Dünya Devleri Ukrayna'ya Askeri Yardım İçin Paris’te Toplanıyor
HABERRUS - Ukrayna’yı destekleyen ve ağırlıklı olarak Avrupa ülkelerinden oluşan ‘Koalisyon’ üyeleri, 13 Temmuz’da Paris’te bir araya gelerek Kiev’e yönelik yeni yardım seçeneklerini ve ortak askeri tatbikat planlamasını ele alacak.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un açıklamalarına göre toplantının ana gündem maddeleri arasında, Avrupa’nın sanayi kapasitesinin bu amaçla kullanılması ve ortak askeri tatbikatların planlanması yer alıyor.
Zirvenin hemen ardından, koalisyon üyeleri 14 Temmuz’da ‘Avrupa’nın Stratejik Uyanışı’ sloganıyla düzenlenecek geleneksel askeri geçit törenine katılacak.
‘Koalisyon’un Yapısı ve Hedefleri
Fransa ve İngiltere öncülüğünde 2024 sonunda kurulan ‘Koalisyon’, 30’dan fazla devletten oluşuyor. Ateşkes sağlanması halinde Ukrayna’ya güvenlik garantileri sunmayı amaçlayan bu yapı, aynı zamanda ateşkes rejimini denetlemek üzere Ukrayna’ya Avrupa askeri birliği gönderilmesi fikrini de ilk kez gündeme getirmişti.
Macron, Eylül ayında 26 ülkenin bu misyona asker göndermeye veya mali destek sağlamaya hazır olduğunu duyurmuştu. Ancak Rusya bu girişime şiddetle karşı çıkarken, ABD’nin misyona teknik ve lojistik destek vereceğine dair henüz bir açıklama yapmaması, planın uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Avrupa’nın Konsolidasyonu ve Ortak Vizyon
Ocak ayındaki Paris toplantısında üye ülkeler, çatışma sonrasında Ukrayna’da ‘çok uluslu güç’ konuşlandırılmasına yönelik bir niyet bildirgesine imza attı. Bu belgede, askeri üslerin kurulması, hava ve deniz sahasının korunması ve çok uluslu gücün Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ile işbirliği mekanizmaları gibi parametreler yer alıyor.
Avrupalı bir diplomatik kaynağa göre, tüm bu adımların ön koşulu ateşkesin sağlanması. Kaynak, “Avrupa’nın anlayışına göre önce bu noktaya ulaşılmalı, ardından başta Ukrayna olmak üzere tüm taraflar için güvenlik garantilerinin ayrıntılı görüşmelerine başlanmalı” diyerek sürecin aşamalı ilerleyeceğini vurguluyor.
Diplomatik Çabalar ve Farklılıklar
Fransa, Almanya ve İngiltere’nin 7 Haziran’da yaptığı ortak açıklamada, Ukrayna’da ‘adil ve kalıcı bir barış’ için beş şart sıralanırken, ateşkes ve mevcut cephe hattının müzakerelerde başlangıç noktası olarak kullanılması gerektiği belirtildi. Ancak RBC’nin diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Ukrayna konusundaki diplomatik süreç fiilen durmuş durumda.
Bunun en önemli nedeni olarak ABD’nin odağını İran’a kaydırması gösteriliyor. ABD-Rusya liderleri arasındaki telefon görüşmelerinin seyrekleştiği, olası Amerikan ziyaretlerinin ise somut müzakerelerden çok görüş alışverişiyle sınırlı kalacağı ifade ediliyor.
NATO Zirvesi ve 70 Milyar Avroluk Taahhüt
Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenen NATO zirvesinde, müttefikler 2026 yılı boyunca Ukrayna’ya askeri teçhizat, yardım ve eğitim için 70 milyar avro sağlama sözü verdi. 2027 yılında da en az bu seviyede desteğin sürdürülmesi taahhüt edildi.
Ancak bu karara Çekya, Macaristan, Slovakya ve Bulgaristan’ın katılmaması, ittifak içindeki görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi. Bu ülkeler ayrıca Ukrayna’ya asker gönderme ihtimalini de tamamen dışlıyor. Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanović ise ülkesinin ‘Koalisyon’ ile anılmaması için Hırvat askerlerinin Paris’teki geçit törenine katılmasını yasakladı.
ABD’nin Rolü ve Yeni Açılımlar
Ankara’daki görüşmelerde ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’ya Patriot hava savunma sistemleri için füze üretim lisansı verilebileceğini açıkladı. “Sonra bize bunları vermediniz diyemeyeceksiniz. Bence onları kendiniz üretin” diyen Trump, ek olarak ‘gerekirse’ Ukrayna’nın hava sahasını kapatmaya hazır olduklarını da ilk kez kamuoyu önünde dile getirdi.
Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını ‘tırmanış’ olarak nitelerken, bu saldırıların savaşı sona erdirmeye yardımcı olabileceğini ve müzakere alanı yaratabileceğini belirtti.
Rusya’nın Tutumu: Koşullar Değişmedi
Moskova yönetimi, Ukrayna’nın Donbas ve diğer Rus toprakları olarak kabul ettiği bölgelerden askerlerini çekmesi ve fiili durumu tanıması halinde çatışmaların duracağını yineleyerek, ön koşulsuz müzakere çağrılarını reddediyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Avrupa ülkelerinin Rusya’yı stratejik olarak yenme arzusunu ‘tarihin en büyük hatası’ olarak nitelendirirken, ABD’nin ikili tutumunu ise takdirle karşıladıklarını ifade etti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Batı’nın müzakere çağrılarına güvenin kalmadığını belirterek, 2025 bahar ve yazında İstanbul’da kesintiye uğrayan müzakerelere kaldığı yerden devam etmeye hazır olduklarını ancak Ukrayna tarafının bu süreci terk ettiğini vurguladı.
Ukrayna’nın Mesajı: Baskı Artmalı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya’yı müzakere masasına oturtmak için baskının artırılması gerektiğini savunuyor. Kiev yönetimi, Rusya’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların devam edeceğini ve bu saldırıların ‘baskı dengesini’ değiştirmeyi hedeflediğini açıkladı.
Zelenski, Rusya’yı duyabilecek aktörlerin başında ABD, G7 ve G20 ülkeleri ile Avrupa’nın geldiğini belirterek, uluslararası toplumu daha kararlı adımlar atmaya çağırdı.