Rusya'da VPN indirme sayısı bir yılda 14 kat arttı
HABERRUS - Digital Budget'ın Similarweb istatistiklerine dayandırdığı verilere göre, Rus kullanıcılar tarafından Google Play üzerinden indirilen VPN uygulamalarının sayısı mart ayında 9,2 milyona ulaştı.
Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla tam 14 kat artış anlamına geliyor. Mart 2025'ten mart 2026'ya kadar olan 12 aylık dönemde toplam 35,7 milyon indirme kaydedilirken, yalnızca 2026'nın ilk üç ayında bu sayı 21,27 milyona fırladı.
Ocak, şubat ve mart ayları böylece VPN talebinin zirve yaptığı dönem olarak kayıtlara geçti.
Apple Store'da 116 VPN yok, Google Play'de beş uygulamaya yoğun talep var
Rusya'da dijital sansür ve erişim kısıtlamaları derinleştikçe VPN kullanımı da aynı oranda artıyor. Apple Censorship adlı izleme platformunun nisan sonu verilerine göre, Rusya App Store'unda şu anda 116 VPN hizmeti kullanılamıyor.
Bu uygulamaların büyük bölümü, Roskomnadzor'un talebiyle mart ayı sonunda mağazadan kaldırılmıştı. Buna rağmen Google Play'deki ilk beş VPN servisinin mart ayındaki toplam indirme sayısı 2,5 milyonun üzerine çıktı. Sensor Tower'ın 2025 sonu verilerine göre ise Rusya'da en popüler beş VPN'in aktif kullanıcı tabanı 7,3 milyon kişiye genişlemişti.
Düzenleyici baskısı yoğunlaşıyor: 439 servis engellendi, yeni protokoller hedefte
Roskomnadzor'un erişim engeli getirdiği VPN ve benzeri bypass servislerinin sayısı ocak ayı itibarıyla 439'a yükseldi. Ekim 2025'te bu sayı 258'di; yani yalnızca üç ayda engellenen servis sayısı yüzde 70 arttı. Kurum, aralık ayından itibaren SOCKS5, VLESS ve L2TP gibi daha önce dokunulmayan VPN protokollerine yönelik de daha agresif bir filtreleme politikası uygulamaya başladı.
Öte yandan hükümet, baskıyı yalnızca uygulama mağazaları ve protokol düzeyiyle sınırlı tutmuyor. Mart sonunda, Dijital Kalkınma Bakanlığı'nın BT sicilindeki şirketler için yeni şartlar üzerinde çalıştığı ortaya çıktı.
Buna göre, kullanıcıların VPN üzerinden kendi platformlarına erişimini kısıtlamayan hizmetler, devletin sağladığı avantajlı sicilden çıkarılabilecek. Aynı şirketler, internetin tamamen kesildiği durumlarda erişilebilir kalması planlanan "beyaz liste"den de men edilecek. Ayrıca 1 Nisan'dan itibaren bazı operatörler, VPN abonelik ücretlerinin mobil hesap üzerinden ödenmesini durdurdu.
Uzmanlar: Kullanıcı zorlukları göze alıyor, tam yasak teknik olarak imkânsız
Runet Reytingi operasyon direktörü Anatoliy Denisov, yeni blokaj kurallarının VPN kullanıcılarının oranını teorik olarak düşürmesi gerektiğini, ancak pratikte asıl düşüşün VPN trafiğini engelleyen platformların kullanım sıklığında yaşandığını söylüyor. Denisov'a göre bu durum pazar yerlerindeki satışların azalmasıyla kendini hissettirmeye başladı.
Strategy Partners şirketinin dijital dönüşüm pratiği ortağı Sergey Kudryaşov ise kullanıcının VPN'e ulaşma sürecinin uzadığını, ödeme yöntemlerinin sürekli değiştiğini belirtiyor. Buna rağmen indirme patlaması yaşanmasını, "engellenen kaynakların tam teşekküllü Rus alternatiflerinin bulunmamasına ve kitlenin erişimi korumak için yeni teknolojiler öğrenme zahmetine katlanmaya hazır olmasına" bağlıyor.
Kudryaşov, işletmeler açısından ise olgun şirketlerin kesintisiz iş süreçleri senaryolarına bağlantı bozulmalarını şimdiden dahil ettiğini, bunun hem sınır ötesi trafiği hem de kurumsal VPN'leri kapsadığını belirtiyor.
Uzmana göre, VPN'i bir teknoloji olarak tamamen yasaklamak mümkün değil; çünkü internet ortamındaki güvenli iletişimin temeli olmaya devam ediyor. Roskomnadzor daha önce kurumsal VPN'lere erişimi kısıtlamayı planlamadığını açıklamıştı.