Paşinyan'dan Rusya'ya Çağrı; KGAÖ'den Çıkarışmaktan Memnun Olurum
HABERRUS - Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Rusya ile ilişkilerde iki cepheli bir hamleyle Moskova'nın tepkisini test ediyor. Bir yandan Ermenistan'ın Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nden (ODKB) çıkarılmasından "memnun olacağını" söyleyen Paşinyan, diğer yandan Rusya Devlet Demiryolları'nın (RZD) Ermenistan'daki demiryolu imtiyazını üçüncü bir ülkeye satması için Moskova'dan "esneklik" talep etti. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Paşinyan'ın ODKB çıkışına yönelik sözlerine sert bir yanıt vererek, "Eğer üyelikten memnun değillerse, çekilme kararını kendileri alabilirler" dedi.
Paşinyan: "ODKB'den Çıkarılmaktan Memnun Olurum"
Paşinyan, yaptığı açıklamada Ermenistan'ın ODKB'ye olan ilgisinin tükendiğini belirterek, "Bizi ODKB'den çıkarırlarsa çok memnun olurum, bu bizi seçim yapma zorunluluğundan kurtarır" ifadelerini kullandı. Bu sözler, Ermenistan'ın 2024'ten bu yana örgüte üyelik aidatlarını ödemeyerek katılımını fiilen "dondurduğu" bir dönemde geldi.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Paşinyan'ın bu çıkışını sert bir dille yanıtladı. Peskov, "Eğer Erivan artık bu kadar önemli bir bölgesel güvenlik örgütüne üye olmak istemiyorsa, uygun kararı alıp örgütten ayrılmakta özgürdür" diyerek, Ermenistan'ın üyelikten çekilme kararını kendi başına alması gerektiğini vurguladı.
Rusya'dan Demiryolu İmtiyazı İçin "Esneklik" Talebi
Paşinyan, ikinci bir hamleyle Rusya'dan Güney Kafkasya Demiryolu (GKJD) imtiyazının devri konusunda "esneklik" göstermesini istedi. Paşinyan, "Rus ortaklarımızdan esneklik göstermelerini ve Ermenistan demiryollarının imtiyaz haklarını, hem Moskova hem de Erivan için kabul edilebilir üçüncü bir tarafa satmalarını rica ediyoruz" dedi.
Paşinyan, Ermenistan'ın demiryollarının RZD'nin yönetiminde olmasından rahatsızlık duymadığını ancak ülkesini uluslararası demiryolu ağına entegre edecek tarihi bir fırsatı kaçırma riskiyle karşı karşıya olduklarını savundu. Bu bağlamda, ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity) projesine atıfta bulundu. Paşinyan'a göre, bu proje kapsamında inşa edilecek Nrnadzor-Agarak demiryolu hattı, Ermenistan'ı Azerbaycan üzerinden Rusya ve Orta Asya'ya bağlayacak.
Moskova'dan Sert Tepki: "Yatırımlarımızın Karşılığını İsteriz"
Rusya tarafı, Paşinyan'ın bu talebine soğuk yaklaştı. RZD Genel Müdürü Oleg Belozerov, şirketin 2008'de imzalanan 30 yıllık imtiyaz anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini belirterek, "İmtiyaz, Ermenistan'a modern bir demiryolu kazandırdı ve cumhuriyetin bütçesini restorasyon ve bakım masraflarından kurtardı" dedi.
Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov ise GKJD'nin Rusya için "bedava" bir varlık olmadığını vurgulayarak, "İşletmeye 30 milyar rubleden fazla yatırım yapıldı. Erivan mevcut yükümlülüklerini tek taraflı olarak gözden geçirir ve Rus yatırımcı zarara uğrarsa, Moskova tazminat talep edecektir" uyarısında bulundu.
ODKB'de Gerilim Tırmanıyor: Kasım'da Hakları Askıya Alınabilir
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, 11 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Ermenistan'ın 11 Kasım'da ODKB'deki oy hakkından mahrum bırakılabileceğini duyurdu. Ermenistan'ın iktidar partisinden milletvekili Sargis Handanyan ise Erivan'ın birkaç yıldır ODKB çalışmalarına katılmadığını ve eski işbirliği formatına dönme niyetinde olmadığını söyledi.
Ermenistan-Rusya İlişkilerinde Yeni Bir Dönemeç
Paşinyan'ın bu ardışık hamleleri, Ermenistan'ın Rusya ile ilişkilerinde yeni bir döneme girildiğinin en somut göstergesi. Erivan, hem güvenlik (ODKB) hem de ekonomi (demiryolu imtiyazı) alanlarında Moskova'dan bağımsızlaşma ve Batı ile entegrasyon sinyalleri verirken, Rusya da bu hamlelere karşılık olarak yatırımlarının korunması ve uluslararası anlaşmalara bağlılık vurgusu yapıyor. Önümüzdeki dönemde, özellikle TRIPP projesi ve ODKB'deki oy hakkının askıya alınması konularındaki gelişmeler, iki ülke arasındaki ilişkilerin seyrini belirleyecek.