Rusya'da 1 Ekim'den İtibaren Konut Giderlerine Büyük Zam

MOSKOVA — Rusya'da konut ve kamu hizmetleri (JKH) tarifelerinde bu yılın ikinci büyük artışı 1 Ekim'den itibaren yürürlüğe giriyor. Ülke genelinde ortalama artışın yüzde 9,9 olması beklenirken, zam oranı bölgelere göre büyük farklılıklar gösteriyor. Yeni tarifeler, 1 Ekim'den itibaren yapılan tüketimler için geçerli olacak ve zamlı tutarlar vatandaşların kasım ayında alacağı faturalara yansıyacak.

Bölgelere Göre Zam Oranları

En düşük ortalama artış yüzde 8 ile Hakasya ve Çukotka'da uygulanacak. En yüksek artış ise yüzde 22 ile Stavropol Krayı'nda görülecek. Dağıstan'da yüzde 19,7, Tambov bölgesinde yüzde 17,5, Tümen bölgesinde yüzde 17,2 oranında artış öngörülüyor. Moskova'da yüzde 15, Moskova bölgesinde ise yüzde 12,8 oranında zam yapılacak. St. Petersburg'da artış yüzde 14,6, Leningrad bölgesinde ise yüzde 9,2 seviyesinde olacak. Astrahan bölgesinde ortalama endeks yüzde 9,9 olarak belirlenirken, tek tek belediyelerde yüzde 4,8'e kadar sapma gösterebilecek.

Hangi Hizmetler Kapsamda?

Fiyat düzenlemesi soğuk ve sıcak su, elektrik, ısıtma, gaz, atık su hizmetleri ile katı belediye atıklarının toplanması gibi kalemleri kapsıyor. Konutun bakım giderleri ile büyük onarım katkı payları ise ayrı kurallara göre hesaplanıyor. Moskova'da 1 Ekim'den itibaren soğuk suyun metreküp fiyatı 66,87 rubleden 73,79 rubleye çıkarak yaklaşık yüzde 10,3 artacak. Atık su tarifesi ise 52,48 rubleden 60,24 rubleye yükselerek yaklaşık yüzde 14,8 zamlanacak. Başkentte toplam kamu hizmetleri ödemeleri için belirlenen ortalama endeks ise yüzde 15 seviyesinde.

Artışın Nedenleri

Rusya Devlet Duması Milletvekili Aleksandr Yakubovski, bölgeler arasındaki farkın komünal altyapı ve maliyet yapılarındaki farklılıklardan kaynaklandığını belirtti. Yakubovski'ye göre hesaplamalarda enflasyon tahmini, gaz ve elektrik maliyetleri, kaynak tedarik kuruluşlarının giderleri, bölgesel tüketim yapısı ve komünal altyapının modernizasyonu için gereken finansman dikkate alınıyor. Vekil, endekslemenin her fatura kaleminin otomatik olarak yüzde 8-22 artacağı anlamına gelmediğini vurguladı. Artış, vatandaşların toplam komünal hizmet ödemeleri üzerinden hesaplanıyor; gerçek tutar hizmet paketine, belirlenen tarifelere ve tüketim hacmine bağlı olarak değişiyor.

Enflasyon Üzerindeki Etkisi

Rusya Merkez Bankası Başkan Danışmanı Kirill Tremasov, JKH tarifelerindeki endekslemenin bu yıl temmuz yerine ekim ayına ertelenmesinin yıllık enflasyona 0,7 puan ekleyeceğini ve enflasyonu Merkez Bankası'nın 2026 yılı için öngördüğü yüzde 7'lik üst sınıra yaklaştıracağını açıkladı. Bu yılın başında, Ocak ayında KDV oranındaki artış nedeniyle komünal hizmet fiyatları yüzde 1,7 oranında artmıştı.

Vatandaşlar İçin Destek Mekanizmaları

Komünal hizmet giderleri aile bütçesinin belirli bir oranını aşan haneler, devlet sübvansiyonundan yararlanabiliyor. Örneğin Astrahan bölgesinde bu oran yüzde 22 olarak uygulanıyor ve altı aylık geri ödeme için MFC veya "Gosuslugi" portalı üzerinden başvuru yapılabiliyor. Engelliler ile engelli çocuğa sahip aileler için komünal hizmet giderlerinin yüzde 50'si karşılanıyor.

Federal Antimonopoly Servisi (FAS), bölgelerin belirlenen limitlere uyup uymadığını denetliyor. FAS, 2025 yılında tarifelerden 40,5 milyar ruble tutarında ekonomik olarak gerekçesiz harcamayı çıkardığını açıkladı. Vatandaşların faturalarda usulsüzlük tespit etmeleri halinde devlet konut denetimine başvurabilecekleri belirtiliyor.