Avrasya Ekonomik Birliği'nden e-Ticaret Hamlesi
HABERRUS - Avrasya Ekonomik Birliği (EAEB) üye ülkelerinin başbakanları, Kırgızistan'ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenen Hükümetlerarası Konsey toplantısında, entegrasyonu derinleştirecek üç önemli anlaşmaya imza attı. Toplantıda ayrıca, ortak pazarın önündeki idari engeller ve kooperasyon projelerinin yavaş ilerlemesi gibi sorunlar da masaya yatırıldı.
Borsa ve Yatırımda Yeni Dönem
Toplantının en dikkat çeken sonuçlarından biri, borsa aracı kurumlarının karşılıklı olarak tanınmasını öngören anlaşma oldu. Bu anlaşmayla birlikte, EAEB üyesi ülkelerdeki yetkili broker ve dealer'lar, birlik içindeki diğer ülkelerin borsalarında doğrudan işlem yapabilecek. Bu adımın, bölgesel sermaye piyasalarının entegrasyonunu hızlandırması ve yatırımcıların erişimini genişletmesi bekleniyor.
E-Ticaretin Ortak Kuralları Belirleniyor
İkinci anlaşma, EAEB içinde elektronik ticaretin düzenlenmesine yönelik oldu. Daha önce uluslarüstü düzeyde belirlenmiş kuralları bulunmayan bu alanda, imzalanan anlaşma ile pazar yerleri (marketplace) için tek tip işleyiş kuralları getirilmesi hedefleniyor. Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, bu düzenlemenin iş dünyasına daha öngörülebilir ve anlaşılır kurallar sunacağını, tüketicilerin ise daha geniş bir ürün yelpazesine erişebileceğini belirtti.
Akademik Unvanlar Artık Ortak Geçerli
Üçüncü anlaşma ise akademik unvanların karşılıklı olarak tanınmasını sağlıyor. Bu anlaşma ile birlikte, bir EAEB ülkesinde alınan akademik unvan, diğer üye ülkelerde de geçerli sayılacak. Bu adımın, bilim insanları ve akademisyenlerin birlik içinde daha rahat hareket etmelerine ve iş bulma olanaklarının artmasına katkı sağlaması öngörülüyor.
Ticaret Hacminde Toparlanma Sinyali
Toplantıda, 2025 yılında %3,5 oranında azalarak 95 milyar dolara gerileyen üye ülkeler arası ticaret hacminin, 2026 yılında toparlanarak %7,3 artışla 102 milyar dolara ulaşmasının beklendiği ifade edildi.
Entegrasyonun Önündeki Engeller Masaya Yatırıldı
Anlaşmaların yanı sıra, toplantıda entegrasyon sürecinin karşılaştığı pratik zorluklar da ele alındı. Özellikle, işbirliği projelerinin finansman mekanizmasının yeterince işlemediği vurgulandı. Bu kapsamda, 2024 yılında başlatılan ve en az üç EAEB ülkesinden işletmelerin katılımını şart koşan ortak sanayi projelerine yönelik kredi faiz sübvansiyonu programından, iki yıl içinde yalnızca altı başvurunun onaylandığı belirtildi.
Ayrıca, idari engeller de gündeme geldi. Bazı ülkelerin, birlik içi ticaretin önünde yeni engeller oluşturan ulusal düzenlemeler getirdiğine dair endişeler dile getirildi. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, EAEB'nin temel ilkelerinin (malların, hizmetlerin, sermayenin ve işgücünün serbest dolaşımı) uygulamada tam olarak hayata geçirilemediğini belirterek, “Bazı kısıtlamalar ve idari tedbirler, ortak pazarın tam anlamıyla işlemesini engellemeye devam ediyor” dedi.
Sonraki Toplantı Minsk'te
Toplantının ardından, EAEB Hükümetlerarası Konseyi'nin bir sonraki toplantısının 1-2 Ekim 2026'da Belarus'un başkenti Minsk'te yapılacağı duyuruldu.