Rusya'da Erkek-Kadın Meslek Ayrımı Avrupa'nın Çok Üzerinde
MOSKOVA - Rusya'da işgücü piyasasındaki cinsiyet temelli ayrışma (segregasyon) Avrupa ülkelerine kıyasla oldukça yüksek seviyelerde. Yüksek Ekonomi Okulu (HSE) uzmanı Elena Varşavskaya'nın Rosstat ve Eurostat verilerine dayanarak yaptığı araştırmaya göre, Rusya'da çalışanların büyük çoğunluğu cinsiyetlerinin baskın olduğu meslek gruplarında yoğunlaşıyor. Bu durum, hem iş arayanlar hem de işverenler için önemli zorluklar yaratıyor ve ekonomik verimliliği olumsuz etkiliyor.
Erkek ve Kadın Mesleklerinde Keskin Ayrım
Araştırmaya göre, Rusya'da erkeklerin %75'i "erkek" olarak tanımlanan mesleklerde çalışırken, kadınların %81'i "kadın" mesleklerinde istihdam ediliyor. Cinsiyet temelli ayrışmanın bu kadar yüksek olması, toplumsal cinsiyet rollerinin iş hayatındaki belirleyiciliğini gözler önüne seriyor.
"Erkek" meslekleri arasında metal işleme, makine mühendisliği, elektrik işleri, şoförlük (erkek oranı %95'in üzerinde), inşaat (%93) ve güvenlik hizmetleri (%89) öne çıkıyor.
"Kadın" meslekleri ise genel büro personeli, orta düzey sağlık çalışanları, kişisel bakım ve temizlik hizmetlerinde yoğunlaşıyor (kadın oranı %90'ın üzerinde). Kadın ağırlıklı meslekler çoğunlukla kamu sektörü ve ticaret alanlarında bulunurken, erkek ağırlıklı meslekler üretim sektöründe yoğunlaşıyor.
Karma Mesleklerin Payı Yok Denecek Kadar Az
Rusya'da her iki cinsiyetin dengeli oranlarda temsil edildiği "karma" mesleklerin oranı yalnızca %4-5 seviyesinde. Bu oran, Avrupa Birliği ortalaması olan %20'nin oldukça altında. Benzer bir karşılaştırma yapıldığında, Bulgaristan ve Çekya gibi ülkelerde bile bu oranın %12 olduğu görülüyor. Karma meslek grupları arasında kurumsal yöneticiler, ticaret ve otelcilik sektörü yöneticileri ile tarımda çalışan vasıflı işçiler yer alıyor.
Ekonomik ve Sosyal Riskler
Uzmanlar, bu yüksek seviyedeki cinsiyet kutuplaşmasının hem bireyler hem de ekonomi için olumsuz sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiyor. HSE uzmanı Elena Varşavskaya, bu ayrışmanın %70-80 oranında mesleklerin cinsiyet temelli etiketlenmesinden kaynaklandığını belirtiyor.
Başkanlık Akademisi'nden (RANEPA) kıdemli araştırmacı Viktor Liaşok ise bu durumun işsizler için başvurulabilecek iş sayısını azalttığını ve iş arama süresini uzattığını ifade ediyor. En önemlisi, bireylerin eğitim ve yeteneklerine en uygun işleri bulmasını engelleyen bu ayrışma, işgücü piyasasının verimliliğini düşürüyor ve ekonomik büyümeyi yavaşlatıyor.
Liaşok, bu sorunun kültürel gelenekler nedeniyle toplum tarafından fark edilmediğini ve bu nedenle doğrudan ayrımcılığa göre mücadele edilmesinin daha zor olduğunu da sözlerine ekliyor.