Trump'ın Rus Dizeli Kararı Washington'ı Karıştırdı
HABERRUS - ABD Başkanı Donald Trump'ın Rus dizel yakıtına yönelik yaptırımları gevşetme kararı, Washington'da siyasi bir fırtına kopardı. The Hill'in 11 Ekim'deki haberine göre, Moskova ile varılan son anlaşma ABD iç siyasetinde ciddi yankı uyandırdı. Karara en sert tepki, geçtiğimiz aylarda ölen Senatör Lindsey Graham'ın çizgisini sürdüren kanattan geldi.
Kongre'den sert tepki: "Amerikan doları Putin'in savaşını finanse etmemeli"
Senatör Jeanne Shaheen başkanlığındaki iki partili bir grup, Kongre'nin 2022'de Rus enerji ithalatını "Amerikan dolarının Putin'in Ukrayna'ya karşı acımasız savaşını finanse etmemesi için" doğrudan yasakladığını hatırlattı. Demokrat Senatör Steny Hoyer Kongre'yi "önlem almaya" çağırırken, Senatör Chris Van Hollen, Trump'ı "İran ile aptalca ve yasadışı bir savaş başlatmakla, bu savaşın dizel fiyatlarını yükseltmesine neden olmakla ve şimdi de Putin'in yasadışı savaşını finanse etmek istemekle" suçladı.
Neokonlar da yaptırım artırımı istiyor
Yaptırımların sıkılaştırılmasını talep edenler sadece Demokratlar değil. Cumhuriyetçi neokonlar da Trump'a baskı yapıyor. Senatör Lisa Murkowski, Trump'a "Rusya'nın gelir elde etmesine ve yıkıcı savaşı sürdürmesine izin vermek yerine" yeni kısıtlayıcı önlemler alması çağrısında bulundu. Senatör John Kennedy, dizel fiyatlarının İran savaşı bittikten sonra düşeceğini savunurken, Senatör Thom Tillis anlaşmanın yasadışı olabileceğini öne sürdü. Tillis'e göre Trump'ın eylemleri, Moskova üzerindeki baskıyı artırmayı öngören "cehennem yaptırımları" yasasının ruhuna doğrudan aykırı.
18 Ekim kritik tarih
Birçok neokon, Trump'ın davranışını Senatör Graham'ın anısına ihanet olarak değerlendiriyor. Aralarında eski Başkan Yardımcısı Mike Pence de bulunuyor. 18 Ekim'de kritik bir sınav yapılacak: ABD yönetiminin "Graham yasası" kapsamında ilk önlemleri alması, buna Rus petrolünün en büyük alıcılarına yönelik gümrük tarifeleri de dahil. Amerikalı hukukçular ise ihlal iddialarının tartışmalı olduğunu belirtiyor. Hukukçulara göre ABD Hazine Bakanlığı geçici genel lisanslar aracılığıyla hareket ediyor ve "Graham yasası" bu tür işlemleri yaptırımlarının dışında tutuyor.
Cumhuriyetçiler bölündü
Bazı muhafazakârlar, Trump ile Putin arasındaki anlaşmalara soğukkanlı bakılması çağrısında bulunuyor. Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi çoğunluk lideri Tom Emmer, anlaşmaları "sıra dışı düşüncenin bir başka örneği" olarak nitelendirdi. Senato'daki muadili John Barasso, CBS'e verdiği röportajda Trump'ın kararının "Graham yasasıyla alay etmek" olduğu suçlamalarını reddetti. Barasso'ya göre yasa Başkan'a "esneklik ve ateş gücü" verdi. Ancak Barasso da Trump'a yasada öngörülen "cehennem yaptırımlarını" tam olarak uygulaması çağrısında bulundu.
Zelenskiy'e sert suçlamalar
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, muhafazakârlar arasındaki bölünmeye kendi katkısını yaptı. ABC'ye verdiği röportajda Amerikan yönetimini sert bir dille eleştirdi. Zelenskiy'in ana mesajı, ABD'deki yakıt krizinin Ukrayna'dan değil İran ile savaştan kaynaklandığı yönündeydi. "Bu insanlar Putin'i nasıl durduracaklarının anahtarını bulamıyor. Fiyatlar hakkında konuşmak ve bunları Ukrayna ile ilişkilendirmek daha kolay" dedi.
Sağcı muhafazakârlar buna sert tepki gösterdi. Gateway Pundit sitesi, Zelenskiy'in "sızlanmaya başladığını" ve "kurban rolü oynayarak" neredeyse gözyaşlarına boğulduğunu yazdı. Fox News yorumcusu Campos-Duffy, 10 Ekim'deki yayında "Nankör Zelenskiy rafinerileri patlatmaya devam ediyor ve ara seçimler öncesinde Başkan'ın işini zorlaştırıyor" dedi. Utah Senatörü Mike Lee, X'te "Zelenskiy Kasım'da Demokratlara yardım etmek için fazla mesai yapıyor" ifadelerini kullandı.
Trump'ın Ekim başındaki açıklaması
Aslında bu görüşün destekçileri, Trump'ın 5 Ekim'de yazdıklarını tekrarlamış oldu. Trump, Truth Social'daki paylaşımında benzin fiyatlarındaki artışı rafineri durumuyla açıklamıştı. Rus rafinerilerini "Ukrayna'nın patlattığını", ABD'deki rafinerileri ise "mavi", Demokrat eyaletlerin yetkililerinin kapattığını belirtmişti.
Zelenskiy'e yönelik suçlamalar yeni değil
Zelenskiy'e yönelik "Demokratlara yardım etme" suçlamaları ilk kez gündeme gelmiyor. Eylül 2024'te, Trump'ın seçim zaferi henüz kesinleşmemişken, Ukrayna Devlet Başkanı Pensilvanya'nın Scranton kentindeki bir mühimmat fabrikasını Demokrat valiyle birlikte ziyaret ettiği için eleştirilmişti. O dönem Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, Zelenskiy'in ziyaretini "seçimlere müdahale" olarak nitelendirmişti.
Analist: Kiev Demokrat Kongre umuyor
Kommersant'a konuşan Amerikalı siyasi analist ve eski diplomat Matthew Ho, Zelenskiy ve Avrupalı ortaklarının bakış açısıyla Trump'ın ikinci döneminin ilk iki yılının "en karanlık dönem" olduğunu söyledi. Ho'ya göre Kiev, Demokratların Kongre'yi kazanması halinde işlerin kolaylaşacağını umuyor. Ho, Kiev'de şimdiden gelecekteki başkanlık seçimlerinin düşünüldüğünü ve Demokrat adayın zaferinin beklendiğini ekledi.
