Vatikan’dan Moskova’ya Tarihi Ziyaret
MOSKOVA - Vatikan Dışişleri Bakanı Başpiskopos Paul Richard Gallagher, 25 Ağustos’ta Rusya’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaret, Ukrayna’daki savaşın başlamasından bu yana Vatikan’ın en üst düzey diplomatik teması olma özelliğini taşıyor. Gallagher, Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile bir araya gelirken, ziyaretin ana gündem maddesi Ukrayna’daki savaş ve insani kriz oldu.
“Dostane ve Pragmatik” İlişkiler
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Vatikan ile ilişkilerin “güvene dayalı, dostane ve pragmatik” bir nitelik taşıdığını vurguladı. Lavrov, Vatikan’ın Ukrayna ve çevresindeki duruma ilişkin “ölçülü” tutumu için teşekkür ederken, Moskova’nın krizin çözümüne ilişkin temel yaklaşımını yineledi: “Ukrayna krizinin, kök nedenlerinin ortadan kaldırılması temelinde çözülmesi.”
Lavrov, Vatikan’ın özellikle “hassas çocuk dosyası” (Ukrayna topraklarından Rus ailelere çocuk nakli) başta olmak üzere acil insani konulardaki aktif katılımını övdü. Ancak Lavrov, konuşmasının büyük bölümünü Ukrayna’daki savaşa ayırmaktan kaçınarak, insani işbirliğine vurgu yaptı.
Gallagher’den Barış Vurgusu
Başpiskopos Gallagher ise basın toplantısında konuşmasının neredeyse tamamını Ukrayna’daki savaşa ayırdı. Gallagher, “Ukrayna’daki trajik savaş, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir barışın olası yolları ve çatışmayla ilgili insani sorunların nasıl çözüleceği hakkında konuştuk” dedi.
Vatikan temsilcisi, “Değerlendirmelerimizde çeşitli konularda farklılıklar devam etse de, bazı ortak noktalar bulundu” diyerek, diyaloğun kapalı olmadığını gösterdi. Gallagher’ın bu yorumu, taraflar arasında bazı konularda anlaşma sağlanamasa bile, iletişim kanallarının açık tutulduğuna işaret ediyor.
İki Başkent Arasında Bir Diplomat
Gallagher’ın Moskova ziyareti, sadece iki hafta önce, Temmuz ayı sonunda Kiev’e gerçekleştirdiği ziyaretin hemen ardından geldi. Kiev’de Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Dışişleri Bakanı Andriy Sıbıha ile görüşen Gallagher, savaştan en çok etkilenen bölgeleri de ziyaret etmişti.
İtalyan Il Foglio gazetesine göre Gallagher, Zelenskiy’e “Vatikan, Ukrayna’ya yakındır ve toprak bütünlüğünü tamamen desteklemektedir” mesajını iletti. Zelenskiy ise görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasındaki askeri operasyonların durdurulmasını görüştüklerini ve Vatikan’ın olası bir Putin-Zelenskiy zirvesine ev sahipliği yapma teklifini hatırlattığını belirtti.
Vatikan’ın Gizli Arabuluculuk Ağı
Vatikan’ın bu diplomatik trafiği, sadece resmi görüşmelerden ibaret değil. İtalyan gazetesi Avvenire’nin haberine göre, Vatikan, Papa’nın özel elçisi Kardinal Matteo Zuppi’nin liderliğinde Kiev ile Moskova arasında aileleri birleştirmek için bir çalışma mekanizması kurdu. Bu kanal aracılığıyla 1.500’den fazla reşit olmayan çocuk aileleriyle yeniden bir araya getirildi.
Vatikan ayrıca esir takaslarında aktif rol oynuyor, kayıp kişilerin aranmasına yardımcı oluyor, yurt dışında kalan çocukların rehabilitasyonu için projeler yürütüyor, insani koridorların açılması ve ağır hastalara erişim sağlanması için çalışıyor.
Zirve İçin Uygun Zemin mi?
Papa XIV. Leo, geçen yıl yaz aylarında Zelenskiy ile yaptığı görüşmede Vatikan’ı Ukrayna barış görüşmeleri için “tarafsız bir platform” olarak önermişti. Ancak bu öneri şu ana kadar hayata geçirilemedi.
Rusya’nın Vatikan Büyükelçisi İvan Soltanovski, bu konudaki zorlukları TASS’a şöyle açıkladı: “Vatikan’ın müzakere platformu olarak kullanılması, nesnel lojistik ve siyasi zorluklar nedeniyle değerlendirilmiyor. Bu format, kaçınılmaz olarak Rusya’ya düşman olan bir dizi ülke ile etkileşimi gerektirecektir ve bunların hepsi barışın hızla sağlanmasıyla ilgilenmiyor.”
Gallagher’ın Moskova ziyareti, Vatikan’ın savaşın başından bu yana sürdürdüğü insani diplomasi çabalarının en üst düzey örneği oldu. Taraflar arasındaki derin siyasi uçuruma rağmen, Vatikan’ın hem Kiev hem de Moskova ile kurduğu iletişim kanalları, insani konularda ilerleme kaydedilebileceğini ve diplomasi kapısının tamamen kapanmadığını gösteriyor.