Rus Borsasında 2008'den Bu Yana En Uzun Süreli Düşüş
MOSKOVA - Rusya'nın ana borsa endeksi MOEX, ağustos ayını da düşüşle kapatarak altıncı ayını geride bıraktı. Bu, 2008 küresel finans krizinden bu yana yaşanan en uzun süreli düşüş serisi olarak kayıtlara geçti. Yüksek faiz oranları, jeopolitik belirsizlik ve zayıflayan emtia fiyatları, yatırımcıların risk iştahını bastıran başlıca etkenler olarak öne çıkıyor.
Altı Aylık Kayıp: %22
31 Ağustos itibarıyla MOEX Endeksi, günü %3'lük bir toparlanmayla 2.178 puandan kapatsa da, ağustos ayı genelinde %2,13 oranında değer kaybetti. Mart ayından bu yana süregelen düşüş trendinde endeks toplamda %22,16 geriledi. Bu uzun soluklu düşüş, 2008 yılının haziran-kasım ayları arasında yaşanan ve endeksin %68,25 eridiği tarihsel çöküş döneminden bu yana görülen en uzun negatif seri olarak dikkat çekiyor.
Düşüşün Arkasındaki Nedenler: Faiz, Jeopolitik ve Emtia
Uzmanlar, mevcut düşüşün 2008'deki küresel mali krizden farklı dinamiklere sahip olduğunu vurguluyor. Freedom Global analisti Vladimir Chernov'a göre, piyasadaki temel baskı unsurları yüksek faiz oranları ve jeopolitik belirsizlik. Merkez Bankası'nın faizi %14'e indirmesine rağmen, mevduat ve tahvil getirilerinin hala cazip olması, hisse senetlerine yeterli sermaye akışını engelliyor. Son haftalarda bu baskıya, düşen petrol fiyatları ve emtia şirketleri için zayıf dış ortam da eklendi.
Vektor Capital baş analisti Aleksey Golovinov, piyasanın yükseliş için somut bir neden bulamadığını belirtiyor. Jeopolitik risk priminin ortadan kalkmadığını, müzakerelerde ilerleme olmadığını ve yüksek faiz oranlarının hisse senetlerine karşı tahvil ve mevduatları rekabetçi kıldığını ifade ediyor. Ayrıca, yatırımcıların seçim sonrası dönemde ne bekleyeceklerini kestirememesinin de belirsizliği artırdığını ekliyor.
Eylül Ayı ve Ötesi İçin Beklentiler
Analistler, önümüzdeki dönem için farklı senaryolar üzerinde duruyor:
Tsifra Broker'den Ivan Yefanov, eylül ayında piyasayı hareketlendirebilecek önemli gelişmelerin yaşanabileceğini belirtiyor. Olası iyimser senaryolarda ruble zayıflığı, Merkez Bankası faiz indirimleri ve müzakere sürecine dair olumlu haberler yükselişi tetikleyebilir. Endeksin eylül ayında 2000-2300 puan aralığında dalgalanması bekleniyor.
Freedom Global, düşüşün büyük kısmının geride kaldığını ancak kalıcı bir yükseliş için daha güçlü bir faktöre ihtiyaç duyulduğunu savunuyor. Endeksin önümüzdeki dönemde 2000-2200 aralığında hareket etmesini, sonbaharda faiz indirimleri ve jeopolitik ortamın iyileşmesi durumunda ise 2250-2350 seviyelerine toparlanma ihtimalini öngörüyor.
Vektor Capital ise ekim ayına kadar anlamlı bir yükseliş beklemediklerini belirtiyor. Olası yüksek düzeyli ziyaretlerin (örneğin ABD'li yetkililerin Moskova ziyareti) geçici hareketlere yol açabileceğini ancak sürdürülebilir bir ralli için müzakere sürecinde somut ilerlemeler şart olduğunu vurguluyor. 2026 yılı içinde büyük bir toparlanma beklemediklerini ifade ediyorlar.