Lavrov'dan S-400lerin Dost Ülkeye Devredilmesine Yeşil Işık
HABERRUS - Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye'den satın alınan S-400 hava savunma sistemlerinin Rusya ile dostane ilişkiler içinde olan bir ülkeye devredilmesine onay verebileceklerini söyledi. Lavrov, Ankara'dan bu yönde bir başvuru gelmediğini de vurguladı.
Lavrov: "Yalnızca bizim onayımızla mümkün"
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, BM Genel Kurulu'nun üst düzey haftasının sonuçlarına ilişkin düzenlediği basın toplantısında Türkiye'nin S-400 sistemlerini devretmesiyle ilgili bir soruyu yanıtladı. Lavrov, "Şu anda yorum yapmayacağım ancak böyle imkânlar var, yalnızca bizim onayımızla" dedi.
Lavrov, sistemlerin gönderilebileceği ülkenin sorumlu olması ve Rusya Federasyonu ile dostane ilişkiler içinde bulunması gerektiğini belirterek, "Sistemlerin o ülkeden başka hiçbir yere gönderilmeyeceğinden kesin olarak emin olmamız gerekir" ifadelerini kullandı.
"Son kullanıcı sertifikasına tam riayet"
Lavrov, S-400 sistemlerinin Türkiye'ye "son kullanıcı sertifikasına tamamen ve sonuna kadar riayet edilmesini" öngören bir sözleşme kapsamında teslim edildiğini hatırlattı. Rusya Dışişleri Bakanı, "Bir gün bu sistemleri sınırlarının dışına başka bir yere taşımak isterlerse, bunu bizim resmi onayımız olmadan yapamayacaklarını gayet iyi biliyorlar. Bize böyle bir başvuru yapılmadı" dedi.
Ukrayna'ya aktarılma endişesi
Lavrov, konunun Rusya açısından önem taşıdığını belirterek, Avrupa ülkelerinin "dünyanın dört bir yanında dolaşıp" silah satın aldığı ve bunları Ukrayna yönetimine aktardığı çok sayıda örnek bulunduğuna dikkat çekti. Rusya Dışişleri Bakanı, "S-400'leri, bu tür ihlallerin yaşanmasına kesinlikle izin vermeyecek bir ülkeye devretmeye hazırız" ifadelerini kullandı.
Fidan: Müzakereler sürüyor
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Rusya'dan satın alınan S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye reihracı ve ABD'nin uyguladığı CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik tüm taraflarla müzakerelerin devam ettiğini belirtti. Fidan, süreç tamamlandığında sonuçların kamuoyuna açıklanacağını ifade etti. Ankara'nın olası bir satışı, Moskova'nın belirlediği koşullara bağlı bulunuyor.
2017 anlaşması ve F-35 krizi
Türkiye, 2017 yılında Rusya ile 2,5 milyar dolar değerinde bir anlaşma imzalayarak dört divizyon S-400 satın almıştı. Bu alımın ardından ABD, Türkiye'yi F-35 savaş uçağı programından çıkardı. Son yıllarda Türk basınında, S-400'lerin Katar veya Birleşik Arap Emirlikleri'ne satılabileceğine dair haberler yer almıştı.
Son kullanıcı sertifikası engeli
S-400'lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesinin önündeki en önemli hukuki engel, son kullanıcı sertifikası olarak biliniyor. Sovyet ve Rus sistemleri için düzenlenen bu belgeler, askeri teçhizatın alıcı ülkenin dışına gönderilmesine izin vermiyor. Silahın yeniden satışı da ilk tedarikçiyle mutabakata bağlı. Bu nedenle Türkiye'nin müzakereleri, büyük ölçüde Rusya'nın belirlediği şartlara takılıyor.
ABD ile ilişkiler ve Patriot sorunu
Aralık 2025'te Bloomberg'e konuşan kaynaklar, Türkiye'nin Rus askeri teçhizatından vazgeçmesini ABD ile ilişkileri iyileştirmenin, savunma sanayisine yönelik Amerikan yaptırımlarının kaldırılmasının ve F-35'lere erişimin olası bir yolu olarak değerlendirmişti. Eylül 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, S-400 alımını ABD'nin Türkiye'ye Patriot sistemleri vermeyi reddetmesine bağlamıştı. Bu nedenle S-400'lerin geleceği yalnızca Rusya'ya karşı yükümlülükleri değil, Ankara'nın Washington ile yaşadığı eski silah tedarik anlaşmazlığını da ilgilendiriyor.