Rusya’da İnternette “Radikal Açıklamalara” Karşı Cezalar Sertleşiyor

MOSKOVA - Rusya Devlet Duması’na, kitlesel ayaklanmalara, terörizme ve kamu görevlilerine yönelik şiddete çağrılar için cezaları artıran bir yasa teklifi sunuldu. Teklif, Güvenlik Komitesi Başkanı Vasili Piskarev başkanlığındaki bir grup milletvekili tarafından 20 Ekim’de Meclis’e verildi.

Cezalar artırılıyor

Teklife göre, kitlesel ayaklanmalara veya bunlara katılmaya çağrı ile vatandaşlara şiddet çağrısı suçunda (Ceza Kanunu’nun 212. maddesinin 3. fıkrası) azami ceza 2 yıldan 4 yıla çıkarılacak. Eğer bu eylemler internet veya medya üzerinden işlenirse, yeni eklenen 3.1 fıkrası kapsamında ceza 6 yıla kadar yükselecek.

Ayrıca internet veya medya yoluyla terörizmi açıkça destekleme, haklı gösterme veya propaganda suçunda (205.2. maddenin 2. fıkrası) mahkûmlara verilen “belirli görevlerde bulunma veya belirli faaliyetleri yürütme” yasağı 5 yıldan 6 yıla çıkarılacak. Kamu görevlisine şiddet uygulama suçunda (318. maddenin 1. fıkrası) azami para cezası ise 200 bin rubleden 500 bin rubleye yükseltilecek.

Suçun ağırlık derecesi de değişiyor

Uzmanlara göre teklifin en önemli sonuçlarından biri, cezanın yanı sıra suçun ağırlık derecesinin de değişmesi. Kitlesel ayaklanma çağrıları “küçük” suçlardan “orta” ağırlıktaki suçlara, internet üzerinden yapılması halinde ise “ağır” suçlara dönüşecek. Bu da zamanaşımı sürelerini 2 yıl yerine 6 ve 10 yıla çıkarıyor; soruşturma usulü değişiyor ve sanıklar hakkında tutuklama tedbiri uygulanması mümkün hale geliyor.

Gerekçe: “Provokasyon” ve “istikrarsızlaştırma” iddiası

Teklifin gerekçesinde, “kaçak suçlular, yurt dışına taşınanlar ve yabancı ajanların” Rus vatandaşlarını provokasyonlara çekmeye çalıştığı öne sürülüyor. Ayrıca “düşman devletlerin” ülkeyi istikrarsızlaştırmak için kitlesel yasa dışı eylemler düzenlediği iddia ediliyor. Örnek olarak Ekim 2023’te Mahaçkale Havalimanı’ndaki olaylar ve Mart 2024’teki Crocus City Hall saldırısı gösteriliyor.

İstatistikler ve destek

Milletvekillerinin verilerine göre terörizme çağrı, haklı gösterme ve propagandayla ilgili suç sayısı 2021’de 393 iken, 2025’in ilk yarısında 781’e çıktı. Bu suçların yüzde 92’sinin internet üzerinden işlendiği belirtiliyor. Hükümet ve Yüksek Mahkeme, yasa teklifini herhangi bir itiraz olmadan destekledi.

Tartışma: Caydırıcılık mı, baskı mı?

Bir hukukçu, çağrıların artık mitinglerden çok internet üzerinden yapıldığını ve yasa koyucunun geniş kitlelerin bu paylaşımlardan etkilenebileceği riskini gördüğünü belirtiyor. Ancak ağır ceza tehdidinin suçları önlemede ne kadar etkili olduğu sorusu da gündemde. Rusya’da yasa koyucunun geleneksel olarak yalnızca cezalandırma yoluna başvurduğu yorumu yapılıyor.