AB'den Şaşırtan Karar: 2 Rus Oligarka Uygulanan Yaptırımları Kaldırdı
HABERRUS - Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin büyükelçileri, haftalar süren çetin müzakerelerin ardından Rus iş insanı Alişer Usmanov, bankacı Mihail Fridman ve Kırım Federal Üniversitesi eski rektörü Andrey Falaleyev'i yaptırım listesinden çıkarma kararı aldı. Karar, 22 Eylül 2026 tarihinde Brüksel'de yapılan toplantıda alındı.
Fransa ve Lüksemburg'un belirleyici rolü
Kararın alınmasında Fransa'nın tutumu belirleyici olurken, Slovakya, Lüksemburg, İtalya ve Hırvatistan da bu kararı destekledi. Lüksemburg'un tutumunda Fridman'ın ülkeye açtığı 16 milyar dolarlık tazminat davası etkili olurken, Fransa'nın kararda Azerbaycan ile yapılan ve Fransız vatandaşlarının serbest bırakılmasını öngören bir anlaşmayı gözettiği öne sürüldü.
Diplomatik pazarlıkların ardından, kalan yaklaşık 3 bin Rus gerçek ve tüzel kişiye yönelik kişisel yaptırımlar ise AB tarihinde bir ilk olarak altı ay yerine doğrudan üç yıl (36 ay) süreyle uzatıldı. Bu kararın, gelecekte her altı ayda bir yeni şantajlarla karşılaşmamak adına alındığı belirtiliyor.
Usmanov'un hukuk zaferleri etkili oldu
Kommersant'ın haberine göre listeden çıkarma kararı, Usmanov'un hukuk ekibinin Avrupa Komisyonu'na sunduğu kapsamlı dosyalar ve mahkeme zaferleriyle desteklendi.
2022-2026 yılları arasında dünya genelinde Usmanov hakkındaki 3 binden fazla asılsız haber düzeltildi ve son olarak Hamburg Bölge Mahkemesi, iş insanının Kremlin ile ilişkilerine dair iddiaları kanıtlayamayan Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesini hakaret suçundan mahkûm etti.
AB içinde sert tartışmalar
Karar Avrupa'da sert tartışmalara yol açtı. Financial Times'a göre mahkeme kararı veya ölüm dışında ilk kez siyasi bir pazarlık sonucu yaptırımların kaldırılması, AB'nin yaptırım rejimine ve kolektif dayanışma ilkesine ağır bir darbe indirdi.
Birlik yetkilileri ise gelecekte her altı ayda bir yeni şantajlarla karşılaşmamak adına diğer kişisel yaptırımları üç yıllığına dondurarak sistemi güvenceye almaya çalıştı. Estonya gibi bazı ülkeler ise karara sert tepki göstererek bunun "Rusya'ya yanlış bir sinyal" olduğunu savundu.
Ukrayna'dan sert tepki
Ukrayna, AB'nin kararını "utanç verici" ve "gerekçesiz" olarak nitelendirerek, AB ülkelerini bu iki iş insanına karşı "ulusal düzeyde" yaptırım uygulamaya çağırdı.
Kremlin: Tüm yaptırımlar kaldırılmalı
Kararın ardından açıklama yapan Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Rus iş insanlarına ve vatandaşlarına uygulanan yaptırımların başından beri yasa dışı olduğunu belirterek, kısıtlamaların sadece Usmanov ve Fridman için değil, tüm Rus vatandaşları ve iş dünyası temsilcileri için tamamen kaldırılması gerektiğini ifade etti.
Redbird Corporate Services de listeden çıkarıldı
Söz konusu kararla birlikte, iş insanlarının yanı sıra yaptırımları delmeye yardımcı olduğu iddiasıyla Mauritius'ta kayıtlı bulunan Redbird Corporate Services Ltd. şirketi de AB'nin kara listesinden çıkarıldı.
Yaptırımların kapsamı ve geleceği
AB'nin Rusya'ya yönelik kişisel yaptırımları, 2022 yılından bu yana çeşitli kişi ve kuruluşları kapsıyor. Usmanov ve Fridman'ın listeden çıkarılması, AB'nin yaptırım politikasında bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Kalan yaklaşık 3 bin kişi ve kuruluşa yönelik kısıtlamaların üç yıl süreyle uzatılması, AB'nin Rusya'ya yönelik baskı politikasını sürdürme kararlılığını gösterirken, kararın AB içindeki birlik ve dayanışma üzerindeki etkileri önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.