Maliye Bakanı’ndan Bütçe Uyarısı: ‘Rezervler Sonsuz Değil’
HABERRUS - Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, Kommersant gazetesine verdiği kapsamlı röportajda bütçe politikasında yeni bir döneme girildiğini duyurdu. Artan küresel belirsizlikler ve değişen makroekonomik koşullar nedeniyle bütçe parametrelerinin güncelleneceğini belirten Siluanov, mali disiplinden ödün verilemeyeceğini vurguladı.
Bütçe Harcamaları Sürdürülemez Boyuta Ulaştı
Siluanov, 2019 yılından bu yana federal bütçe harcamalarının gayri safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzde 16,6’dan yüzde 20’ye yükseldiğini, parasal olarak ise 2,3 kattan fazla arttığını açıkladı. Bu artışın nedenleri arasında pandemi, yaptırımlar, güvenlik harcamalarındaki artış ve ekonomik destek tedbirleri yer alıyor. Ancak bakan, rezervlerin sonsuz olmadığını ve daha ölçülü bir harcama politikasına geçilmesi gerektiğini söyledi. Bu yıl bahar döneminde Devlet Duması’ndan geçirilecek bütçe değişikliklerinin beklenmediğini, ancak yeni makro koşullar nedeniyle bütçe parametrelerinin yeniden şekilleneceğini belirtti.
Öncelikler: Sosyal Yükümlülükler, Savunma ve Güvenlik
Siluanov, hükümetin öncelikli alanlarının değişmediğini vurguladı. Sosyal yükümlülükler, savunma ve güvenlik harcamaları korunacak. Bunun dışındaki tüm kalemlerin ekonomik verimlilik ve geri dönüş açısından sıkı bir değerlendirmeden geçirileceğini ifade eden bakan, kamu yönetiminde etkinliğin artırılmasına ve bütçenin faiz risklerinin azaltılmasına özel önem vereceklerini söyledi.
Petrol Bağımlılığı Azalıyor Ancak Risk Devam Ediyor
Maliye Bakanı, bütçenin yapısal olarak petrol ve gaz gelirlerine bağımlılığının giderek azaldığını belirtti. Petrol dışı gelirlerin artık federal bütçenin yaklaşık yüzde 80’ini, tüm bütçe sisteminin ise yüzde 90’a yakınını oluşturduğunu söyledi. Bu değişimde sanayi, tarım, hizmet sektörü ve dijital ekonominin büyümesi ile ekonominin kayıt dışılıkla mücadele önlemlerinin etkili olduğu ifade edildi. Ancak Siluanov, petrol fiyatlarındaki aşırı oynaklığa dikkat çekerek, bütçe kuralında referans alınan baz petrol fiyatının uzun vadeli bir gösterge olduğunu ve güncel konjonktüre göre ayarlanmaması gerektiğini vurguladı. Olumlu petrol fiyatlarının ise Ulusal Refah Fonu’nu doldurmak için kullanılacağını ekledi.
68 Bölgeye 440 Milyar Ruble Borç Silindi
Siluanov, bölgelere yönelik desteğin devam edeceğini açıkladı. Yıllık yaklaşık 3,5 trilyon ruble tutarındaki bütçelerarası transferlerin yanı sıra altyapı bütçe kredileri programının da sürdüğünü belirtti. Son dört yılda bölgelere 1,1 trilyon rubleden fazla kaynak aktarıldığını, 2030 yılına kadar ise ilave 750 milyar ruble daha gönderileceğini söyledi. Halihazırda 68 bölgenin bütçe kredilerinden kaynaklanan yaklaşık 440 milyar ruble borcu silinirken, dokuz bölgenin borcunun tamamen sıfırlandığını duyurdu.
Vergi Reformu ve Ekonominin Kayıt Dışılıkla Mücadelesi
Vergi değişikliklerinin (beş kademeli kişisel gelir vergisi ve kurumlar vergisi artışı) bütçeye yıllık ek gelir olarak GSYH’nin yaklaşık yüzde 2,2-2,3’ü oranında katkı sağlamasının beklendiğini belirten Siluanov, yılın ilk aylarında KDV gelirlerinin yüzde 20’den fazla arttığını, geçen yıl ise kurumlar vergisi ve kişisel gelir vergisi federal bütçe gelirlerinin neredeyse yüzde 90 oranında yükseldiğini söyledi. Hükümetin, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri üzerinden KDV ve gümrük vergisi ödenmeden yapılan ithalatı engellemek için kontrol mekanizmalarını güçlendirdiğini ifade eden bakan, bu önlemlerin öncelikle haksız rekabete yol açan kötü niyetli piyasa aktörlerine yönelik olduğunu vurguladı.
Devlet Borcu ve Yeni Tahvil İhracı
Rusya’nın G20 ülkeleri arasında en düşük kamu borcu seviyelerinden birine sahip olduğunu hatırlatan Siluanov, Maliye Bakanlığı’nın değişken faizli tahvillerin (floaters) payını kademeli olarak azaltmayı hedeflediğini belirtti. Açıklanan yuan cinsinden yeni federal tahvil ihracının amacının ise Rus ihraççılar için Çin para biriminde tam teşekküllü bir getiri eğrisi oluşturmak olduğunu söyledi.
2026’da İki Halka Arz Bekleniyor
Siluanov, hükümetin halka arz (IPO) ve ikincil halka arz (SPO) için devlet katılımlı şirketlerin listesini hazırladığını açıkladı. 2026 yılında iki veya üç ikincil halka arzın gerçekleştirilmesini beklediklerini belirten bakan, 2030 yılına kadar Rusya hisse senedi piyasasının büyüklüğünü GSYH’nin yüzde 66’sına çıkarma hedefini yineledi. Bunun için teknoloji şirketleri ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin borsaya kote olmalarının teşvik edileceğini, doğrudan mali destek ve halka arz masraflarının bir kısmının devlet tarafından karşılanması gibi önlemlerin uygulanacağını söyledi.