SIPRI: Rusya 2025'te Askeri Harcamada Dünya Üçüncüsü
HABERRUS - Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) yıllık "Dünya Askeri Harcama Eğilimleri" raporuna göre, küresel savunma harcamaları 2025 yılında %2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolarla yeni bir rekora ulaştı.
Bu, üst üste 11. artış yılı olarak kaydedilirken, son on yılda savunma harcamalarındaki toplam büyüme %41'i buldu.
Küresel GSYİH içinde askeri harcamaların payı %2,5'e yükselirken, dünya genelinde kişi başına düşen savunma harcaması 352 dolar, bu harcamaların toplam kamu harcamalarına oranı ise %6,9 olarak gerçekleşti.
Zirvede değişim yok: ABD, Çin, Rusya
Küresel harcamaların %80'ini oluşturan ilk 15 ülke toplam 2 trilyon 304 milyar dolar harcarken, ilk beş ülke sıralaması 2024'e kıyasla değişmedi. ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan'ın toplam savunma bütçesi 1 trilyon 686 milyar dolara ulaşarak küresel pastadan %58 pay aldı. Listenin zirvesindeki ABD, 954 milyar dolarlık harcamayla tek başına dünya toplamının %33'ünü oluştursa da, bu rakam bir önceki yıla göre %7,5'lik bir düşüşe işaret ediyor.
SIPRI analistleri bu düşüşü, Pentagon'un kendi ana bütçesinin üzerinde ek ödeneklerle yürüttüğü dış yardımlardaki sert kesintiye bağlıyor. 2022-2025 arasında Ukrayna'ya toplam 127 milyar dolar tahsis eden ABD Savunma Bakanlığı, 2025 yılında Kiev'e ek ödenek çıkarmadı. Washington'un önceliği nükleer silah modernizasyonu ve Çin'i caydırmaya yönelik ileri silah sistemlerine kaydı.
Çin 31 yıldır aralıksız artırıyor
İkinci sıradaki Çin, %7,4'lük artışla 336 milyar dolarlık harcama gerçekleştirdi. Art arda 31. yılını gören bu yükseliş trendiyle Pekin, 2035 yılına kadar Halk Kurtuluş Ordusu'nu tamamen modernize etmeyi hedefliyor. SIPRI, 2025'te Çin'in altıncı nesil savaş uçağı prototipleri J-36 ve J-50'yi test ettiğine ve stratejik bombardıman uçağı H-20'de başlangıç operasyonel kabiliyetine ulaştığına dikkat çekiyor.
Rusya üçüncü sırada, ancak büyüme hız kesti
Rusya, 190 milyar dolarlık tahmini harcamayla üçüncülüğünü korudu. %5,9'luk artış, Şubat 2022'deki büyük çaplı çatışmaların başlamasından bu yana kaydedilen en yavaş büyüme olsa da, askeri yük ekonomi üzerindeki ağırlığını sürdürüyor: Savunma harcamaları GSYİH'nın %7,5'ine, toplam devlet harcamalarının ise %20'sine denk geliyor.
SIPRI, çatışmaların yıpratma savaşına dönüşmesiyle Rusya'nın maliyetleri düşürmek için insansız hava araçları gibi daha ucuz sistemlere yöneldiğini tespit etti. Rostec Başkanı Sergey Çemezov ise SIPRI'nin Rusya ve Çin gibi resmi veri yayımlamayan ülkelere dair rakamları "parmak uydurma" olarak nitelendirerek eleştirmişti.
Almanya'da tarihi sıçrama, Hindistan'da çatışma etkisi
Almanya, %24'lük rekor bir artışla 114 milyar dolara ulaşarak GSYİH'sının %2,3'ünü savunmaya ayırdı. Bu, 1990'dan beri ilk kez %2 hedefinin aşılması anlamına geliyor; Berlin 2029 için %3,5 hedefi koydu. Beşinci sıradaki Hindistan ise 92,1 milyar dolar harcadı. Özellikle Mayıs 2025'te Pakistan'la yaşanan ve savaş uçakları, füzeler ile İHA'ların kullanıldığı sınır çatışması, Yeni Delhi'yi havacılık bütçesini %18 artırmaya zorladı.
NATO 1,5 trilyon doları aştı
32 NATO üyesinin toplam harcaması 1 trilyon 581 milyar dolara ulaşarak dünya toplamının %55'ini oluşturdu. SIPRI, ittifakın 2035 yılı için belirlediği GSYİH'nın %5'i hedefine dikkat çekerken, bu hedefin %3,5'inin temel askeri, %1,5'inin ise "güvenlikle bağlantılı" harcamalar olarak ayrılmasını planladığını ancak iki kategori arasında net bir ayrım yapılmamasının şeffaflık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulundu.