Rusya, Telegram Kurucusu Pavel Durov Hakkında Soruşturma Başlattı
MOSKOVA - Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Telegram'ın kurucusu Pavel Durov hakkında "terör faaliyetlerine aracılık ettiği" iddiasıyla cezai soruşturma başlattı. Devlet kontrolündeki Rossiyskaya Gazeta ve hükümete yakın Komsomolskaya Pravda gazetelerinin haberine göre, Rus yetkililer Durov'un medya denetim kurumu Roskomnadzor'un "yasa dışı içerik" kaldırılması yönündeki 150 binden fazla talebini yanıtsız bıraktığını iddia ediyor.
FSB: Telegram 153 Bin Suçta Kullanıldı
Haberlere göre FSB, Telegram'ın 2022'den bu yana 153 binden fazla suçta kullanıldığını, bunların 33 bininin sabotaj, terör ve aşırılık yanlısı faaliyetlerle bağlantılı olduğunu öne sürdü.
Devlet basınında Durov'un Rus makamlarıyla iş birliği yapmayı reddettiği ve "hibrit savaş koşullarında düşmana yardım etmekle" suçlandığı ifade edildi.
FSB ayrıca Telegram'ın Mart 2024'te 145 kişinin hayatını kaybettiği Crocus City Hall saldırısı ile milliyetçi figür Darya Dugina ve General Igor Kirillov'un öldürülmesinde kullanıldığını öne sürdü. Bu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı.
Durov ile Kremlin Arasındaki Karmaşık İlişki
Rusya doğumlu Durov, 2014'te VK sosyal medya platformunda muhalif grupları kapatma ve kullanıcı verilerini paylaşma taleplerini reddettikten sonra ülkeyi terk ederek Dubai'ye yerleşmişti. Ancak daha sonra Kremlin ile ilişkilerinin yumuşadığına dair işaretler ortaya çıktı. Bir gazetecilik araştırması, Durov'un 2015-2021 yılları arasında 50'den fazla kez Rusya'yı ziyaret ettiğini ortaya koydu.
Durov ise Rusya'nın Telegram'a yönelik kısıtlamalarını eleştirerek rekabetin azalmasının iletişim güvenliğini zayıflattığını savundu.
Telegram'a Yönelik Baskılar Artıyor
Rusya, Ağustos 2025'te Telegram arama özelliğini sınırlamış, Şubat 2026'da ise uygulamanın hızını ciddi şekilde düşürerek bazı bölgelerde erişimi fiilen zorlaştırmıştı. Roskomnadzor, veri trafiğinin yüzde 55'e kadar yavaşlatıldığını açıkladı.
Yetkililer daha önce 2018'de Telegram'ı engellemeye çalışmış ancak teknik yetersizlikler nedeniyle 2020'de kısıtlamaları kaldırmıştı. Durov, son açıklamalarında Rusya'nın kullanıcıları devlet destekli mesajlaşma uygulaması "Max"e yönlendirmek istediğini ve bunun gözetim amacı taşıdığını iddia etti. Rus yetkililer ise yerli uygulamanın vatandaşlara kamu hizmetlerine erişim sağlayacağını savunuyor.
Fransa'daki Dava ve Uluslararası Baskı
Durov, Ağustos 2024'te Paris yakınlarında gözaltına alınmış ve çocuk istismarı içeriklerinin dağıtımına yardım, kara para aklama ve kolluk kuvvetleriyle işbirliği yapmama gibi suçlamalarla karşı karşıya kalmıştı. 5 milyon euro kefaletle serbest bırakılan Durov'un seyahat yasağı Kasım 2025'te kaldırıldı ancak soruşturma devam ediyor.
Fransız yetkililerin baskısının ardından Telegram, Avrupa'daki kolluk taleplerine daha hızlı yanıt vermeye başlamış ve 2025 yılında 34 milyondan fazla grup ve kanalı engellediğini açıklamıştı.
Rusya'da Sosyal Medya Kısıtlamaları Genişliyor
Rusya, Ukrayna'nın işgalinden sonra Facebook ve Instagram'ı 2022'de, Signal'ı 2024'te, WhatsApp ve Telegram'ı kısmen 2025'te, Snapchat ve FaceTime'ı ise 2025 sonunda sınırladı. Şubat 2026'da WhatsApp tamamen engellendi. Ancak verilere göre Telegram hâlâ ülkede aylık 90 milyondan fazla kullanıcıya ulaşıyor.
Uzmanlar, Telegram'a yönelik baskının olası yeni seferberlik kararları sonrası protesto korkusuyla bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Engellenen servislerin VPN aracılığıyla erişilebilir olması ise uygulamanın kullanımını tamamen durdurmayı zorlaştırıyor.