Cenevre Müzakerelerinin Diğerlerinden Farkı Ne?

CENEVRE – Rusya, Ukrayna ve ABD arasında 17-18 Şubat'ta gerçekleştirilen üçüncü müzakere turu, önceki turlardan önemli farklılıklar taşıyor. Abu Dabi'de yapılan ilk iki turun ardından bu kez İsviçre'nin Cenevre kentinde bir araya gelen taraflar, daha geniş bir gündem ve daha kalabalık heyetlerle masada.

Yer Değişikliği ve Genişleyen Gündem

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Cenevre'nin tercih edilme nedenini "tüm tarafların programlarının senkronizasyonu" olarak açıkladı.

Ancak asıl farklılık, görüşmelerin içeriğinde. Abu Dabi'deki turlarda ağırlıklı olarak askeri ve güvenlik konuları ele alınırken, Cenevre'de gündem genişletildi.

Kremlin açıklamasına göre, bu kez "daha geniş bir konu yelpazesi", özellikle de "toprakları ilgilendiren ana konular" masada. Taraflar ayrıca enerji ateşkesi olasılığını da ele alıyor.

Rus Heyeti: Geniş Kadro, Yeni Başkan

Rus heyetinin yapısı, Cenevre'deki görüşmelerin en dikkat çekici özelliklerinden biri. Heyet başkanlığına, Abu Dabi'deki turlarda yer almayan Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinski getirildi. Medinski, daha önce İstanbul'daki müzakerelerde Rusya'yı temsil etmişti.

Heyet, 20 kişiye genişletildi. Kadroda şu isimler öne çıkıyor:

  • Vladimir Medinski (Heyet Başkanı, Devlet Başkanı Yardımcısı)
  • Mihail Galuzin (Dışişleri Bakan Yardımcısı)
  • Kirill Dmitriyev (Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı)

Dmitriyev'in katılımı özellikle dikkat çekiyor. Bloomberg'in aktardığı "Kirill Dmitriyev Planı"na göre, Rusya'nın enerji ticaretinde dolara dönüş, nükleer enerji işbirliği, ortak petrol ve LNG üretim projeleri ile Amerikan şirketlerinin Rusya pazarına dönüşü için imtiyazlı koşullar gündemde.

ABD ve Ukrayna Heyetleri

ABD tarafında, önceki turlarda olduğu gibi Başkan Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner yer alıyor. İkili, aynı zamanda İran'la da müzakereler yürütüyor.

Ukrayna heyetinde ise şu isimler bulunuyor:

  • Kiril Budanov (Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı)
  • Sergey Kislitsa (Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı)
  • Rustem Umerov (Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı)

Avrupalılar Kapıda: İngilizler Geldi

Cenevre'deki diplomatik trafiğin bir başka ayağını Avrupalı temsilciler oluşturuyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın güvenlik danışmanı Jonathan Powell, Cenevre'de Witkoff ve ABD Ordu Bakanı Dan Driscoll ile görüşmeler yaptı. İngiliz heyeti üçlü görüşmelere katılmazken, müzakerelerin seyri hakkında bilgi almayı hedefliyor.

İtalya, Almanya ve Fransa'dan da temsilcilerin Cenevre'de bulunduğu, ancak doğrudan müzakerelere katılmadığı belirtiliyor.

Tarafların Pozisyonları

Müzakereler öncesinde taraflardan gelen açıklamalar, masadaki temel ayrışma noktalarını ortaya koyuyor.

Rusya Anchorage zirvesinde varılan mutabakat çerçevesinde hareket edilecek. Bu, savaş sırasında ilhak edilen toprakların Rusya'da kalması anlamına geliyor.

Ukrayna Donbas'tan çekilme yok. ABD'nin önerdiği 15 yıllık güvenlik garantileri 30-50 yıla çıkarılmalı. Seçimler için iki ay ateşkes şart. Enerji ateşkesi gündemde.

ABD Anlaşmazlık konuları daraldı, ancak en zorlu başlıklar üzerinde çalışılıyor.

Medinski Faktörü ve Beklentiler

The New York Times, Medinski'nin heyet başkanı olarak atanmasını Kiev'de "hayal kırıklığı yaratan bir sinyal" olarak yorumlandığını yazdı. Uzmanlar, Medinski'nin geçmiş müzakere performansının karışık bir tablo çizdiğini, ancak asıl belirleyicinin merkezden alacağı talimatlar olacağını vurguluyor.

Siyaset bilimci Georgy Bovt, mevcut müzakere formatının aylarca, hatta yıllarca sonuç almadan devam edebileceği uyarısında bulundu. Bovt, Witkoff ve Kushner'ın hem Ukrayna hem de İran müzakerelerini aynı anda yürütmesini "emsalsiz" olarak nitelendirirken, asıl engelin Zelenskiy'nin toprak tavizine yanaşmaması olduğunu söyledi.