Rusya’da İnternete Daha Sıkı Kontrol Geliyor
HABERRUS - Rusya Dijital Kalkınma, İletişim ve Kitle İletişim Bakanlığı (Mintsifri), ülkede hosting hizmeti satın almak isteyen herkesin kimliğini devlet portali ‘Gosuslugi’ (Devlet Hizmetleri) üzerinden doğrulamasını zorunlu hale getirmeyi tartışıyor.
Kommersant gazetesinin haberine göre bu düzenleme, sunucu kiralama ve tahsis edilmiş IP adreslerini de kapsayacak. Halihazırda .ru, .рф ve .su alan adları için eylül ayından itibaren kayıt zorunluluğu getirilmişti. Yeni adım, anonim hosting kiralama pratiğini neredeyse tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Mevcut Uygulama ve Önerilen Değişiklik Şu anda bir hosting satın almak için e-posta adresi ve Rus bankasından yapılan kart ödemesi gibi yöntemlerle kimlik teyidi yapılabiliyor. Ancak Bakanlık, her tahsis edilen IP adresinin arkasında belirli bir gerçek kişinin durmasını sağlamak için, yalnızca doğrulanmış ‘Gosuslugi’ hesabına bağlamayı şart koşuyor. Bu değişiklik, Rusya segmentinde hosting hizmeti almayı anonim olarak neredeyse imkânsız hale getirecek.
İki Temel Amaç: Dolandırıcılıkla Mücadele ve ‘Beyazlatma’ Yetkililerin bu düzenlemeyi getirmedeki iki ana gerekçesi bulunuyor. İlki, oltalama (phishing) sitelerinin neredeyse hiçbir denetime tabi olmadan açılmasını engellemek ve dolandırıcılıkla daha etkin mücadele etmek. İkincisi ise, ‘Rünnet’in beyazlatılması’ olarak adlandırılan, her internet kaynağının sahibinin açık kimliğiyle bilinmesini sağlama amacı. Böylece yasaklı içerik yayınlandığında, yetkililerin hızlıca gerçek kişiye ulaşıp yasal işlem başlatabilmesi hedefleniyor.
Uzman Yorumu: Siber Güvenlik Uzmanı Aleksey Lukatskiy’den Uyarı Positive Technologies şirketinden iş güvenliği danışmanı Aleksey Lukatskiy, zorunlu kimlik doğrulamanın siber suçluları durdurmayacağını, sadece onların işini zorlaştıracağını belirtiyor. Lukatskiy’e göre kötü niyetli kişiler, kara borsadan veya kendi ‘Gosuslugi’ hesaplarını kiraya vermeye istekli kişiler bulup onlar üzerinden kayıt yapmaya yönelecekler. Bu durum, geçmişte kredi kartı veya biyometrik sistem hesaplarının kiralanmasına benzer bir ara katman oluşturacak. Ayrıca uzman, bu düzenlemenin B2B segmentinde büyük bir sorun yaratmayacağını, şirketlerin yine de site ve domain kaydı yapabileceğini, ancak bireysel kullanıcıların (B2C) ve serbest çalışanların, kayıtlarını yurt dışındaki sağlayıcılara taşıyabileceğini vurguluyor. Rusya’da bloklanmayan çok sayıda yabancı kayıt kuruluşu bulunması, bu göçü hızlandırabilir.
İkinci Uzman Görüşü: Yönetişim ve Güvenlik Dengesi – Evgeniy Tsarev RTM Group yöneticisi ve BT hukuku uzmanı Evgeniy Tsarev ise düzenlemenin iki yönü olduğunu ifade ediyor. Olumlu tarafı, devletin ülke çapında güvenlik segmentleri oluşturma imkânına kavuşması. Örneğin beyaz listeler, gri listeler gibi katmanlar sayesinde internet trafiği daha kontrollü hale gelebilir ve olası bir krizde mobil internet kademeli olarak kapatılabilir. Ancak olumsuz yanı, Rus hosting sağlayıcılarının yalnızca Rusya’dan değil, Belarus, Ukrayna, Kazakistan gibi komşu ülkelerden de müşteri çekmesi. Bu uluslararası kullanıcıların, Rusya’nın uyumluluk (compliance) şartlarını yerine getirmesi zor olacağından, ya yargı alanından çıkmak ya da yerel aracılar bulmak zorunda kalacaklar. Aracılar ise yasaklı içerik durumunda risk üstlenmek istemeyeceği için bu kesimin Rus hosting pazarından uzaklaşması bekleniyor.
Yeni düzenleme, daha önce hosting sağlayıcılarına VPN hizmetlerine altyapı sağlama yasağı getirilmesinin ardından geliyor. Şimdi ise sağlayıcılar, yasaklı faaliyetlere kaynak sunan ‘ihlalcileri’ tespit edip engellemekle yükümlü kılınacak. Bu adım, Rus internet ekosisteminde devlet denetimini en üst seviyeye çıkarırken, hem yerel bireysel kullanıcılar hem de uluslararası proje sahipleri için yeni riskler ve külfetler doğuruyor. Sonuç olarak, Rusya’da hosting almak isteyen herkesin yakında devlet portali üzerinden kimliğini açıklaması gerekecek; aksi takdirde alternatif olarak yurt dışı sağlayıcılara yönelmekten başka seçenek kalmayacak.