Rusya'da Vatandaşlık İptallerinde Son 2,5 Yılda Sert Yükseliş
HABERRUS- Rusya İçişleri Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, son iki buçuk yıl içinde yaklaşık 4 bin 500 kişinin Rus vatandaşlığı iptal edildi. Yetkililerin ifadesine göre bu uygulama, yalnızca sonradan Rus vatandaşlığı kazanan kişileri kapsıyor. Doğuştan Rus vatandaşı olanlar bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Bakanlığa bağlı Göç Hizmetleri Dairesi yetkilisi Roman Vereşçagin, açıklamasında vatandaşlığın iptal edilmesindeki en büyük nedenin ceza davaları olduğunu belirtti. Mahkeme kararıyla suçlu bulunan 3 binden fazla kişinin vatandaşlığı geri alındı.
Vatandaşlık İptallerinde Başlıca Gerekçeler
Aynı dönem içerisinde 400'den fazla kişi askerlik kaydı yaptırmadığı için vatandaşlığını kaybetti. Ayrıca yaklaşık 300 kişi hakkında devlet güvenliği açısından tehdit oluşturdukları gerekçesiyle Federal Güvenlik Servisi'nin (FSB) değerlendirmesi doğrultusunda işlem yapıldı.
Yetkililer, vatandaşlığın iptalinin cezai yaptırımlardan bağımsız idari bir mekanizma olarak uygulandığını vurguluyor. Rusya'da son yıllarda göç ve vatandaşlık politikalarının giderek sertleştiği gözlemleniyor. Özellikle özel askeri operasyon sonrası güvenlik, askerlik yükümlülüğü ve sadakat konularındaki denetimler sıkılaştırıldı.
Sertleşen Yasal Çerçeve: Yemin Zorunluluğu ve Sınır Dışı Uygulaması
Bu vatandaşlık iptalleri, Rusya'nın son yıllarda ardı ardına hayata geçirdiği sert düzenlemelerin bir parçası olarak değerlendiriliyor. 2023 yılında Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından imzalanan bir yasayla, "ulusal güvenliği tehdit eden" kişilerin vatandaşlıktan çıkarılmasının önü açılmıştı. Bu kapsamda, Rus ordusunu "itibarsızlaştıran" veya hakkında "yalan haber" yayan kişilerin pasaportları iptal edilebiliyor.
2024 yılında ise yeni bir düzenleme daha yürürlüğe girdi. Buna göre, 1 Eylül 2017'den sonra vatandaşlık kazanan ve henüz yemin etmemiş kişilerin vatandaşlıkları iptal edilebilecek. Rusya vatandaşlığı alanların, ülkenin anayasasına, yasalarına, kültürüne ve tarihine saygı göstereceklerine dair bir yemin etme zorunluluğu bulunuyor.
Seçici Göç Politikası ve Başvurularda Düşüş
Uygulamaların sertleşmesiyle birlikte vatandaşlık başvurularında da keskin bir düşüş yaşandı. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılının ilk dokuz ayında Rusya vatandaşlığına kabul edilen kişi sayısı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 30 azalarak 110 bin 800'e geriledi.
Uzmanlar, bu düşüşün temel nedenleri arasında son dönemde uygulamaya konulan sıkı göç mevzuatının yer aldığını belirtiyor. Yetkililer, hızlı ve kitlesel vatandaşlık verme politikasından, güvenlik, toplumsal uyum ve sadakat kriterlerini öne çıkaran daha seçici bir yaklaşıma geçiş yaptıklarını ifade ediyor.