HABERRUS - Rusya'nın 24 Şubat 2022'de başlattığı Ukrayna'ya karşı özel askeri operasyonun dördüncü yılı geride kalırken, çatışma giderek daha fazla bir "mali dayanıklılık savaşına" dönüşüyor.

Ukrayna bir yandan günlük 172 milyon dolarlık savunma harcamasını finanse etmeye çalışırken, diğer yandan 588 milyar dolarlık yeniden inşa sürecine hazırlanıyor.

Savaşın Günlük Maliyeti Yüzde 23 Arttı

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Andriy Hnatov'un paylaştığı verilere göre, 2025 yılında savaşın günlük ortalama maliyeti 172 milyon dolar (145,7 milyon euro) oldu. Bu rakam, 2024'teki yaklaşık 140 milyon dolarlık günlük ortalamaya kıyasla yüzde 23'lük bir artışa işaret ediyor.

Ukrayna ordusunun mevcut operasyonel harcama temposu, asker maaşları, mühimmat tedariki ve yeni savaş teknolojilerinin konuşlandırılması dahil olmak üzere aylık yaklaşık 5 milyar dolarlık (4,2 milyar euro) kaynağa ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.

Bu seviyedeki direnişi sürdürebilmek için Ukrayna, gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yüzde 30'undan fazlasını doğrudan askerî bütçeye ayırıyor. Oysa barış dönemindeki birçok Avrupa ülkesi, NATO'nun yüzde 2'lik savunma harcaması hedefini dahi karşılamakta zorlanıyor.

Korgeneral Hnatov, Ukrayna'nın bu mali yükü tek başına taşıyamayacağını vurgulayarak, Batı'dan sağlanan mali desteğin ekonomik çöküşü önleyen temel unsur olduğunu ifade etti.

Yeniden İnşanın Bedeli: 588 Milyar Dolar

Savaşın 5'inci yılına girilirken Ukrayna hükümeti, Dünya Bankası (World Bank), Avrupa Komisyonu ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından hazırlanan güncel Ortak Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi (RDNA5) raporu yayımlandı.

Rapora göre Aralık 2025 itibarıyla Ukrayna'nın önümüzdeki on yıl için yeniden inşa ve toparlanma maliyeti yaklaşık 588 milyar dolar (500 milyar euro) olarak hesaplanıyor. Bu tutar, ülkenin geçen yılki tahmini nominal GSYH'sinin neredeyse üç katına denk geliyor.

Doğrudan fiziksel hasarın ise 195 milyar doları (165 milyar euro) aştığı belirtiliyor.

En Ağır Hasar Enerji ve Konut Sektöründe

Yıkımın büyük bölümü cephe hattına yakın bölgelerde ve büyük şehirlerde yoğunlaşırken, en ağır darbeyi konutlar, ulaşım ağı ve enerji altyapısı aldı.

Dünya Bankası verileri, özellikle sert geçen kış aylarında artan Rus saldırılarıyla bağlantılı olarak, hasar gören ya da yok edilen enerji varlıklarında son bir yılda yüzde 21'lik artış yaşandığını ortaya koyuyor.

Ülke genelindeki konutların yüzde 14'ünün hasar gördüğü ya da yıkıldığı, bunun da üç milyondan fazla haneyi doğrudan etkilediği bildirildi.

Ukrayna'dan Kararlılık Mesajı

Artan yıkıma rağmen Ukrayna yönetimi kararlılık mesajı verdi. Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko, raporun yayımlanmasının ardından yaptığı açıklamada, "Bu kış enerji altyapımıza ve evlere yönelik eşi görülmemiş saldırılara rağmen halkımız direnç gösteriyor, girişimcilerimiz çalışmayı sürdürüyor. Hızla toparlanmaya ve gelişmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.

AB'den Destek Sözü

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, güncellenmiş RDNA5 raporunun yayımlanmasının ardından Brüksel'in toparlanma çabalarına desteğini bir kez daha teyit etti.

Kos, "Rusya'nın saldırganlık savaşı, nesiller boyu görülmemiş bir yıkım getirdi. Ukrayna'yı güçlü, modern bir AB ülkesi olarak yeniden inşa edeceğiz. Kapsamlı yatırımları harekete geçirmek için araçlarımız olan cesur reformlar ve Ukrayna Yatırım Çerçevesi sayesinde bu yıkımı refaha dönüştüreceğiz" dedi.

Savaşın Beşinci Yılına Doğru

Savaş beşinci yılına girerken cephe hatları artık sadece doğudaki siperlerde değil, uluslararası mali tablolar üzerinde de çiziliyor. Ukrayna açısından zafer, hem savunmanın yıkıcı günlük maliyetine dayanmayı hem de küllerinden doğabilmek için gerekli, yarım trilyon doları bulan devasa yatırımın güvence altına alınmasını gerektiriyor.