Erivan’dan Moskova'yı Kızdıracak Hamle; ABD İle Stratejik Ortaklık Anlaşması

HABERRUS - ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 26 Mayıs 2026’da Ermenistan’ın başkenti Erivan’ı ziyaret etti. Kritik öncesi gerçekleşen ziyarette, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ile üç önemli anlaşma imzalandı.

TRIPP Koridoru: 99 yıllık dev proje

Ziyaretin en dikkat çekici başlığı, “Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası” (TRIPP) oldu. Daha önce Zengezur Koridoru olarak bilinen bu proje, Ermenistan topraklarından geçecek ve Azerbaycan’ı Nahçıvan eksklavına bağlayacak.

TRIPP anlaşmasının kritik maddeleri şöyle:

• Ortak girişim şirketi: Proje yönetimi için “TRIPP Geliştirme Şirketi” (TDC) kurulacak. Şirketin %74’ü ABD’ye, %26’sı Ermenistan’a ait olacak.
• Uzun vadeli işletme: Öngörülen süre 49 yıl olup, sürenin 50 yıl daha uzatılması imkânı bulunuyor. Projenin 99 yıla kadar devam etmesi planlanıyor.
• Altyapı ağı: Proje kapsamında demiryolu, karayolu, petrol ve doğalgaz boru hatları, fiber optik kablolar ve elektrik altyapısı inşa edilecek.

Rubio, Erivan Havalimanı’ndaki imza töreninde yaptığı konuşmada, “Bu anlaşma, bu tarihi rotayı gerçeğe dönüştürme yolunda bugüne kadar atılmış en büyük adımı temsil ediyor. Ermenistan’da ve bölgede barışı ilerletme ve refahı artırma hedefimize katkı sağlayacak” dedi.

Stratejik ortaklık ve kritik mineraller

Ayrıca kapsamlı stratejik ortaklık tüzüğü güncellenerek iki ülke arasındaki iş birliği yeni bir seviyeye taşındı. Rubio, “Bugün stratejik ortaklık tüzüğünü güncelleyerek, ABD-Ermenistan ikili ilişkilerinin geleceğini şekillendirme ve hem Ermeniler hem de Amerikalılar için yeni bir ortaklık ve ekonomik fırsatlar yolu oluşturma imkânına sahibiz” ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinin madenciliği ile işlenmesine yönelik bir çerçeve anlaşması da imzalandı. Anlaşma; yatırım, teknoloji transferi ve tedarik zinciri iş birliğini geliştirmeyi hedefliyor. Özellikle Çin’in bu alandaki hakimiyetine karşı ABD için stratejik öneme sahip bir adım olarak değerlendiriliyor.

Erivan’dan siyasi mesaj

Rubio, Erivan’da yaptığı açıklamada Paşinyan’a güçlü destek verdi. “Ermenistan’daki tüm ekibiniz, Ermenistan için daha parlak ve daha bağımsız bir geleceğe giden yolu açıyor. Cesaretinize, vizyonunuza ve adanmışlığınıza desteğimizi göstermek için burada olmaktan çok mutluyuz. Birlikte daha fazlasını yapmak için sabırsızlanıyoruz” dedi.

ABD’nin bölgesel stratejisi

Rubio’nun ziyareti, ABD’nin Şubat 2026’da Başkan Yardımcısı JD Vance’in Ermenistan ve Azerbaycan’a yaptığı ziyaretlerin ardından bölgedeki varlığını daha da pekiştirdi.

Ziyaret, Ermenistan-Azerbaycan arasında Ağustos 2025’te ABD arabuluculuğunda imzalanan tarihi barış anlaşmasının ardından bölgedeki ekonomik entegrasyon ve altyapı projelerini hayata geçirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor.

Rubio’nun kullandığı vurgu dikkat çekiciydi: Washington’ın bölgedeki girişimlerini “Ermenistan’ın egemenliğine saygılı bir şekilde” yürüttüğünü belirtti.

Seçim gölgesinde: Kremlin’den uyarı

Ziyaret, Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılacak parlamento seçimlerinden sadece iki hafta önce gerçekleşti. Başbakan Nikol Paşinyan’ın Sivil Sözleşme partisi Batı ile daha yakın ilişkiler kurmayı hedefliyor; muhalefetin çoğunluğu ise Rusya yanlısı bir tutum sergiliyor.

Bu hamle, Rusya’nın bölgede zayıflaması ve ABD’nin nüfuz alanını genişletmesi olarak da yorumlanıyor. Daha önce Viyana’da “saldırı” düzenlediği belirtilen Ermenistan yönetimine ABD’den tam destek gelmiş oldu.

Jeopolitik yansımalar

Bölge uzmanları, Rubio’nun ziyaretini ABD’nin Güney Kafkasya’da uzun vadeli bir strateji inşa etme çabasının parçası olarak değerlendiriyor. TRIPP projesi aynı zamanda, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ne alternatif bir koridor oluşturma hedefi taşıyor.

Öte yandan, yeni stratejik anlaşmalar Ermenistan ekonomisi için hayati önem taşıyan Rusya ile ilişkilerde yeni bir gerilim yaratabilir. Moskova, Erivan’ı Batı yanlısı rotasının sonuçları konusunda defalarca uyardı; bu uyarılar arasında gaz sevkiyatının durdurulması ve Ermenistan’ın Rusya’ya yaptığı temel ihracatın kesilmesi tehditleri de bulunuyor.

Rubio’nun Erivan ziyareti, ABD’nin bölgesel politikasında bir dönüm noktası olarak görülüyor. Analistler, Washington’ın artık yalnızca siyasi destek vermekle kalmayıp, somut ekonomik projelerle Güney Kafkasya’da kalıcı bir varlık hedeflediğini belirtiyor. Ziyarette imzalanan stratejik ortaklık anlaşmaları, Ermenistan ile ABD arasında “kapsamlı bir iş birliği dönemi” başlattı. Projelerin hayata geçmesi durumunda, Güney Kafkasya’daki ticaret yollarının yeniden şekillenmesi ve bölgede yeni bir ekonomik dengenin oluşması bekleniyor.