Rusya, Yeni Silahlar Üretmeye Devam Ediyor: Jet Motorlu İHA, "Banderol", "Kover"

MOSKOVA - Rusya, Ukrayna'daki savaşta uzun menzilli saldırı kabiliyetini artıracak yeni silah sistemlerini devreye almaya başladı. Lenta.ru'nun derlemesine göre, yaz kampanyasında özellikle uzun menzilli vuruşlar ve insansız hava araçlarına karşı savunma öne çıktı.

Rus kuvvetleri, klasik İHA'lar ile seyir füzelerinin avantajlarını birleştiren yeni mühimmatları seri biçimde kullanmaya başladı. "Geran Siker" gibi akıllı platformların yanı sıra "Dane-T" ve S-71 ailesi, savaş alanında test edildikten sonra resmen tanıtıldı.

Jet motorlu "Geran" ve "Seeker" ailesi

Başlangıçta ana vurucu İHA "Geran-2" idi. Üçgen kanatlı, içten yanmalı motorlu ve 50-75 kilogram ağırlığında savaş başlığı taşıyan bu araç, önceden yüklenen koordinatlara göre hedefe ilerliyordu. Yıllar içinde geliştirilen bu model başarıyla kullanıldı; ancak Ukrayna'nın hava savunma sistemlerini önleyici İHA'larla güçlendirmesi, "Geran"ların etkinliğini azalttı. Bunun nedeni, saatte yaklaşık 180 kilometre hızla uçan aracın önlenmesinin görece kolay olmasıydı.

Bu nedenle jet motorlu "Geran" modelleri ortaya çıktı. "Geran-4", alçak irtifa hava savunma sistemlerinden kaçınmak için 5 kilometrenin üzerindeki irtifalarda uçabiliyor. Saatte yaklaşık 500 kilometre hıza ulaşan bu araç, elektrikli ve benzinli motorlarla çalışan önleyici İHA'lar karşısında avantaj sağlıyor. Yaz aylarında "Geran" ailesine "Siker" serisi eklendi. Haziran ayında Kiev'deki hedeflerin "Geran-2 Seeker" İHA'larıyla vurulduğu bildirildi. Ardından jet motorlu "Geran-4 Seeker" görüntüleri düzenli olarak paylaşılmaya başlandı.

"Seeker" ekli araçların temel farkı, pilotun "Geran"ı uzak mesafeden yönetmesine imkân tanıyan MESH modem bulunması. İHA'lar ayrıca otomatik hedef tanıma, kilitleme ve yönlendirme sistemine sahip bir kamera ile donatıldı. Sosyal medyada, operatör arayüzünde otomatik olarak işaretlenmiş ve sınıflandırılmış hedeflerin görüldüğü kareler paylaşıldı. "Seeker"lerde elektronik harp (EW) sistemleri sinyali bastırsa bile İHA'yı hedefe götürebilen makine görüşü algoritmaları kullanılıyor. Böylece seri üretim bir araç üzerinden, uzun menzilli ve hassas vuruş yapabilen yönetilebilir bir mühimmat elde edilmiş oldu. Bu sayede Rus ordusu, pahalı füzeler kullanmadan EW ile korunan hedefleri yüksek doğrulukla vurabiliyor.

"Dane-T" ve "Banderol": İHA ile füze arasında

Rusya Havacılık ve Uzay Kuvvetleri'nin uzak menzilli vuruşlarda kullandığı stratejik füze H-101 olmaya devam ediyor. Yaklaşık 400 kilogram savaş başlığı taşıyan bu füzenin menzili 2.500 kilometre olarak değerlendiriliyor. Değişken uçuş profili sayesinde tespit ve önlenmesi zorlaşıyor. Ancak etkinliğin bedeli yüksek: Bir H-101'in yaklaşık 2,5 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca fırlatma için Tu-95MS ve Tu-160 stratejik bombardıman uçakları kullanılıyor. Bu durum hem nükleer üçlünün parçası olan uçakların kaynağını tüketiyor hem de düşman istihbaratının "stratejik" üsleri izleyerek saldırıya önceden hazırlanmasına imkân tanıyor.

Taktik havacılık uçaklarının taşıyabileceği füzeler de mevcut. Örneğin H-69 seyir füzesi, beşinci nesil Su-57 savaş uçağının cephaneliğinde yer alıyor. Ancak düşük görünürlüklü füzeler pahalı ve hassas işler için uygun; ayrıca savaş uçaklarının kaynağı da sınırsız değil. Savaş, Rus ordusunun daha çok yönlü vuruş araçlarına ihtiyaç duyduğunu gösterdi.

2025'te Kiev, S8000 "Banderol" adı verilen bir Rus füzesinin ortaya çıktığını duyurdu. Menzili 500 kilometre, hızı saatte 600 kilometre olarak değerlendirildi. Bu parametreler mevcut füzeler karşısında şaşırtıcı değildi; ancak potansiyel taşıyıcı listesi dikkat çekiciydi: Mi-28NM taarruz helikopterleri ve "Orion" İHA'ları. Bu, vuruş mantığını kökten değiştiriyor ve maliyeti düşürüyordu. 2026 yazında "Banderol"lerin kullanıldığına dair düzenli bildirimler gelmeye başladı. Haziran'da Kiev'deki hedefler birkaç füze ile vuruldu. Aynı dönemde füzenin 100 kilogramın üzerinde savaş başlığı ve EW sistemlerine karşı dayanıklılığı artıran sekiz kanallı "Kometa" modülüne sahip olduğu öne sürüldü.

Resmi kaynaklar "Banderol"ün özelliklerini açıklamıyor; ancak ihracat için sunulan "Dane-T" mühimmatının kabiliyetleri biliniyor. Mayıs 2025'te Ukrayna, Rus ordusunun "Dane" adlı yeni bir mühimmat kullanmaya başladığını iddia etmişti. Uzmanlar başlangıçta bunun "Sokol" OKB'nin "Dane-M" hava hedefi kompleksinin modernize edilmiş hali olduğunu tahmin etti. Temel "Dane-M" saatte 750 kilometre hıza ulaşabiliyor; olası fırlatma platformları arasında yerden konuşlu bir sistem ve Mi-8 helikopteri sayılıyordu.

Ancak sonradan bunun tamamen yeni bir ürün olduğu ortaya çıktı. Mısır'daki El Alamein International Airshow 2026'da Rusya, havadan konuşlu "Dane-T" mühimmatını tanıttı. Üretici, savaş bölgesinde yüzlerce başarılı fırlatma yapıldığını bildirdi. Füze 270 kilogram ağırlığında ve menzili 450 kilometre. Alçak irtifada, araziyi takip ederek hedefe ilerleyebiliyor. "Dane-T", Yak-130 eğitim-savaş uçağı ile Mi-28 ve Mi-8 helikopterlerinden fırlatılabiliyor. Mi-28NM "Gece Avcısı" taarruz helikopterinin pilonundaki fotoğrafı bunu kanıtladı. Ayrıca iki füze taşıyan yerden konuşlu fırlatma rampası görselleri de paylaşıldı.

"Ribar" projesi, "Dane-T"nin çok çeşitli taşıyıcılara uyarlanabilmesi sayesinde salvo gücünün ve baskın etkisinin artacağını, H-101'e kıyasla üretim zahmetinin daha az olması nedeniyle füze sayısının fazla olabileceğini yazdı. "Dane-T"nin "Banderol"ün ihracat versiyonu olduğu düşünülüyor. Bu, savaşta birçok kez kullanıldığı yönündeki ifadeleri ve düşmanın "Dane" ile "Banderol" tanımlarının benzerliğini açıklıyor. Rus ordusu için üretilen versiyonun genellikle ihracat modelinden üstün olduğu da unutulmamalı.

"Kover" ve "Monohton": Beşinci nesil için silahlar

Mısır'daki fuarın bir diğer yeniliği, Su-57 beşinci nesil savaş uçağından fırlatılmak üzere tasarlanan S-71 ailesi oldu. Yeni mühimmatların ilk görüntüleri 2024'te ortaya çıkmıştı; ancak kabiliyetlerine dair ayrıntı yoktu. Yeni seri üzerindeki çalışmaların 2019'dan beri sürdüğü bildirildi.

Nisan ayında Ukrayna istihbaratı, Rusya'nın 2025 sonunda S-71K "Kover" mühimmatını savaşta ilk kez kullandığını açıkladı. Fotoğraflara göre "Kover"ın gövdesi radar görünürlüğünü azaltacak şekilde optimize edilmiş. Savaş başlığı olarak OFAB-250-270 bombası kullanılıyor ve menzili 300 kilometre olarak değerlendiriliyor. "Kover", Rus "Reynolds" şirketinin R500 turbojet motoruna sahip. "Kover"ın önceden bilinen koordinatlardaki hedefleri vurması, S-71M "Monohton" modifikasyonunun ise hedefleri otonom olarak tespit edip tanıması bekleniyor.

Rusya, Mısır'a "Kover" ile "Monohton"un iki modifikasyonunu getirdi. S-71M araçları görünüş olarak klasik seyir füzelerine daha yakın. Kare kesitinin, Su-57'nin iç silah bölmelerinde taşınmayı sağlayarak uçağın düşük görünürlüğünü koruyabileceği düşünülüyor. S-71M ilk konfigürasyonda 70 kilogram ağırlığında parçacık-etkili savaş başlığını 500 kilometreye kadar taşıyor. Küçültülmüş "Monohton" ise 5 kilogramlık savaş başlığına sahip. Büyük model, otomatik hedef tespiti ve tanıma özellikli optik güdüm başlığıyla donatılmış. İkinci konfigürasyonun da aynı kabiliyete sahip olabileceği belirtiliyor.

Rostec'in silah, mühimmat ve özel kimya kümesi sanayi direktörü Bekhan Ozdoyev, S-71K, S-71M ve "Dane-T" için "Bu aslında yeni bir silah sınıfı" dedi. S-71 serisinde kamikaze İHA'lar ile seyir füzelerinin avantajları birleştirildi. Rostec, bu araçların yüksek hız, büyük menzil ve düşük görünürlük özellikleriyle ayrıldığını belirtti. "Füze-İHA"lar, düşman hava savunma sistemleri için zor bir hedef profili oluşturabiliyor. Kombine saldırılarda birden fazla vuruş aracının kullanılması, her bir sistemin başarı şansını artırıyor. Ayrıca "Banderol" ve S-71'in seri üretime uygun olduğu, bunun da saldırılarda çok sayıda füze kullanılmasını ve Ukrayna hava savunma sisteminin hızla tükenmesini sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Genel tablo: İHA ile füze arasındaki sınır eriyor

Rusya'nın yeni mühimmat ailesi, İHA'lar ile seyir füzeleri arasındaki sınırı belirgin biçimde bulanıklaştırıyor. Jet motorlu "Geran"lar, "Seeker" yönetim sistemleri, "Banderol" ve "Dane-T" ile S-71 "Kover" ve "Monohton" gibi sistemler, hem maliyet-etkinlik hem de vuruş gücü açısından yeni bir denklem oluşturuyor. Uzmanlara göre bu silahlar, hava savunma sistemlerinin tepki süresini kısaltıyor, EW korumalı hedeflere karşı hassas vuruş imkânı tanıyor ve seri üretimle birlikte saldırı yoğunluğunu artırıyor. Rusya'nın bu yeni nesil "füze-İHA" hibritlerini sahada daha yaygın kullanması, Ukrayna'daki savaşın seyrini ve hava savunma dengesini önümüzdeki dönemde daha fazla etkileyebilir.