Bütçe Açığı Kapanmıyor: KDV Artışı Yetersiz Kaldı, Yeni Vergi Artışları Yolda
MOSKOVA - Rusya'da 1 Ocak 2026'dan itibaren yürürlüğe giren KDV artışı, bütçedeki mali açığı kapatmaya yetmedi. Ünlü yatırım bankacısı ve Bitkogan medya sisteminin kurucusu Evgeny Kogan, artan vergi yüküne rağmen bütçe açığının büyümeye devam ettiğini, hükümetin önümüzdeki dönemde ek vergi kaynaklarına yönelebileceğini ve vergi denetimlerini daha da sıkılaştırabileceğini belirtiyor.
KDV Artışı Bütçe Açığını Kapatmadı
1 Ocak 2026'da temel KDV oranı yüzde 20'den yüzde 22'ye çıkarıldı. Bu artış, yılın ilk yarısında bütçeye yaklaşık 426 milyar ruble ek gelir sağladı. Maliye Bakanlığı'nın tahminlerine göre, 2026-2028 yılları arasında bu artış toplamda yaklaşık 4,4 trilyon ruble getirebilir. Ancak Kogan'a göre bu rakam, bütçedeki devasa açığı kapatmak için yetersiz. Kogan, "Sadece bu yılın sonunda bütçe açığının 7,5 trilyon rubleyi aşması bekleniyor" diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekiyor.
"Ekonomi Resesyonda, Ancak Yeni Vergiler Gelebilir"
Kogan, ekonominin zaten resesyonun eşiğinde olduğu bir ortamda genel vergi artışlarının tehlikeli olacağını belirtiyor. Bu nedenle hükümetin, belirli sektörlere yönelik hedefe yönelik vergi toplamaya yönelebileceğini öngörüyor:
Metal Üreticilerine Ek Vergi: Kogan, sonbaharda metal üreticilerine ek bir "süper kar vergisi" getirilebileceğini düşünüyor. Örnek olarak altın üreticisi Polyus'u gösteren Kogan, "Yüzde 20'lik bir vergi oranı şirkete yaklaşık 47 milyar rubleye mal olabilir. Bu risk nedeniyle Polyus hisselerini tüm Rus stratejilerimizden çıkardık" dedi.
Madencilik Vergisinde (NDPI) Artış: Petrol ve madencilik sektörünü etkileyecek bir diğer olasılık ise maden çıkarma vergisinde (NDPI) artış. Kogan, her iki verginin aynı anda artırılması ihtimalinin de göz ardı edilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Vergi Denetimleri Sertleşiyor: Bireysel Gelir Kontrolleri Başladı
Kogan, vergi gelirlerini artırmanın bir diğer yolunun da denetimleri sıkılaştırmak olduğunu belirtiyor. Vergi Dairesi (FNS), büyük şirketlere yönelik ek vergi tahakkuklarını artırdı. 2026'nın ilk çeyreğinde en büyük şirketlere tahakkuk ettirilen ek vergi miktarı 9,4 milyar rubleye ulaştı; bu, geçen yılın aynı dönemine göre sekiz kat daha fazla.
Dikkat çeken bir diğer gelişme ise FNS'nin, resmi bir geliri olmayan ancak lüks tüketim yapan (pahalı gayrimenkul, otomobil, yat vb.) vatandaşlara yönelik denetim başlatması. Vergi dairesi, bu kişilerden gelir kaynaklarını açıklamalarını, banka ekstreleri ve kredi belgeleri sunmalarını istiyor. Kogan, "Gelirin kaynağı kanıtlanamazsa, kişisel gelir vergisi (NDFL) üzerinden ek tahakkuk, ceza ve yüzde 40'a varan para cezaları ile karşılaşmak mümkün" diyerek ciddi bir uyarıda bulunuyor.
Vergi Yükü Artacak, Riskler Yüksek
Kogan'ın değerlendirmesine göre, önümüzdeki yıllarda Rusya'da vergi yükünün yüksek kalması bekleniyor. Gelirleri gizleme girişimleri ise oldukça maliyetli olabilir. Uzman, "Vergi yükü önümüzdeki yıllarda yüksek kalacak. Gelirleri gizleme çabaları çok pahalıya patlayabilir, bu yüzden risk almamak daha iyi" diyerek sözlerini noktalıyor.
Not: Bu değerlendirme, yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.