Özbekistan Kiril Alfabesini Bırakarak Latin Alfabesine Geçiyor

HABERRUS - Özbekistan, Türk dilleri konuşan ülkelerin yazı sistemlerine daha yakın bir Latin alfabesine geçiş yapıyor. Kararnameyi Devlet Başkanı Şavkat Mirziyoyev imzaladı. Karar, 21 Ekim Özbek Dili Günü’nde Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Devlet Başkanı’nın büyük kızı Saida Mirziyoyeva tarafından duyuruldu.

“Uzun yıllardır süren tarihî hata düzeltildi”

Saida Mirziyoyeva Telegram kanalından yaptığı açıklamada, “Nihayet uzun yıllardır süren tarihî hata düzeltildi. Bugün Cumhurbaşkanımız, Latin grafiğine dayalı Özbek alfabesinin geliştirilmesine ilişkin yasayı imzaladı. Bu konu yıllardır tartışılıyordu ve sonu görünmüyordu” dedi.

Yeni alfabe: 28 harf ve bir apostrof

Özbekistan’da bugüne kadar iki yazı sistemi kullanılıyordu: Kiril ve Latin. Yeni düzenlemeyle Özbek alfabesi, önceki 26 harf ve üç harf birleşimi yerine 28 harf ve bir apostroftan oluşacak. Değişikliğin Özbekçenin yaygınlaşmasına ve dijital ortamda kullanımının kolaylaşmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Geçiş kademeli olacak

Süreç aşamalı ilerleyecek. Ders kitapları, tabelalar ve diğer yönlendirmeler kullanım ömrünü tamamladıktan sonra değiştirilecek. Ulusal para birimi ve resmî belgelerde değişikliğe gidilmeyecek.

33 yıllık geçiş süreci

Latin alfabesi, Arap yazısının yerini alarak Özbekistan’da resmen 1929’dan itibaren kullanılmaya başlanmıştı. 1940-1942 yıllarında Özbek SSC döneminde Kiril alfabesine geçildi. Bağımsızlığın ardından 2 Eylül 1993’te Özbekistan parlamentosu “Latin grafiğine dayalı Özbek alfabesinin uygulanmasına ilişkin” yasayı kabul etti. Alfabenin nihai varyantı ise Senato tarafından ancak 10 Eylül 2026’da onaylandı. Böylece ülkenin yeni alfabeye geçiş süreci 33 yıl sürmüş oldu.

Foto: Haber görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.