BAE, Önce OPEC, Şimdi de OAPEC'den Ayrıldı
HABERRUS- Körfez'in en büyük petrol üreticilerinden Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), enerji politikasında köklü bir değişime imza atarak önce OPEC ve OPEC+'tan, ardından da Arap Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nden (OAPEC) çekildiğini duyurdu.
Sürpriz Ayrılık ve Zamanlama
BAE'nin bu stratejik hamlesi, Mayıs 2026'nın ilk günlerinde peş peşe gelen açıklamalarla kamuoyuna duyuruldu. Ülke, 28 Nisan'da yaklaşık 60 yıllık üyeliğini sonlandırarak Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ ittifakından ayrılacağını açıklamıştı. Bu kararın hemen ardından, bu kez 1968'den bu yana üyesi olduğu bölgesel Arap örgütü OAPEC'ten de çekildiğini bildirdi.
Konuya ilişkin resmi bildirim, BAE Enerji ve Altyapı Bakanı Suheyl Muhammed el-Mazrui tarafından örgütün mevcut dönem başkanına iletilirken, çekilme işlemlerinin 2 Mayıs 2026 Cuma günü itibarıyla tamamlandığı belirtildi.
İki Kuruluş Arasındaki Fark ve Ayrılığın Anlamı
Her iki kuruluş da petrol politikalarını şekillendirse de, yapı ve yetki bakımından önemli farklılıklar taşıyor. OPEC, üye ülkelerin petrol üretim kotalarını doğrudan belirleyen ve küresel piyasalarda fiyat istikrarını sağlamayı hedefleyen bir kartel işlevi görür. OAPEC ise daha çok Arap ülkeleri arasında teknik işbirliğini ve enerji sektöründe entegrasyonu teşvik etmeyi amaçlayan, bağlayıcı üretim politikaları uygulamayan bölgesel bir platformdur.
Bu bağlamda BAE'nin her iki örgütten de ayrılması, ülkenin sadece küresel üretim dengelerinden değil, aynı zamanda bölgesel Arap enerji işbirliğinden de bağımsızlaşma yolunda kararlı bir adım attığını gösteriyor. OAPEC'in Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) aracılığıyla yaptığı, 2026-2028 dönemi için 200 milyar dirhem (yaklaşık 55 milyar dolar) değerinde yeni proje ihalesi planı ise ülkenin kendi stratejik yatırımlarına ne kadar büyük kaynak ayırdığının bir göstergesi.
Ayrılığın Gerekçesi: Kontrol ve Kapasite
BAE'nin bu radikal kararının ardında, petrol üretim kapasitesini tamamen kendi insiyatifinde kullanma isteği yatıyor. Ülke, uzun süredir OPEC tarafından kendisine tanınan kotaları yetersiz buluyor ve milyonlarca varillik fazla üretim kapasitesini devreye almak istiyordu.
Enerji Bakanı el-Mazrui, kararın arkasında ekonomik olduğu kadar siyasi gerekçelerin de bulunduğunu ima etti. Özellikle bölgedeki gerginliğin tırmandığı mevcut ortamda, Basra Körfezi'ndeki ana ihracat rotalarını sınırlayan faktörler, BAE'yi kendi stratejik önceliklerini belirleme konusunda daha kararlı hale getirdi.
OAPEC'ten Geriye Ne Kaldı?
BAE'nin ayrılmasıyla birlikte, 1968 yılında petrolü bir Arap dayanışma ve kalkınma aracı olarak konumlandırmak amacıyla kurulan OAPEC'in üye sayısı 11'den 10'a düştü. Örgüt, kararın ardından yaptığı yazılı açıklamada, BAE'nin bugüne kadarki katkıları için teşekkür ederken, kalan üyeleriyle işbirliğini güçlendirerek yeni stratejik programlarla Arap petrol işbirliğini devam ettirme kararlılığını vurguladı. Örgütün mevcut üyeleri arasında Cezayir, Bahreyn, Mısır, Irak, Kuveyt, Libya, Katar, Suudi Arabistan, Suriye ve Tunus yer alıyor.