Destek
Maliye Bakanı Siluanov, bütçede yapılacak bu sadeleştirmenin Merkez Bankası'nın para politikasını daha esnek uygulamasına olanak tanıyacağını belirtti. Siluanov, "Bütçe ne kadar dengeli olursa, Merkez Bankası'nın para politikasını o kadar yumuşak uygulama imkanı olur" dedi .
Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ise bütçe açığı ile para politikası arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, "Bütçe açığı ne kadar büyük olursa, para politikası o kadar sıkı olur. Dengeli bir bütçe, ılımlı faiz oranlarına ulaşmamızı sağlar" değerlendirmesinde bulundu .