ABD'den Tankerlerdeki Rus Petrolüne 30 Günlük Satış İzni
HABERRUS - ABD yönetimi, petrol fiyatlarının 100 doları aşması ve Ortadoğu'daki kriz nedeniyle oluşan arz sıkıntısını gidermek amacıyla, 12 Mart itibarıyla tankerlere yüklenmiş bulunan Rus petrolü ve petrol ürünlerinin satışına geçici olarak izin verdi. ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yayımlanan genel lisans, 11 Nisan 2026'ya kadar geçerli olacak .
'Denizde Mahsur Kalan' Rus Petrolü Serbest Kalıyor
ABD Hazine Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi genel lisansa göre, ABD Doğu Saati ile 12 Mart 2026 saat 00:01'den önce gemilere yüklenmiş Rus menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı ve boşaltılmasına izin verildi . Karar, daha önce 5 Mart'ta yalnızca Hindistan için çıkarılan 30 günlük muafiyetin tüm dünya ülkelerini kapsayacak şekilde genişletilmesi anlamına geliyor .
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, söz konusu lisansın küresel enerji piyasalarında istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan adımlardan biri olduğunu belirtti. Bessent, uygulamanın yalnızca halihazırda sevkiyat halinde bulunan petrolü kapsadığını ve bu nedenle Rus hükümetine ciddi bir mali kazanç sağlamayacağını savundu. Bessent açıklamasında, "Bu dar kapsamlı, kısa vadeli önlem yalnızca transit halindeki petrolü kapsıyor ve Rus hükümetine önemli bir mali fayda sağlamayacak" ifadelerini kullandı .
Lisans, İran, İran hükümeti veya İran menşeli mal ve hizmetlerle bağlantılı işlemleri kapsamıyor .
Rakamlar Ne Söylüyor?
Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RFPI) Başkanı ve Rusya Devlet Başkanı'nın yatırım ve uluslararası ekonomik işbirliği özel temsilcisi Kirill Dmitriyev, ABD'nin transit halindeki Rus petrolüne yönelik kısıtlamaları geçici olarak kaldırma kararının yaklaşık 100 milyon varil petrolü etkileyeceğini belirtti . Dmitriyev, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in yalnızca Hindistan'ın Rus petrolü alımına yönelik sınırlamaları gevşetmekle kalmadığını, aynı zamanda sevkiyat halinde bulunan bu miktardaki petrol üzerindeki tüm kısıtlamaları kaldırdığını ifade etti .
Fox News muhabiri Jackie Heinrich ise denizlerde şu anda Rus menşeli yaklaşık 124 milyon varil petrol bulunduğunu yazdı [user_input]. Emtia veri takip hizmeti Kpler'e göre ise bu rakam yaklaşık 130 milyon varil .
Kararın Gerekçesi: Ortadoğu'da Artan Gerilim ve Yükselen Fiyatlar
ABD yönetiminin bu kararı almasındaki en büyük etken, 28 Şubat'ta başlayan ABD-İsrail-İran çatışması nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin durması ve petrol fiyatlarının 100 doların üzerine fırlaması . Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir geçiş noktası. İran'ın misilleme saldırıları ve ABD'nin operasyonu sonrası bölgede tansiyon yükselmişti.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright 12 Mart'ta yaptığı açıklamada Rus petrolüne yönelik yaptırımların tamamen kaldırılmasının gündemde olmadığını söylerken [user_input], Beyaz Saray fiyatları düşürmek için birden fazla önlemi devreye soktu:
- Stratejik Petrol Rezervi'nden 172 milyon varil ham petrol serbest bırakılması
- Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda 32 ülkenin katılımıyla toplam 400 milyon varillik stok salımı
- Jones Act denizcilik kurallarının geçici olarak askıya alınması değerlendirmesi
Uzmanlar ve Siyasi Çevreler Ne Diyor?
Demokrat senatörler, Trump yönetiminin Rusya'ya yönelik yaptırımları gevşetmesini sert bir dille eleştirdi. Ortak bir bildiri yayınlayan üst düzey Demokrat senatörler, "Bu savaş, Amerikalılar için benzin fiyatlarında büyük artışlara yol açtı. Şimdi Trump yönetimi, kendi başlattığı bir savaşın ekonomik sonuçlarını hafifletmek için Putin'e yardım ediyor" ifadelerini kullandı .
Dış İlişkiler Konseyi Maurice R. Greenberg Jeoekonomik Çalışmalar Merkezi Direktörü Edward Fishman, kararın önemine dikkat çekerek, "Tek bir hamlede Rusya üzerindeki muazzam baskıyı geri aldık" değerlendirmesinde bulundu . Fishman ayrıca, yaptırım gevşetmesinin fiyatları düşürmeyeceğini ve bu muafiyetin süresiz olarak uzatılabileceğinden endişe duyduğunu belirtti .
Rusya tarafından ise Dmitriyev, artan enerji krizi ortamında, "Brüksel bürokrasisindeki" bazılarının direncine rağmen, Rus enerji ürünlerine yönelik kısıtlamaların daha da gevşetilmesinin giderek kaçınılmaz hale geldiğini söyledi .
Avrupa cephesinde ise farklı bir hava var. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 11 Mart'taki G7 liderleri telefon görüşmesinde, İran savaşının enerji piyasalarına etkisini değerlendirdikten sonra, Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmesinin şu an için uygun olmadığını ifade etti .
Piyasalar Tepki Verdi
Kararın ardından petrol fiyatları kısmen geriledi. Cuma günü Asya piyasalarında Brent petrol yüzde 0,9 düşüşle 94,85 dolar seviyesinde işlem gördü . Ancak uzmanlar, bu adımın yalnızca geçici bir rahatlama sağlayacağını, asıl sorunun Hürmüz Boğazı'nın ne zaman açılacağı olduğunu vurguluyor.